Hysterie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap     Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Met het woord hysterie wordt doorgaans een psychische aandoening of een gemoedstoestand aangeduid. Meestal wordt het verlies van de zelfbeheersing bedoeld of een ernstige vorm van angst. Het is tegenwoordig meer een algemene term en wordt niet gebruikt voor een specifiek ziektebeeld.

De eerste die het woord hysterie gebruikte was Hippocrates. Hij beschreef hiermee de onregelmatige bloedstroom bij vrouwen van de uterus naar de hersenen. Het woord hysterie is dan ook verwant aan het Griekse woord voor baarmoeder ("hystera").

Volgens de middeleeuwse mens zwerft bij hysterie de baarmoeder in het lichaam rond op zoek naar een kind.

Aan het einde van de negentiende eeuw, de beginjaren van de psychoanalyse, werd veel onderzoek naar hysterie gedaan door de Franse neuroloog Jean-Martin Charcot. Op basis van zijn werk ontwikkelde Sigmund Freud zijn theorie over conversieneurosen, waarbij psychische problemen zich uiten in lichamelijke symptomen (zie zijn beschrijving van de ziektegeschiedenis van Anna O.). Meer specifiek gebruikte men het woord hysterie voor de onrust die men waarnam bij seksueel onbevredigde vrouwen. Van hysterie was sprake wanneer het eigen zaad dat de vrouw zou produceren, zich ophoopte en niet geloosd kon worden bij gebrek aan seksuele contacten. Voor de behandeling bracht de vroedvrouw of de arts uitkomst: door de vrouwelijke genitaliën te masseren trachtte men deze vrouwen tot orgasme te brengen en daarmee de onrust weg te nemen. Ook werden hiervoor waterstralen en (later) vibrators gebruikt.

Na een aantal decennia verdwenen deze vorm van behandeling en het begrip hysterie naar de achtergrond. Freudianen gebruikten de term nog wel, maar anderen gingen deze als te algemeen beschouwen.

Het woord hysterie komt tegenwoordig nog voor in massahysterie, een vorm van angst of paniek die bij een groep mensen optreedt. In engere zin doelt men met het woord hysterie wel op paniekstoornis, somatoforme stoornissen (met name conversiestoornis) of dissociatieve stoornissen (met name bij motorische problemen en dissociatieve convulsies). Ook wordt het woord gebruikt als synoniem van theatrale persoonlijkheidsstoornis (in het Engels histrionic personality disorder).

Zie ook[bewerken]