Leif Eriksson

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een standbeeld van Leif Eriksson

Leif Eriksson (Oudnoords: Leifr Eiríkson; c. 970 - c. 1020) was een Noorse ontdekkingsreiziger die wordt beschouwd als de eerste Europeaan die, bijna 500 jaar eerder dan Christoffel Columbus, voet zette op Noordamerikaanse grond (met uitzondering van Groenland). Volgens de Saga's van de IJslanders stichtte hij een Noorse nederzetting op Vinland, die voorlopig wordt geïdentificeerd met de Noorse site L'Anse aux Meadows op de noordelijkste punt van het eiland Newfoundland in Newfoundland en Labrador, Canada.

Er wordt aangenomen dat Leif omstreeks 970 in IJsland is geboren, de zoon van Erik Thorvaldsson, bekend als Erik de Rode (Oudnoords: Eiríkr inn rauði), een Noorse ontdekkingsreiziger van Vestlandet, een vogelvrij iemand en zelf de zoon van een vogelvrij iemand, Thorvald Asvaldsson. Leifs moeder was Thjodhild (Þjóðhildr). Erik de Rode stichtte twee Noorse kolonies op Groenland, de Westelijke Nederzetting en de Oostelijke Nederzetting, zoals hij ze noemde. In zowel De Saga van Erik de Rode en Het Boek der Landname wordt gezegd dat Leifs vader Leifs moeder heeft ontmoet op IJsland en daar trouwden; de plaats van Leifs geboorte is niet bekend.

Leif Eriksson had twee broers, Thorvald en Thorsteinn, en een halfzus, Freydís. Hij trouwde met een vrouw genaamd Thorgunna, en ze hadden een zoon, Thorkell Leifsson.

Het verkennen van het gebied ten westen van Groenland[bewerken]

Tijdens een verblijf in Noorwegen werd Leif bekeerd tot het christendom, zoals veel Noren in die tijd, in opdracht van de Koning van Noorwegen, Olaf I. Toen hij terugkeerde naar Groenland kocht hij de boot van Bjarni Herjolfsson en ging met 35 mannen het land verkennen dat Bjarni had gezien ten westen van Groenland, dat waarschijnlijk de kust van Canada was.

De Saga van de Groenlanders vertelt dat Leif vertrok in het jaar 1002 of 1003 om Bjarni's route te volgen met 35 bemanningsleden, maar dan naar het noorden.

Het eerste land waar hij naartoe ging was bedekt met platte stenen (Oudnoords hella). Daarom noemde hij het Helluland ("Land van de Platte Stenen"). Dit was waarschijnlijk Baffineiland. Dan kwam hij aan in een land dat vlak en bebost was, met witte zandstranden. Hij noemde dit Markland ("Hout-land"), dat waarschijnlijk Labrador is.

Nederzetting in Vinland[bewerken]

Leif en zijn bemanning verlieten Markland en vonden opnieuw land, dat ze Vinland noemden. Ze zetten voet aan wal en bouwden een kleine nederzetting die ze Leifsbuðir noemde, dit betekent Leifs opslaghuizen, wat suggereert dat de nederzetting tijdelijk was. Ze vonden het gebied aangenaam omdat er wilde bessen waren en veel zalmen in de rivier. Het klimaat was zacht, met weinig vorst in de winter en groen gras heel het jaar door. Ze bleven in de regio in de winter en keerden terug naar Groenland in de lente met een lading hout.

Op de terugreis redde Leif een IJslandse schipbreukeling die Thorir heette - een incident waarbij Leif de bijnaam Leif de Gelukkige (Oudnoords: Leifr hinn heppni) verdiende omdat hij Thorirs lading mocht houden.

Er werd onderzoek gedaan in de jaren 1950 en 1960 door ontdekkingsreiziger Helge Ingstad en zijn vrouw, archeologe Anne Stine Ingsta, en ze identificeerden een Noorse nederzetting gelegen op de noordelijkste punt van Newfoundland, bekend als L'Anse aux Meadows, wat ze dachten dat Leifsbúdir was. In tegenstelling suggereerde Noorse onderzoeker Johannes Kr. Tornöe dat de Baai van Waquoit in Massachusetts de locatie van Leifs nederzetting is, omdat het gebied beter overeenkomt met de beschrijving van een nederzetting aan de top van een landengte of schiereiland met uitzicht op een baai.

Terugkeer naar Groenland[bewerken]

Na contact te hebben gehad met Olaf I van Noorwegen, Koning van Noorwegen, werd Leif een christen, en werd later teruggestuurd naar Groenland om het christendom te verspreiden, met de hulp van een priester en een leraar. Toen Leif terugkeerde naar Groenland, bleef hij in Brattahlíð met zijn vader Erik. Toen hij de bijnaam "Leif de Gelukkige" hoorde, vond Erik deze tweezijdig, want hoewel Leif enerzijds de schipbreukeling redde, bracht hij anderzijds een priester naar Groenland.

Leif Eriksson Dag[bewerken]

In 1964 werd 9 oktober uitgeroepen tot "Leif Eriksson Dag". Die datum werd gekozen, niet vanwege een gebeurtenis die verband houdt met hem, maar omwille van de associatie met de eerste georganiseerde immigratie vanuit Noorwegen naar de Verenigde Staten (op 9 oktober 1825 kwam het schip Restauration, van Stavanger, Noorwegen aan in New York Harbor). De dag is ook een officiële gedenkdag in verschillende staten van de VS.

Zie ook[bewerken]