Kudde-immuniteit

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Kudde-immuniteit, groepsimmuniteit of collectieve immuniteit is de beschermende immuniteitsstatus van een populatie tegenover een bepaalde infectieziekte. Ze kan op peil gebracht worden door vaccinatie van een bepaald gedeelte van de bevolking, zodat een reproductiegetal R0 < 1 bereikt wordt.

Om de volledige populatie te beschermen hoeven niet alle individuen gevaccineerd te zijn. Vanaf een bepaalde vaccinatiegraad kan een ziekte zich niet gemakkelijk verspreiden in een populatie. Vaccinatie werpt dus een dam op tegen de verspreiding van een ziekte. Bij ziekte-uitbraken van bijvoorbeeld varkenspest of mond-en-klauwzeer kan men lokaal overgaan tot ringvaccinatie.

Het aandeel van de immune individuen in een populatie waarboven een ziekte niet langer kan blijven bestaan is de kudde-immuniteitdrempel. De waarde varieert met de virulentie van de ziekte, de werkzaamheid van het vaccin en de contactparameter voor de bevolking. Geen vaccin biedt volledige bescherming, maar de verspreiding van de ziekte van mens op mens is veel groter bij diegenen die niet gevaccineerd blijven. Bij de volksgezondheid betrokkenen proberen kudde-immuniteit te bereiken in de meeste populaties. Dit wordt bemoeilijkt wannneer grootschalige vaccinatie niet mogelijk is of wordt afgewezen door een deel van de bevolking. In Nederland is kudde-immuniteit in sommige gebieden gecompromitteerd voor sommige besmettelijke ziekten, waaronder kinkhoest, mazelen en bof, deels doordat ouders vaccinatie weigeren.

Kudde-immuniteit geldt alleen voor besmettelijke ziekten. Kudde-immuniteit moet niet worden verward met de contactgegevens van de immuniteit, een verwant concept waarin een gevaccineerd individu de ziekteverwekkers van het vaccin via contact aan een ander kan 'doorgeven'.

Geschatte Kudde-immuniteitsdrempel voor vaccinabele ziekten
Ziekte Overdracht R0 drempel
Difterie Speeksel 6-7 85%
Mazelen Lucht 12-18 83 - 94%
Bof Druppeltjes 4-7 75 - 86%
Kinkhoest Druppeltjes 12-17 92 - 94%
Poliomyelitis Fecaal-oraal 5-7 80 - 86%
Rode hond Druppeltjes 5-7 80 - 85%
Waterpokken Sociaal contact 6-7 83 - 85%