Kar

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Zie Kar (geslacht) voor het gelijknamige geslacht van loopkevers.
Kar met meloenen in Harbin, China
Paardenkar nabij Santiago de Cuba
Houten boerenkar, charrette in de Cevennen
Boerenkarren in Normandië
Boerenkar in de Toscane
Handkar op een Belgisch verkeersbord

Een kar is een naam die ook wel wordt gegeven aan een wagen doch daarvan verschilt door het feit dat hij slechts twee wielen heeft in plaats van vier. Karren bestaan in alle soorten en maten. Ze worden gebruikt om dingen of personen te verplaatsen of te vervoeren. Karren hebben een lange geschiedenis. Ze kunnen voortbewogen worden door een mens of door een trekdier (ezel, paard, kameel).

Definitie[bewerken]

Een kar verschilt van een wagen door het feit dat hij slechts één as met twee wielen heeft in plaats van twee assen met vier wielen zoals een wagen of een koets. Boerenkarren zijn meestal niet voorzien van vering. Tweewielige rijtuigen uit de negentiende en de twintigste eeuw werden vaak voorzien van bladvering.

Geschiedenis[bewerken]

Een kar is eigenlijk een soort slee op wielen. Het is een zeer oude vorm van vervoer. Daarna ontstonden strijdwagens en boerenwagens; een wagen bestaat in principe uit twee aaneengeschakele karren, waarvan de assen tenopzichte van elkaar kunnen draaien door middel van een draaikrans. Lichte strijdkarren werden veelal getrokken door meerdere paarden naast elkaar maar zwaar beladen boerenkarren werden op moeilijke trajecten zoals zandwegen soms bespannen met meerdere paarden vóór elkaar (tandem).

Verschillende karren[bewerken]

De meest bekende voorbeelden zijn de handkar die geduwd wordt en de oude hondenkar, die onder de kar door een hond werd voortgetrokken en nu tot de Nederlandse geschiedenis behoort. Een steekkar is een kar voor het vervoer van zware voorwerpen.

Soorten karren[bewerken]

  • Aardkar, kiepkar of mestkar (voor zware lading, bijvoorbeeld stalmest uit de potstal)
  • Boerenkar (agrarisch werktuig)
  • Buggy (plezierrijtuig)
  • Dresseerkar (kar met lage bodem en opstap aan de achterzijde)
  • Fietskar (fietsaanhangwagen)
  • Hoogkar (hoge kar met zeer grote wielen, Rijnland)
  • Huifkar (dit is meestal een soort kleedwagen)
  • Mallejan (as met zeer grote wielen voor het transporteren van boomstammen)
  • Sjees (rijtuig voor twee personen)
  • Steekwagen of steekkar (handgereedschap)
  • Sulky (lichtgewicht karretje voor de drafsport)
  • Strijdwagen (Egyptische of Romeinse strijdkar)
  • Tilbury (geveerd tweewielig luxerijtuig met lange bomen)
  • Tonneau (klein Frans rijtuig met instap achter)[1]

Zie ook[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • (de) Wilhelm Treue (Uitg.) Achse, Rad und Wagen, Vijfduizend jaar cultuur- und techniekgeschiedenis, veertien hoofdstukken 1986 (412 p 299 Afb) ISBN 978-3-525-13173-2
Bronnen, noten en/of referenties