Haya

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Haya
Status: Uitgestorven, als fossiel bekend
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Superorde: Dinosauria (Dinosauriërs)
Orde: Ornithischia
Onderorde: Cerapoda
Geslacht
Haya
Makovicky et al., 2011
Typesoort
Haya griva
Haya op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Reptielen

Haya is een geslacht van plantenetende ornthischische dinosauriërs, behorend tot de groep van de Cerapoda, dat tijdens het late Krijt leefde in het gebied van het huidige Mongolië.

De typesoort Haya griva is in 2011 benoemd en beschreven door Peter Makovicky, Brandon Kilbourne, Rudyard Sadleir en Mark Norell. De soortnaam moet als geheel gelezen worden en vormt dan de naam van de boeddhistische godheid Hayagriva. In het Sanskriet betekent de naam "paardenkop" vanuit haya, "paard" en grīva, "hoofd". De soort heeft inderdaad een paardachtige schedel.

Acht fossielen van Haya zijn opgegraven in de Javchlantformatie die dateert uit het Santonien-Campanien, ongeveer tachtig miljoen jaar oud. Ze omvatten enkele vrij complete skeletten van verschillende leeftijdsgroepen. Het holotype, IGM 100/2017, bestaat uit een vrijwel compleet licht beschadigd skelet met schedel. Een exemplaar had in de buikholte een relatief grote massa, tweehonderdvijftig gram, aan gastrolieten, maagstenen, pas de tweede maal dat deze bij een euornithopode zijn vastgesteld.

Haya is een vrij kleine soort. Van één exemplaar, IGM 100/2015, kon de lengte vrij exact worden vastgesteld op 113 centimeter. Het gewicht werd geschat op zeven tot negenenhalve kilogram.

Onderscheidende kenmerken zijn het bezit van een gevorkte opgaande tak van het jukbeen en de aanwezigheid van een fenestra maxillaris, een opening in het tanddragend been van de bovenkaak.

Volgens een kladistische analyse door de beschrijvers uitgevoerd, bevindt Haya zich basaal in de Euornithopoda. De precieze positie in de stamboom is moeilijk vast te stellen. De gegevens ondersteunen vrij zwak een speciale verwantschap met Jeholosaurus en Changchunsaurus in de zin dat Haya daarmee een aparte aftakking ofwel klade zou vormen. De verwantschappen van al deze vormen zijn echter omstreden; volgens andere onderzoekers gaat het hier om basale Cerapoda sensu Weishampel.

Het volgende kladogram toont de positie van Haya in de stamboom van de Ornithischia volgens het beschrijvende artikel:

Ornithischia

Pisanosaurus




Heterodontosauridae




Eocursor


Genasauria

Lesothosaurus



Thyreophora


Neornithischia

Stormbergia




Agilisaurus




Hexinlusaurus


Cerapoda

Marginocephalia


Euornithopoda

Orodromeus





Haya




Changchunsaurus



Jeholosaurus






Hypsilophodon



Iguanodontia














Literatuur

  • Makovicky, P.J., Kilbourne, B.M., Sadleir, R.W. & Norell, M.A., 2011. A new basal ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from the Late Cretaceous of Mongolia. Journal of Vertebrate Paleontology 31(3): 626-640. DOI:10.1080/02724634.2011.557114