Orgasme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor de gelijknamige cocktail, zie Orgasme (cocktail).
uitspraak: "Orgasme"

Een orgasme, ook wel climax (hoogtepunt) of klaarkomen genoemd, is het uiteindelijke lichamelijke en geestelijke resultaat van een seksuele stimulering die door zowel de mannelijke als de vrouwelijke sekse wordt beleefd. Het ultieme genot dat gevoeld wordt tijdens een orgasme is een stimulans om geslachtsverkeer te hebben, en dient zo de voortplanting.

Het menselijk orgasme[bewerken]

De man[bewerken]

Een orgasme bij een man bestaat uit snelle ritmische samentrekking van de prostaat en de spieren bij de basis van de penis, waardoor het in de bijballen opgeslagen sperma via de urinebuis naar buiten wordt gestuwd. Dit noemt men ejaculatie. Ook de duur en intensiteit van het voorspel kunnen op de spermaproductie[bron?] en op de orgastische sensatie een belangrijke invloed hebben.

Het orgasme duurt normaal tussen 3 en 10 seconden. Het is gewoonlijk, maar niet altijd, een zeer groot genot. Het is mogelijk om een orgasme te hebben zonder ejaculatie. Dit komt vaak voor bij kinderen in de puberteit die nog geen sperma produceren maar al wel masturberen. Ook een ejaculatie zonder een orgasme is mogelijk. Voortekenen van een naderend orgasme bij de man zijn het zwellen van de zaadballen, en het optrekken van de zaadballen hoog in de balzak (scrotum). Het orgasme wordt veroorzaakt door prikkeling van zenuwuiteinden in de penis, vooral in het gebied vanaf het frenulum tot aan het scrotum, en in mindere mate ook aan de rand van de eikel.

Na een orgasme is er in de man een rustperiode nodig voordat hij weer tot een nieuw hoogtepunt kan worden gebracht. Deze rustperiode kan, afhankelijk van de persoon en van zijn leeftijd, variëren van een minuut tot meer dan een half uur. Stimulatie van de penis gedurende de rustperiode kan zeer onprettig of zelfs pijnlijk zijn.

De vrouw[bewerken]

De meeste vrouwen kennen alleen clitorale orgasmen. Zij komen tot een hoogtepunt door stimulatie van de clitoris en niet door penetratie.[1] Maar de vaginale stimulans wordt wel als essentieel ervaren, om het orgasme vollediger en intenser te maken. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de aanwezigheid van vaginale lagen en zenuwuiteinden in combinatie met de uitbreiding van de clitoris naar de vagina. Al in 1998 toonde wetenschappelijk onderzoek namelijk aan dat de clitoris een veel groter orgaan is, dan aanvankelijk werd gedacht. Het vrouwelijke zwellichaam dat aan de buitenzijde slechts zichtbaar is als een knopje, loopt inwendig diep door in een vorkachtige vertakking die de vagina aan twee kanten omsluit. Het ervaren van inwendige orgasmen zou dus te maken kunnen hebben met de verborgen grootte van de clitoris.[2]

Voordat een vrouw een orgasme heeft wordt de vagina vochtig, en zwelt de clitoris op door een vergroting van de bloedstroom die in het sponsachtige weefsel van de clitoris wordt vastgehouden. Sommige vrouwen worden voor een orgasme rood over een groot deel van het lichaam, doordat de bloeddoorstroming van de huid toeneemt. Wanneer een vrouw dichtbij een orgasme komt, verdwijnt de clitoris in een huidplooi en de kleine schaamlippen worden donkerder van kleur. Aan het begin van het orgasme neemt de vagina 30% in omvang af, en wordt ook sterk doorbloed. De baarmoeder en de spieren trekken zich tijdens het orgasme ritmisch samen. Sommige vrouwen hebben een veel heviger orgasme wanneer de G-plek gestimuleerd wordt.

Bij een orgasme is er een sterke deactivatie van de amygdalae en grote delen van de prefrontale cortex (angst en alertheidscentra).

