Hoorn (materiaal)

Vingernagels zijn opgebouwd uit hoorn

Hoorn is het harde materiaal van hoeven, snavels, vinger- en teennagels en de buitenkant van hoorns. De substantie bestaat hoofdzakelijk uit het taaie, onoplosbare eiwit keratine, wat ook in de buitenste cellaag van de huid wordt teruggevonden. De hoorn van de neushoorn bestaat bijna geheel uit keratine, maar andere zoogdierhoorns hebben een kern van bot. Zie het artikel over neushoorns voor de unieke eigenschappen van hun hoorns.

Varianten

Hoorn bij zoogdieren is gebaseerd op een andere variant van keratine dan bij vogels en reptielen:

• alpha-keratine - De hoorn van de neushoorn bestaat bijna geheel uit keratine; zie het betreffende artikel voor de unieke opbouw van diens hoorn. Bij andere zoogdierhoorns bestaat alleen de buitenkant uit keratine. Ditzelfde materiaal zit ook in nagels, haren en opperhuid van zoogdieren.
• beta-keratine - Dit is harder dan de alpha-variant en zit in de huid van reptielen en ook in het schild van de schildpad, en in huid, veren en snavels van vogels.

Toepassingen

De hoorns van runderen kunnen als zodanig, na enige bewerking, worden toegepast als blaasinstrument, drinkbeker of voorraadvat. De bewerking van hoorn als materiaal is bekend vanaf de prehistorie. Hoorn laat zich bewerken als hout. Men kan het zagen, raspen enzovoort. Daarom kan het worden verwerkt tot allerlei kleine voorwerpen, zoals: haarkammen, handvaten en mesjeften, naalden en priemen, knopen, lepels, pijpen, brilmonturen, dobbelstenen en sieraden.

Een vervanger voor hoorn is kunsthoorn of galaliet, een kunststof die vervaardigd wordt uit caseïne en formaline.

Zie Hoorn (anatomie) voor hoorns uit andere materialen

.

Geplaatst op: 17-12-2005

Dit artikel is een beginnetje over biologie. U wordt uitgenodigd op bewerken te klikken om uw kennis aan dit artikel toe te voegen.