Het melkmeisje

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het melkmeisje
Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg
Museum Rijksmuseum Amsterdam
Locatie Amsterdam
Kunstenaar Johannes Vermeer
Jaar 1658
Type Olieverf op doek
Afmetingen 45,5 × 41 cm
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Het melkmeisje, ook wel De keuken- of melkmeid genoemd, is een schilderij van de Hollandse meester Johannes Vermeer, geschilderd ca. 1658. In een veilingcatalogus uit 1696 wordt het werk vermeld als ‘Een Meyd die melk uytgiet’.

Voorstelling[bewerken]

De benaming Het melkmeisje is feitelijk onjuist omdat een melkmeisje een vrouw was die melk aan huis bezorgde; de hier afgebeelde vrouw is een dienstmeid. Ze is als zodanig te herkennen vanwege haar eenvoudige kleding en gestreken hoofdkapje. Ze staat in het midden van de afbeelding, in een kamer met aan de linkerzijde een venster, waardoor het licht binnenvalt. Voor haar, aan de linkerzijde en onder het venster, bevindt zich een tafel, bedekt met een kleed, waarop een mand met brood, een kan, en andere waren staan. De meid schenkt melk vanuit een kruik in een schaal die ook op tafel staat; haar aandacht is gericht op het schenken. De ruimte is schaars ingericht, rechts is een stoof afgebeeld. De muur achter haar suggereert een kamer met een verleden; er zitten wat gaten in en er steekt een spijker uit. Met radiografisch en infraroodonderzoek is vastgesteld dat Vermeer oorspronkelijk op de muur achter de meid een schilderij had geschilderd.[1] Schilderijen waren ook toen duur, en door dit luxeartikel over te schilderen en de muur kaal te laten bereikte Vermeer dat de kamer eenvoudiger werd.

Het zou kunnen dat Vermeer op dit schilderij op allegorische wijze ‘Matigheid’ heeft willen uitbeelden. Een schenkende vrouw in die betekenis komt namelijk regelmatig voor in zeventiende-eeuwse embleemboeken, zoals dat van Jacques de Gheyn II.[2]

Het werk werd in 1908 van de erfgenamen van Lucretia Johanna van Winter door de Vereniging Rembrandt voor het Rijksmuseum Amsterdam aangeschaft, waar het zich nog steeds bevindt.[3]

Commercieel gebruik[bewerken]

De groep Nestlé gebruikt Het melkmeisje onder de Franse naam La Laitière als een commercieel merk. Aanvankelijk was het de groep Chambourcy in Frankrijk die het beeld van Vermeer op haar zuivelproducten gebruikte. Op dit ogenblik behoort het merk La Laitière aan de groep Lactalis.[4][5] Op de verpakkingen wordt alleen het dienstmeisje afgebeeld, maar Nestlé heeft ook het gehele schilderij als merk laten registreren.[6]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Het melkmeisje. Ruimte en aandachtspunt. Rijksmuseum Amsterdam Geraadpleegd op 30 augustus 2011
  2. Het melkmeisje. Matigheid. Rijksmuseum Amsterdam Geraadpleegd op 30 augustus 2011
  3. Het melkmeisje. Rijksmuseum Amsterdam Geraadpleegd op 30 augustus 2011
  4. Chambourcy et Nestlé : une Histoire de gourmandise. Interne brochure van Nestlé uit 1999
  5. Edwin Visser. Nestlé doet Het Melkmeisje. Marketing Tribune (15 juli 2011) Geraadpleegd op 30 augustus 2011
  6. Benelux inschrijvingsnummer 0523837. Merkenregister. Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE) Geraadpleegd op 30 augustus 2011