Tijdens een clitoraal orgasme komen grote hoeveelheden oxytocine vrij, wat een belangrijke rol speelt bij het faciliteren van het transport van spermacellen door de vagina, met het doel de conceptie te bevorderen.[3] Sperma bevat zelf ook oxytocine.[4] Seksuele opwinding verhoogt de oxytocinespiegels ook enigszins, maar bij een orgasme komen grote hoeveelheden oxytocine vrij en wel meer naarmate het orgasme als beter wordt ervaren.

Nadat het orgasme voorbij is, komt de clitoris weer tevoorschijn en neemt binnen 10 minuten zijn normale omvang weer aan. Sommige vrouwen hebben geen rustperiode zoals mannen, en kunnen snel na een orgasme tot een nieuw hoogtepunt worden gebracht wanneer de stimulatie doorgaat.

Eén op de tien vrouwen bereikt nooit een orgasme.

Sommige vrouwen kunnen ook ejaculeren. Dit wordt in de volksmond squirten genoemd. De vrouwelijke ejaculatie mag blijkens onderzoeken als een triviaal fenomeen worden gezien.

Frequentie[bewerken]

Hoewel het niet eenvoudig is om hierover objectieve gegevens te verkrijgen is er toch wel iets te zeggen over het aantal orgasmes per tijdseenheid. Jongens en jonge mannen geven vaak aan meer dan 1 orgasme per dag te hebben, middels masturbatie of door een partner bewerkstelligd. Dit neemt met de leeftijd af. Bij de vrouw lijkt het aantal orgasmes minder een autonome behoefte te zijn: het wordt in sterkere mate bepaald door de aanwezigheid van en de kwaliteit van de relatie met een partner. Het onvermogen bij vrouwen en mannen om een orgasme te krijgen wordt anorgasmie genoemd.

Onvrijwillige orgasmes[bewerken]

Orgasmes vinden niet altijd vrijwillig plaats. Soms vinden ze met minimale onbedoelde stimulatie plaats, of spontaan.

Het meest bekende voorbeeld is de natte droom, waarbij een man in zijn slaap tijdens een veelal seksueel getinte droom een orgasme krijgt.

Bepaalde activiteiten kunnen eveneens een orgasme uitlokken zonder dat de persoon dit had bedoeld. Voorbeelden zijn paardrijden of fietsen waarbij voortdurend druk op de genitaliën wordt uitgeoefend, een onderzoek bij de dokter en bepaalde gymnastiekoefeningen. Ook kunnen bepaalde medicijnen spontane orgasmes als bijwerking hebben. Soms kan dit leiden tot schaamte of een afkeer van de activiteit die tot het orgasme heeft geleid.

Ook iemand die seksueel misbruikt wordt kan een orgasme krijgen van de seksuele stimulatie. Dat wil absoluut niet zeggen dat die persoon het prettig vindt.

Antidepressiva van het type selectieve serotonine-heropnameremmer, zoals paroxetine remmen het enzym stikstofmonoxide synthase. Dit enzym produceert stikstofmonoxide (NO), een stof die het gladde spierweefsel van het zwellichaam van de penis verslapt. Door deze verslapping vult het zwellichaam met bloed en treedt een erectie op. Door remming van dit enzym verhindert paroxetine een goed optreden van de erectie en daardoor ook het gemak waarmee een orgasme wordt bereikt.

In zeldzame gevallen kan ook de synthetische drug GHB een orgasmestuip (een exuberante convulsie van de vulva-regio) veroorzaken.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Vrouwelijk orgasme blijft evolutionair mysterie, www.nu.nl, 12 september 2011
  2. Vergroot je kennis over het vrouwelijk orgasme, dokterdokter.nl. Geraadpleegd op 24 november 2011.
  3. (en) Wildt L, Kissler S, Licht P, et al. Sperm transport in the human female genital tract and its modulation by oxytocin as assessed by hysterosalpingoscintigraphy, hysterotonography, electrohysterography and Doppler sonography. (1998) Hum Reprod Update 4:655-666. PMID 10027619 gratis volledige artikel.
  4. (en) Goverde HJ, Bisseling JG, Wetzels AM, et al. A neuropeptide in human semen: oxytocin. (1998) Arch Androl 41:17-22. PMID 9642455.