MG42

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Verschillende uitvoeringen van de MG42

De MG42 of Maschinengewehr 1942 (officieel "Universal-Maschinengewehr Modell 42") is een Duitse mitrailleur (machinegeweer) die voor het eerst werd geproduceerd in 1942 als de opvolger van de MG34. Het Britse leger gaf het wapen de bijnaam Hitlers Buzzsaw. De Nederlandse vertaling daarvan is Hitlers cirkelzaag, af te leiden van de hoge vuursnelheid. De MG42 had met z'n 1200 schoten per minuut (sommige versies gingen tot 1800 schoten per minuut), de hoogste vuursnelheid van alle vuurwapens tijdens de Tweede Wereldoorlog. Nadeel was wel dat door de hoge vuursnelheid veel patronen konden worden verschoten, waardoor men snel door de aanwezige munitievoorraad heen was. De MG42 kon wel 20 schoten per seconde afvuren en moest met korte salvo's worden afgevuurd, om het smelten van de loop tegen te gaan.

Achtergrond[bewerken]

Midden jaren dertig was de MG34 ontegensprekelijk het beste machinegeweer dat er bestond maar had als groot nadeel dat het in aanmaak duur en tijdrovend was. Om het steeds uitbreidend Duitse leger te kunnen blijven bewapenen werd gezocht naar snellere methoden om wapens te produceren. Het uitgangspunt bij de uitschrijving van de specificaties van de MG42 was het realiseren van een meer economischer en tijdsefficiënt fabricageproces vergeleken met de MG34.

Het prototype: de MG39[bewerken]

Het winnend ontwerp, gemaakt door Dr. Ing. Werner Gruner (niet Grunow, zoals vaak foutief wordt vermeld) van het bedrijf Metall-und Lackierwarenfabrik Johannes Großfuß AG, bevatte invloeden van Italiaanse en Poolse ontwerpen, en het prototype kreeg de naam MG39. Het bedrijf Johannes Großfuß AG was expert in het persen en stansen van staal, een snel en goedkoop alternatief fabricageproces in tegenstelling to het warmgieten en tijdrovend draai- en freeswerk. Het productieproces van het ontwerp van Metall-und Lackierwarenfabrik Johannes Großfuß AG, verhoogde de productiesnelheid enorm: vergeleken met de MG34 daalde de bouwtijd met 50% (tot 75 manuren) en verminderden de productiekosten tot 250RM (tegenover 327RM voordien). De MG39 bleef nagenoeg gelijkwaardig als de MG34 om de eenvormigheid en het vertrouwen in het wapen te bewaren. De enige aanpassingen waren het wegvallen van de Gurttrommel, waardoor alleen de patroonband kon worden gebruikt, en het verhogen van de vuursnelheid tot 1200 schoten per minuut (sommige versies konden tot 1800 schoten per minuut afvuren). Het menselijk gehoor kon bij deze vuursnelheid onmogelijk elke afzonderlijke kogel horen aankomen en het speciale geluid dat de MG42 maakte gaf het de bijnaam de cirkelzaag van Hitler (Engels: Hitlers buzzsaw). Ondanks dat de productie goedkoper bleek was het prototype MG39 minder gevoelig voor vuil en temperatuur waardoor het minder blokkeerde.

Het productiemodel: de MG42[bewerken]

MG 42/ MG 3 Roller system

Gezien het succes van het prototype MG39 duurde het nog tot 1942 vooraleer een normale productie op gang kwam waarna het prototype MG39 werd hernoemd tot MG42. Al vanaf de start van de productie kon men de steeds toenemende vraag nooit inwilligen. De MG42 woog 11,6 kg in de lichte uitvoering met de tweepoot (Duits: Zweibein). Deze uitvoering was lichter dan de MG34 en zeer makkelijk te dragen. De tweepoot, eenzelfde type als de MG34, kon aan het vooreinde of in het midden worden gemonteerd, afhankelijk van de toepassing. In de zware uitvoering werd een nieuw ontworpen driepoot Lafette 42 (Duits: Dreibein) gebruikt en woog 20,5 kg. De loop van de MG42 was lichter dan de MG34 en raakte vlugger versleten, maar kon in enkele seconden worden vervangen door een ervaren operator. Doordat de MG42 weinig gevoelig was voor vuil en weinig onderhevig aan temperatuursverschillen en als gevolg minder blokkeerde, was de MG42 in elk type klimaat inzetbaar en deed uitstekend dienst in Noord-Afrika. Er zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog ongeveer 500.000 MG42 machinegeweren geproduceerd.

Het alternatief: de MG42V of MG45[bewerken]

In 1944 zorgden acute materiaaltekorten ervoor dat het Derde Rijk een nieuwe versie ontwikkelde, de MG45 (of MG42V). De MG42 werd gemaakt van een mindere kwaliteit staal waardoor het gewicht reduceerde tot 9 kg en had een nog hogere vuursnelheid. De eerste testen werden uitgevoerd in juni 1944 maar de ontwikkeling ervan stokte waardoor er slechts een tiental is gebouwd.

Nabeschouwing[bewerken]

Tot op vandaag wordt de MG42 gezien als een van de beste machinegeweren ooit. Na de Tweede Wereldoorlog werd de MG3, een MG42 met een verlaagde vuursnelheid en een 7,62 x 51 mm NATO munitiekaliber, door Duitsland, Noorwegen, Spanje, Denemarken gebruikt. In de Joegoslavische republieken werd nog steeds de MG42 met het oorspronkelijke 7,92 x 57 mm Mauser munitiekaliber gebruikt. De M-60 van het Amerikaans leger is gebaseerd op de MG42 en een aantal andere legers gebruikten het MG42 ontwerp als basis voor het ontwerp van hun machinegeweer.