Mazelen
 |
Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts. |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
Mazelen (morbilli) is een kinderziekte die veroorzaakt wordt door het mazelenvirus. Het mazelenvirus behoort tot de paramyxoviridae, genus morbilli. Het is een enkelstrengs RNA-virus. De incubatietijd is 8 tot 14 dagen. Het virus wordt verspreid via de lucht (hoesten, niezen). Mazelen is zeer besmettelijk.
Inhoud |
[bewerken] Symptomen en Behandeling
De eerste verschijnselen lijken op een stevige griep of verkoudheid (koorts, hoesten, loopneus, ontstoken ogen). In deze fase is mazelen het meest besmettelijk. De ziekte wordt vaak pas herkend als voor de ziekte kenmerkende vlekjes op de binnenkant van de wangen verschijnen, enkele dagen later gevolgd door een kenmerkende huiduitslag. Kinderen kunnen behoorlijk ziek zijn van mazelen, maar de ziekte is het meest gevreesd om de ernstige tot zeer ernstige complicaties die soms optreden, zoals middenoorontsteking, longontsteking en hersenvliesontsteking. Mazelen kan dodelijk verlopen. In ontwikkelingslanden wordt aangeraden om kinderen met mazelen vitamine A te geven. Dit verkleint de kans op blindheid en reduceert de sterfte aan mazelen met 50%. De ergste symptomen treden op bij kinderen onder de 5 jaar en volwassenen boven de 20 jaar. Daarnaast komt bij een zeer klein aantal mensen (enkele per miljoen) die met het mazelenvirus besmet zijn na vele maanden tot jaren een fatale hersenontsteking voor, de subacute scleroserende panencephalitis, die altijd fataal verloopt.
[bewerken] Preventie
De eerste vaccinatie met het BMR-vaccin (bof, mazelen, rodehond) beschermt vrijwel volledig tegen deze ziekte. De vaccinatie is opgenomen in het Nederlandse Rijksvaccinatieprogramma (14 maanden en 9 jaar), dat uitgevoerd wordt door de Jeugdgezondheidszorg (consultatiebureaus en GGD’s), en in het Vlaamse vaccinatieprogramma van Kind en Gezin. Sindsdien komt mazelen in Nederland nauwelijks meer voor, hoewel in gebieden waar een relatief groot deel van de bevolking om religieuze redenen niet is gevaccineerd wel kleine epidemietjes opflakkeren. Recent (juni-juli 2008) is er een kleine lokale uitbraak van mazelen in Den Haag onder de antroposofische gemeenschap met een te lage vaccinatiegraad om transmissie van mazelen te voorkomen[1]. Het risico bestaat dat deze lokale uitbraak overslaat naar de Bijbelgordel waar de laatste mazelenepidemie in 1999 was met ruim 3000 patiënten en 3 doden.
Een andere manier om antistoffen te verkrijgen tegen het mazelenvirus is via een zgn. mazelenparty, vooral populair in kringen waar kinderen niet gevaccineerd worden. Daar worden niet-gevaccineerde kinderen die de mazelen nog niet hebben gehad, samengebracht met kinderen die op dat moment mazelen hebben. Zo worden de gezonde kinderen opzettelijk met het mazelenvirus besmet, waardoor ze ziek worden en uiteindelijk zelf ook antistoffen aanmaken. Het fenomeen mazelenparty is zeker niet zonder gevaar - de mortaliteit van mazelen is in ontwikkelde landen ook nog steeds ca. 1:1000, maar - zeker in Duitsland - al zo populair dat het "woord van de week" was in de Van Dale in juli 2005.
Mogelijke bijwerkingen van de BMR-vaccinatie:
De BMR-inenting geeft meestal weinig bijwerkingen. Als ze voorkomen, zijn ze mild en duren ze kort. Bijwerkingen beginnen pas 5 tot 12 dagen na de vaccinatie.
- 1 op de 10 tot 20 kinderen wordt na de eerste BMR-prik hangerig, krijgt koorts en/of huiduitslag. Dat duurt meestal 1 of 2 dagen.
- Sommige kinderen krijgen hoge koorts en heftige huiduitslag.
- Bij heel hoge koorts kunnen sommige kinderen koortsstuipen krijgen. Dat gebeurt bij 1 op de 5000 tot 10.000 kinderen.
- Heel zelden komt een tekort aan bloedplaatjes voor. Dat is bij 1 op de 25.000 kinderen en gaat vanzelf weer over.
- Zeer zelden krijgen kinderen gewrichtsklachten. Ook die gaan vanzelf weer over. Bij volwassen komt dit vaker voor.
- Na de tweede BMR-prik zijn er bijna nooit klachten. Oudere kinderen kunnen wel, zoals bij elke injectie, flauwvallen.
Omdat het BMR-vaccin een levend verzwakt vaccin is, mag het niet aan zwangere vrouwen worden gegeven. Vrouwen moeten tot 3 maanden na een BMR-vaccinatie voorkomen dat zij zwanger worden.
[bewerken] Epidemiologie
Jaarlijks krijgen wereldwijd meer dan 20 miljoen mensen de mazelen. In 2008 stierven naar schatting 164.000 kinderen aan de gevolgen hiervan. (Wereldgezondheidsorganisatie, 2009). Ten gevolge van ondervoeding is de mortaliteit het hoogst in kinderen uit ontwikkelingslanden, vooral in delen van Afrika en Azië, waar de kans om te overlijden aan mazelenpneumonie tot 10 à 1000 maal verhoogd is vergeleken met westerse kinderen[2].Tussen 2000 en 2008 daalde de mortaliteit met 78% door vaccinatiecampagnes tegen mazelen. [3].
Bronnen, noten en/of referenties:
- De tekst op deze pagina of een eerdere versie daarvan is afkomstig van de website van Postbus 51.
- ↑ Van Velzen E et al. Measles outbreak in an anthroposophic community in The Hague, The Netherlands, June-July 2008. Euro Surveill. 2008;13(31):pii=18945 [1]
- ↑ Weiss, R.Measles battle loses potent weapon. Science 258:546, 1992.
- ↑ Factsheet No. 286 WHO, revised december 2009
 |
Zie de categorie Measles van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
