HMS Endeavour

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
A three-masted wooden sailing ship crossing a calm bay, beneath a cloudy sky.
De Endeavour replica zeilende op de Endeavour River nabij Cooktown, waar het schip zeven weken op het strand lag in 1770
Kaart van Botany Bay uit 1773 gebaseerd op de gegevens van James Cook

HMS Endeavour, ook bekend als HM Bark Endeavour, was een Brits Royal Navy onderzoekschip dat onder bevel van luitenant James Cook op zijn eerste ontdekkingsreis, van 1769 tot 1771 naar Australië en Nieuw-Zeeland een tocht maakte. Gedoopt in 1764 als het kolenvrachtschip Count of Pembroke, werd ze in 1768 gekocht door de marine voor een wetenschappelijke missie naar de Stille Oceaan en het verkennen van het veronderstelde Terra Australis Incognita of het onbekende Zuid-land. Hernoemd als His Majesty's Bark Endeavour, vertrok het schip uit Plymouth in augustus 1768, voer rond Kaap Hoorn en bereikte Tahiti in 1769. Ze ging toen onder zeil naar de grotendeels onbekend oceaan in het zuiden, en stopte bij de Polynesische eilanden Huahine, Bora Bora en Raiatea die Cook zou opeisen voor Groot-Brittannië.

In september 1769 ging ze voor anker in Nieuw-Zeeland, waar 127 jaar eerder Abel Tasman met zijn Heemskerck het eerste Europese schip was dat de eilanden bereikte. In april 1770, werd de Endeavour het eerste zeeschip nabij de oostkust van Australië waar Cook aan wal ging in wat nu bekendstaat als Botany Bay.

De Endeavour zeilde toen noordwaarts langs de Australische kust. Ze kon ternauwernood een ramp ontlopen na het aan de grond lopen op het Great Barrier Reef, en daar nam men zeven weken de tijd om reparaties mogelijk te maken aan de romp. Op 10 oktober 1770, zeilde het schip de haven van Batavia in Nederlands-Indië binnen voor meer substantiële reparaties, haar bemanning werd tot geheimhouding verplicht over de gebieden die zij hadden ontdekt.

Het schip hervatte haar reis naar het westen op 26 december, ging rond Kaap de Goede Hoop op 13 maart 1771, en bereikte de haven van Dover in Engeland op 12 juli, na een reis van bijna drie jaar.

Grotendeels vergeten na haar epische reis, bracht de Endeavour de komende drie jaar vracht naar de winkels op de Falklandeilanden. Hernoemd en verkocht in 1776 aan particulieren kwam het schip kort terug in dienst van de marine om troepen te vervoeren tijdens de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog en werd in 1778 tot zinken gebracht in de blokkade van Narragansett Bay, Rhode Island. Het wrak is nog niet exact gelokaliseerd, maar relikwieën, waaronder zes van haar kanonnen en een anker, worden tentoongesteld in de maritieme musea wereldwijd.

In 1994 werd een replica van de Endeavour gebouwd en ligt nu afgemeerd naast het Australian National Maritime Museum in Sydney Harbour.

De spaceshuttle Endeavour en de romanfiguur Inspector Morse uit de boeken van Colin Dexter werden naar de Endeavour genoemd.