Quality-adjusted life year

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Quality-adjusted life year (QALY) is een begrip dat gebruikt wordt in een kostenutiliteitsanalyse (KUA), een economische beschouwing van de zin en effectiviteit van een behandeling in de gezondheidszorg. Het staat voor een extra levensjaar in goede gezondheid.

Berekening[bewerken]

De QALY komt overeen met het aantal levensjaren vermenigvuldigd door een correctiefactor voor de kwaliteit van die levensjaren. De factor bedraagt 1 bij het zich volledig gezond voelen en tussen 0 en 1 bij verminderde levenskwaliteit. Eventueel kan voor een toestand die subjectief "erger dan dood zijn" is een negatieve factor gelden.

Het nut van een behandeling in de vorm van langer en/of aangenamer leven kan zo uitgedrukt worden in de gemiddelde toename van de QALY; hieruit volgen de kosten per gemiddeld gewonnen QALY. De econoom Marc Pomp heeft na onderzoek elke QALY gewaardeerd op 50.000 euro.[1] In Nederland wordt een bedrag tot 20.000 euro per QALY gezien als kosteneffectief voor een preventieve interventie.[2] Een maximaal consensusbedrag voor een interventie is beargumenteerd op 80.000 euro door RVZ in 2006.[3] 30 September 2013 verscheen het rapport 'Kosteffectiviteit in de zorg'.[4]

Situatie in Nederland[bewerken]

In Nederland worden nieuwe geneesmiddelen ook beoordeeld door het CVZ op de QALY-prijs.[5] In 2012 werd in een openbare discussie bekend dat politici geneesmiddelen in het vervolg voorlopig willen gaan vergoeden; zo kwam ook herbeoordeling van reeds toegelaten medicijnen ter sprake.

Een conceptadvies van het CVZ besprak vier pakketcriteria voor het vergoeden van medicijnen en behandelingen: noodzaak, effectiviteit, kosteneffectiviteit (waarin QALY een rol speelt) en uitvoerbaarheid.

In 2012 speelden de quality-adjusted life years een grote rol in de herbeoordeling van de behandeling van de ziekte van Pompe en de ziekte van Fabry.[6] Een uitgave van enkele tienduizenden euro per quality-adjusted life year is in de gezondheidszorg meestal reden om kritisch naar het aanbieden of voortzetten van een behandeling te kijken. Deze afweging moet vooral worden gemaakt wanneer het om grote aantallen patiënten gaat zoals bij algemeen voorkomende ouderdomsklachten en ouderdomsziekten. Het medicijn tegen de ziekte van Pompe is een weesmedicijn voor een zeer kleine groep. Dat kan tot een andere afweging leiden.

Een onderzoek onder medisch specialisten gaf in augustus 2014 aan dat de meerderheid (62%) geen mening had over het prijskaartje van 80.000 euro per volledige QALY. [7]

VOSL[bewerken]

Een verwant begrip is Value of a Statistical Life (VOSL).

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Pomp, M (2010) Een beter Nederland: de gouden eieren van de gezondheidszorg. Amsterdam: Balans.
  2. Hamberg-van Reenen, HH (RIVM), Meijer S (RIVM). Wat is de kosteneffectiviteit van preventie? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl/preventie/kosten-van-preventie-nieuw/>, 22 september 2011.
  3. RVZ (2006). Zinnige en duurzame zorg. Zoetermeer: Council for Public Health and Health Care to the Minister of Health, Welfare and Sport.
  4. http://www.zorginstituutnederland.nl/binaries/content/documents/zinl-www/documenten/publicaties/rapporten-en-standpunten/2013/1309-kosteneffectiviteit-in-de-zorg/1309-kosteneffectiviteit-in-de-zorg/Kosteneffectiviteit+in+de+zorg.pdf
  5. Systematiek CVZ.
  6. volkskrant.nl 2012
  7. http://www.eenvandaag.nl/uploads/doc/Rapport%20onderzoek%20EenVandaag%20en%20OMS.pdf