Toonafstand

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Halve toon)
Ga naar: navigatie, zoeken

Onder toonafstand wordt in de muziektheorie de afstand verstaan tussen twee opeenvolgende tonen in een diatonische toonladder. Men spreekt van hele en halve toonafstanden, waarvan de precieze verhouding van de toonhoogten nog afhangt van zowel de beschouwde tonen als van de gekozen stemming. In de gebruikelijke majeurtoonladder zijn de toonafstanden opeenvolgend twee hele toonafstanden, een halve toonafstand, drie hele toonafstanden en tot slot een halve toonafstand.

do - 1 - re - 1 - mi - 1/2 - fa - 1 - so - 1 - la - 1 - si - 1/2 - do

In de gelijkzwevende stemming zijn alle hele toonafstanden aan elkaar gelijk en zijn de halve toonafstanden ook de helft van een hele toonafstand. Een octaaf is in die stemming verdeeld in 1200 cents, met vijf hele toonafstanden van elk 200 cents en twee halve toonafstanden van elk 100 cents.

In andere stemmingen kunnen de hele toonafstanden ook onderling nog enigszins verschillen, evenals de halve. Zo komen in de reine stemming hele toonafstanden voor met verhoudingen 8:9 en 9:10. De twee halve toonafstanden zijn wel aan elkaar gelijk en hebben de verhouding 15:16.

Halve en hele toon[bewerken]

In plaats van halve en hele toonafstand zegt men ook wel kortweg halve en hele toon.

Halve toonafstand[bewerken]

Behalve de diatonische halve toonafstand, de afstand tussen bijvoorbeeld E en F, maar ook tuusen C en Des, en tussen Ais en B, bestaat ook de chromatische halve toonafstand, de afstand tussen een toon en een chromatische verhoging daarvan. Voorbeelden daarvan zijn de afstanden tussen C en Cis, tussen Cis en Cisis, tussen As en A, etc.

Hele toonafstand[bewerken]

Een hele toonafstand komt in principe overeen met een grote secunde. In de reine stemming zijn er twee varianten: de grote hele toonafstand, met de verhouding 8:9, zoals tussen C en D, en de kleine hele toonafstand met de verhouding 9:10, zoals tussen D en E.

Zie ook[bewerken]