Provincies van Noorwegen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Noorwegen heeft 19 provincies, Noors:fylker. Noorwegen heeft een gecentraliseerd bestuur, het wordt vanuit Oslo bestuurd. Onderdeel van het bestuur is de verdeling in de 19 provincies. Deze bestuurslaag bevindt zich tussen de centrale overheid, regering en parlement, het Storting, en de gemeenten. Oslo is zowel een provincie als een stad.

Noorse Provincies met hoofdsteden

Geschiedenis[bewerken]

  • Tot 1662 was Noorwegen in len en sysler ingedeeld. Taalkundig zijn er nog steeds sporen van deze indeling te vinden in huidige plaatsnamen. In 1662 werden land-gemeenten, districten, gecombineerd in fogderier en amt, waarvan werd verwacht dat ze uitgaven voor bepaalde maatschappelijke belangen bijdroegen.
  • 1837: wetten over het bestuur van een gemeente en de opzet van een door het volk gekozen administratie aangenomen, het Amtsting.
  • 1918: de namen worden veranderd van Amt en Amtsting naar Fylke en Fylkesting.
  • 1924: Kristiania Fylke wordt bestuurlijk samengevoegd met Akershus.
  • 1935: Kristiania Fylke wordt omgedoopt tot Oslo Fylke en Møre tot Møre og Romsdal fylke
  • 1961: een wet betreffende de fylkeskommuner (provincies) wordt door het Storting aangenomen.
  • 1964: gemeenteraden (en stadsraden) krijgen stemrecht voor de provincieraden; hun macht is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeenten/steden. Fylkesordføreren (gekozen door de gemeenten/steden) is de voorzitter voor de zittingen van het bestuur van de provincie, terwijl de Fylkesmann door de staat wordt aangesteld. Noorwegen kent slechts 18 Fylkesmenn omdat Oslo en Akershus er één delen. Normaliter worden deze twee provincies dan ook "De provincies van Oslo en Akershus" genoemd. Om de zaak nog verder te compliceren, zit op Spitsbergen een door de Koning benoemde Sysselmann, die dezelfde macht heeft als de Fylkesmann.
  • 1968: Bergen Fylke wordt samengevoegd met Hordaland (Bergen wordt de hoofdstad van Hordaland).
  • 1976: De positie van de provincie krijgt een nieuwe functie (en plaats) in het lokale bestuur. Directe verkiezingen worden ingevoerd, de Fylkesmann gaat uit de provincieraad (Fylkestinget) en is niet langer verantwoordelijk voor het voorbereiden van de onderwerpen ervoor. Het bestuur ligt nu in de handen van de door het volk gekozen leden.

Overzicht[bewerken]

De Noorse provincies (inwoneraantallen 1 april 2013):

Fylke (Provincie) Hoofdstad Inwoners % van de totale bevolking Oppervlakte km² % van de totale oppervlakte bevolkingsdichtheid per km² Målform
Akershus Oslo 568.078 11,2% 4.917 1,5% 116,0 geen voorkeur
Aust-Agder Arendal 112.918 2,2% 9.212 2,8% 12,2 geen voorkeur
Buskerud Drammen 269.534 5,3% 14.927 4,6% 18,1 geen voorkeur
Finnmark Vadsø 74.710 1,5% 48.637 15,0% 1,5 Bokmål
Hedmark Hamar 193.722 3,8% 27.388 8,5% 7,3 geen voorkeur
Hordaland Bergen 499.710 9,9% 15.634 4,8% 32,0 Nynorsk
Møre og Romsdal Molde 259.849 5,1% 15.104 4,7% 17,2 Nynorsk
Nord-Trøndelag Steinkjer 134.577 2,7% 22.396 6,9% 6,0 geen voorkeur
Nordland Bodø 239.880 4,7% 38.463 11,9% 6,2 geen voorkeur
Oppland Lillehammer 187.301 3,7% 25.191 7,8% 7,4 geen voorkeur
Oslo Oslo 626.953 12,4% 454 0,1% 1.381,0 geen voorkeur
Rogaland Stavanger 453.963 9,0% 9.326 2.9% 48,7 geen voorkeur
Sogn og Fjordane Leikanger 108.696 2,1% 18.619 5,7% 5,8 Nynorsk
Sør-Trøndelag Trondheim 303.664 6,0% 18.832 5,8% 16,1 geen voorkeur
Telemark Skien 170.865 3,4% 15.313 4,7% 11,2 geen voorkeur
Troms Tromsø 160.917 3,2% 25.848 8,0% 6,2 geen voorkeur
Vest-Agder Kristiansand 176.669 3,5% 7.281 2,2% 24,3 geen voorkeur
Vestfold Tønsberg 239.111 4,7% 2.216 0,7% 107,9 Bokmål
Østfold Sarpsborg 282.595 5,6% 4.183 1,3% 67,6 Bokmål
Noorwegen (Totaal) Oslo 5.063.709 100,0% 323.941 100,0% 14,0

Behalve in provincies is Noorwegen ook in grotere geografische delen ingedeeld, zoals te zien is in de tabel hierboven. Dat is echter niet bestuurskundig vastgelegd.

Zie ook[bewerken]