Merkelcelcarcinoom

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Merkelcelcarcinoom
Coderingen
ICD-O M8247/3
DiseasesDB 31386
eMedicine derm/262plastic/423, ent/521
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Merkelcelcarcinoom[1] of merkelcelkanker is een zeldzame, zeer agressieve vorm van huidkanker. Het komt vooral voor in de hoofd-halsregio. Het is een vaste, niet-pijnlijke bult, huidkleurig, rood of blauw, maar de diagnose is niet op het oog te stellen. De grootte kan variëren van 5 mm tot 5 cm, maar de kanker groeit snel. Ongeveer de helft van gevallen ontstaat op zonbeschenen huid, 1/3 op de benen en armen, en soms op de romp. Merkelcelcarcinoom zaait snel uit, vooral naar de lymfeklieren, maar ook naar lever, longen, bot of hersenen.

Oorzaak[bewerken]

Blootstelling aan ultraviolet licht (zonlicht) draagt bij aan het ontstaan van merkelcelcarcinoom. Recent (2008) is een nieuw virus ontdekt dat mogelijk aan het ontstaan van merkelcelcarcinoom zou bijdragen. Het virus werd Merkelcelpolyomavirus genoemd. Het werd echter ook wel in gezonde huid aangetroffen. De exacte relatie is dus nog niet duidelijk.[2]

Epidemiologie[bewerken]

Deze kanker komt vooral maar niet uitsluitend voor bij blanke patiënten tussen 60 en 80 jaar. Even vaak bij mannen als bij vrouwen[3]. Het komt ongeveer 50x minder vaak voor dan melanoom[4] Stoornissen van het afweersysteem vergroten het risico op merkelcelcarcinoom aanzienlijk. Zo komt het veel vaker voor bij patiënten met HIV [5]; mogelijk ook na orgaantransplantaties.[6]

Behandeling[bewerken]

Het is belangrijk de behandeling zo snel mogelijk uit te voeren, om het risico op uitzaaien te verminderen.

Chirurgie[bewerken]

Chirurgische excisie is het fundament van de behandeling. De kanker wordt met ruime marge van gezond weefsel uitgesneden. Vaak worden ook regionale lymfeklieren weggenomen, omdat deze vaak uitgezaaide cellen bevatten. Soms gebeurt dit via een schildwachtklierprocedure.

Bestraling en chemotherapie[bewerken]

Aanvullende bestraling is effectief gebleken om recidief te voorkomen en de vijfjaarsoverleving te verbeteren. Als er geen uitzaaiingen gevonden worden is de prognose goed. Als er wel uitzaaiingen zijn kan aanvullende chemotherapie nuttig zijn.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Jochems, A.A.F. & Joosten, F.W.M.G. (2003). Coëlho Zakwoordenboek der geneeskunde (27ste druk). Doetinchem: ElsevierGezondheidszorg.
  2. Feng H, Shuda M, Chang Y, Moore PS. Clonal integration of a polyomavirus in human Merkel cell carcinoma. Science. 2008 Feb 22;319(5866):1096-100. PMID 18202256
  3. eMedicine - Merkel Cell Carcinoma : Article by Christopher R Shea
  4. Hodgson NC (2005). Merkel cell carcinoma: changing incidence trends. J Surg Oncol 89 (1): 1-4 . PMID:15611998. DOI:10.1002/jso.20167.
  5. Engels EA, Frisch M, Goedert JJ, Biggar RJ, Miller RW. Merkel cell carcinoma and HIV infection. Lancet. 2002 Feb 9;359(9305):497-8. PMID 11853800
  6. Williams RH, Morgan MB, Mathieson IM, Rabb H. Merkel cell carcinoma in a renal transplant patient: increased incidence? Transplantation. 1998 May 27;65(10):1396-7. PMID 9625025