Intrapreneur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een intrapreneur is in ondernemersjargon iemand die zich binnen een organisatie ondernemend gedraagt.[1] In het algemeen wordt de term gebruikt voor een werknemer van een groot bedrijf die de vrijheid en faciliteiten krijgt om nieuwe producten en diensten te ontwikkelen zonder daarbij de bedrijfsroutines of -protocollen te hoeven volgen.[2]

Etymologie[bewerken]

Het woord intrapreneur is een portmanteau van de woorden intra - om te duiden dat het gaat om activiteiten binnen (de muren van) de eigen organisatie - en entrepreneur, om aan te geven dat het gaat om het zich gedragen als ondernemer[3]. In het Engels wordt een intrapreneur daarom ook vaak een corporate entrepreneur genoemd.[4] Intrepreneur is een ander synoniem voor intrapreneur.[5]

Geschiedenis[bewerken]

Samen met Elizabeth Pinchot stelde Gifford Pinchot, in de herfst van 1978, als eerste de woorden intrepreneur, intrapreneur, intrapreneuring, and intrapreneurship op schrift.[3] Het woord intrapreneur werd in 1992 door The American Heritage Dictionary erkend[6], evenals Gifford Pinchot alszijnde de bedenker (eerder aangewezen door Norman Macrae in een uitgave van de The Economist[7]). The American Heritage Dictionary definieerde destijds een intrapreneur als "A person within a large corporation who takes direct responsibility for turning an idea into a profitable finished product through assertive risk-taking and innovation". Tegenwoordig wordt de term verbonden aan een stijl van leidinggeven die het nemen van risico's, het bevorderen van innovatie[8] en het belonen van prestaties[9] integreert op een manier dat de werknemer in zijn werk[10](job design) zo veel mogelijk de kenmerken van ondernemerschap ervaart.

Kelly Johnson, de directeur van een groep initiatiefrijke werknemers bij Lockheed Martin die in 1943 bij elkaar werden gebracht om het P-80 gevechtsvliegtuig te construeren, stelde al destijds 14 regels[11] op (Skunk Works®' rules of operation[12]) voor een team van medewerkers die men nu als intrapreneurs zou duiden. De term intrapreneur kreeg in 1985 bekendheid door het gebruik ervan in een artikel "Here come the Intrapreneurs" van het TIME magazine[13] en in de uitlating "“The Macintosh team was what is commonly known as intrapreneurship; only a few years before the term was coined—a group of people going, in essence, back to the garage, but in a large company." door Steve Jobs.[14]

Relevantie[bewerken]

Een topintrapreneur met een topidee is, volgens sommige HR-deskundigen, weliswaar de ideale innovator maar binnen de meeste organisaties een fictief persoon.[15] Toch lijkt de verwachte waarde van medewerkers die initiatieven ondernemen, zonder dat men ze daarom hoeft te vragen, voldoende om ze apart te betitelen en onderzoek naar te doen.[16] Onderzoek lijkt te suggereren dat het ondersteunen van intrapreneurs een positieve invloed heeft op de financiële resultaten van een bedrijf, met name gemeten na een langere periode en in een competitieve omgeving.[17] Als de waarde van deze intrapreneurs naast een economische ook een maatschappelijke verdienste inhoudt, dan spreekt men van Corporate Social Entrepreneurship'.[18]

Voorbeelden[bewerken]

Voorbeelden van bekende bedrijven die hun werknemers de vrijheid geven om met eigen budgetten zelf bedachte projecten te ontwikkelen zijn 3M[12], Google[19] en Intel.[20] De Post it Note, een van 3M's best verkopende producten, is een klassieke illustratie van een intrapreneur, Art Fry, die de kans kreeg zijn idee uit te werken.[21]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Bal, J. en anderen, Ondernemerschap in het primair en voortgezet onderwijs, EIM, programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, Zoetermeer, September 2007, 13
  2. , Intrapreneur, Dictionary.com
  3. a b Pinchot, G. en Pinchot, E., Intra-Corporate Entrepreneurship, Tarrytown School for Entrepreneurs, 1978
  4. Knight, R.M., Corporate innovation and entrepreneurship: A Canadian study, Journal of Product Innovation Management, Volume 4, Issue 4, december 1987, 284-297
  5. http://www.hbostart.nl/hboondernemerschap/
  6. , Intrapreneur, The American Heritage Dictionary of the English Language. 3rd ed., Boston, 1992
  7. Macrae, N., Intrapreneurial now, The Economist, 17 april 1982
  8. Gifford Pinchot, G. en Pellman, R., Intrapreneuring in action: a handbook for business innovation, Berrett-Koehler Publishers, 1999
  9. Kuratko, D. F., Hornsby, J.S., Naffziger, D.W. en Montagno, R.V., Implement entrepreneurial thinking in established organizations, Society for the Advancement of Management, 1993
  10. Marvel, M.R., Griffin, A., Hebda, J. en Vojak, Examining the Technical Corporate Entrepreneurs' Motivation: Voices from the Field, Entrepreneurship Theory and Practice,Volume 31, Issue 5, september 2007, 753–768
  11. , Kelly's 14 Rules & Practices, Lockheed Martin
  12. a b Huntoon, R.N. en Etter, D., Work in progress — Skunk works Immersion Design Experience, utilization of the Lockheed Martin Skunk Works Design process to teach innovation, Frontiers in Education Conference (FIE), Washington, oktober 2010 ISBN 978-1-4244-6261-2.
  13. DeMott, J.S. en Byrnes, R., Here Come the Intrapreneurs, New York, 4 februari 1985
  14. Jobs, S., Jobs talks about his Rise and Fall, Newsweek Magazine, 30 september 1985, 46-50
  15. , HR & innovatie, Kluwer ISBN 9058529150.
  16. Jeroen de Jong, J en Wennekers, S., Intrapreneurship. Conceptualizing entrepreneurial employee behaviour., SCientific AnaLysis of Entrepreneurship and SMEs, Zoetermeer, mei 2008
  17. Zahra, S.A. en ∗, Jeffrey G. Covin, J.G., Contextual influences on the corporate entrepreneurship-performance relationship: A longitudinal analysis, Journal of Business Venturing,Volume 10, Issue 1, januari 1995, 43-58
  18. Hemingway, C.A, Personal Values as the Catalyst for the Corporate Social Entrepreneur, 17th Annual European Business Ethics Network (EBEN) Conference ‘Ethics and Entrepreneurship, University of Twente, Enschede, 24-26 juni 2004
  19. Menzela, H.C., Aaltiob, L. en Ulijna, J.M., On the way to creativity: Engineers as intrapreneurs in organizations, Technovation, Volume 27, Issue 12, december 2007, 732-743
  20. Stam, E., Entrepreneurship and Innovation Policy, EAEPE 2007 Conference, 31
  21. , Lessons From a Successful Intrapreneur: An Interview With Post-it Notes' Inventor Art Fry, Journal of Business Strategy, Vol. 9 Iss: 2, 20-24
Icoontje WikiWoordenboek Zoek intrapreneur op in het WikiWoordenboek.
Wikibooks Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: intrapreneur.