Halictidae

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Halictidae
De breedbandgroefbij (Halictus scabiosae)
De breedbandgroefbij (Halictus scabiosae)
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)
Klasse: Insecta (Insecten)
Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)
Onderorde: Apocrita
Superfamilie: Apoidea
Familie
Halictidae
Thomson, 1869
Afbeeldingen Halictidae op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Halictidae op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Insecten

Halictidae zijn een familie vliesvleugeligen (Hymenoptera). De familie bestaat uit ongeveer 4100 soorten in de grote van kleine (>4mm) tot middel grote (>8 mm) bijen die meestal donkere en vaak metallisch uiterlijk hebben. Verschillende soorten zijn geheel of gedeeltelijk groen en een paar zijn rood; een aantal van hen hebben gele markeringen, vooral de mannetjes, die vaak gele vlakken, een patroon wijdverspreid onder de verschillende families van bijen bezitten.


Ecologie[bewerken]

De meeste van deze bijen hebben hun nest in de grond, enkele hebben hun nest in een boom. Een grote hoeveelheid van pollen en nectar wordt in een waterdichte cel gebracht. Daarop wordt het ei gelegd, waarna de cel wordt afgedicht, zodat de gevormde larve al zijn voedsel in één keer krijgt, in tegenstelling andere families waar de larve telkens, als het groeit, te eten krijgt, zoals bij de honingbij.

Eusociale soorten[bewerken]

Veel soorten in de onderfamilie Halictinae zijn gedeeltelijk eusociaal, met een tamelijk goed gedefinieerde koningin en werknemers kasten (maar niet zo goed als het kasten systeem bij de honingbij) en het vormen van sociaal gedrag lijkt niet direct nodig te zijn bij de verschillende geslachten.

Kleptoparasiterende soorten[bewerken]

Verschillende geslachten en soorten van de halictids zijn kleptoparasieten (meestal bij andere halictids). Het gedrag is minstens 9 keer onafhankelijk geëvolueerd binnen de familie. De meest bekende en voorkomende zijn soorten in het geslacht Sphecodes, die enigzins een wesp achtige uiterlijk heeft (vaak glanzend zwart met een bloed rode buik, gewoonlijk 4-9 mm in lengte). De vrouwelijke Sphecodes gaat de cel met het eten in en eet de gastheer ei op en legt haar ei in de cel.

Schemeractieve soorten[bewerken]

Halictidae zijn één van de vier bijenfamilies dat enkele schermeractieve soorten bevat. De halictids zijn alleen actief in de schemering of in de vroege avond. (bijvoorbeeld in het ondergeslacht Sphecodogastra van het geslacht Lasioglossum), of soms echt nachtelijk (bijvoorbeeld in het geslacht Megalopta). Deze bijen, zoals gewoonlijk is in dit soort gevallen, hebben een stek vergroot ocelli. De andere met schermer actieve soorten zijn Andrenidae, Colletidae en Apidae.

Systematiek en evolutie[bewerken]

De Halictidae behoren tot de orde Hymenoptera, superfamilie Apoidea reeks Anthophila. De oudste vondsten van Halictidae dateert van de Vroege Eoceen[1] met een aantal soorten, zoals de Neocorynura electra[2] en Augochlora leptoloba[3] bekend van barnsteen vondsten. Momenteel is de familie verdeeld in vier onderfamilies, veel geslachten en meer dan 200 bekende soorten. De Rophitinae lijkt de zuster groep van de resterende drie onderfamilies (Nomiinae, Nomioidinae, Halictinae) gebaseerd op basis van zowel morfologie en moleculaire gegevens.[4]

Taxonomie[bewerken]

Onderfamilie Rophitinae:

Onderfamilie Nomiinae:

Vrouwelijke Oligochlora semirugosa in Dominicaans barnsteen.

Onderfamilie Nomioidinae:

vrouwelijke Nesagapostemon moronei in Dominicaans barnsteen

Onderfamilie Halictinae:

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Engel, M.S., Archibald, S.B. An Early Eocene bee (Hymenoptera: Halictidae) from Quilchena, British Columbia. The Canadian Entomologist, Vol. 135, No. 1, 2003
  2. (1995). 'Neocorynura electra, a New Fossil Bee Species from Dominican Amber (Hymenoptera:Halictidae). Journal of the New York Entomological Society 103 (3): 317–323 .
  3. (2000). Classification of the bee tribe Augochlorini (Hymenoptera, Halictidae). Bulletin of the American Museum of Natural History 250 .
  4. Patiny, S. et al., Phylogenetic relationships and host-plant evolution within the basal clade of Halictidae (Hymenoptera, Apoidea). Cladistics 24 (2008) 255–269