Langsteelgraafwespen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Langsteelgraafwespen
Sphecius speciosus jaagt op cicaden
Sphecius speciosus jaagt op cicaden
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)
Klasse: Insecta (Insecten)
Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)
Onderorde: Apocrita
Infraorde: Aculeata (Angeldragers)
Superfamilie: Apoidea
Familie
Sphecidae
Latreille, 1802
op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Insecten

De langsteelgraafwespen (Sphecidae) is een familie van graafwespen die meestal als aparte groep (Spheciformes) binnen de superfamilie Apoidea wordt gezien. Een andere familie die graafwespen wordt genoemd is de familie Crabronidae. In andere indelingen hebben de graafwespen een eigen superfamilie (Sphecoidea). De verschillende soorten hebben een tamelijk grote variatie in habitus. Er zijn ook 3 andere families binnen de Apoidea die graafwespen worden genoemd, de Sphecidae staan ook wel bekend als sphecide graafwespen voor het onderscheid.

Kenmerken[bewerken]

Er zijn 'sluipwespachtige' rood-zwarte gekleurde slanke soorten, naast robuuste soorten met de karakteristieke geel-zwarte wespentekening. Er zijn grote soorten tot zeer kleine soorten van slechts 3 mm. Kenmerkend voor alle soorten is de vorm van het eerste segment van het borststuk, dat aan de zijkant niet tot aan de vleugelschubben (tegulae) reikt. De achterkant van het pronotum eindigt aan de zijkant vaak in een knobbel. De lichaamslengte varieert van 0,4 tot 4,8 cm. Van de Crabronidae zijn in Nederland 170 soorten bekend, 163 daarvan worden als inheems beschouwd.[1][2]

Leefwijze[bewerken]

Graafwespen zijn solitaire wespen die tunnel-achtige nesten graven op zandige plaatsen. Na het graven van een nest wordt dit gesloten. Voordat de wesp een prooi gaat halen, prent zij zich de positie van het nest in. De prooi wordt verlamd door een steek met de angel en naar het nest gevlogen of gesleept. De bekende rupsendoders gebruiken rupsen als prooi: de larve leeft van de rupsen en overwintert als pop in het nest. Sommige soorten inspecteren hun broednesten regelmatig en vullen de voedselvoorraad verscheidene malen bij. Andere soorten voorzien hun nesten direct van de benodigde hoeveelheid voedsel en sluiten het daarna hermetisch af.

Specialisatie[bewerken]

Elke soort graafwesp (soms zelfs een heel genus) is gespecialiseerd in een bepaald type prooi, zoals bladluizen, vliegen, bijen, kevers en ook spinnen.

Taxonomie[bewerken]

Volgens de ITIS Catalogue of Life 2011[3] zijn er 747 soorten langsteelgraafwespen bekend, die behoren tot de volgende geslachten:

Referenties[bewerken]

  1. Nederlands Soortenregister 08-12-09[1]
  2. Lefeber Br. V. (1979) Verspreidingsatlas van 64 soorten Nederlandse graafwespen (Hymenoptera: Sphecidae p.p.). Nederlandse Faunistische Mededelingen Vol. 2 p. 3-95 [2]
  3. Catalogue of Life 2011 Annual Checklist

Voorbeeldsoort[bewerken]

Galerij[bewerken]

Filmpjes[bewerken]