RAW (bestandsformaat)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Raw duidt op een methode om afbeeldingen, gemaakt door een digitale camera, op te slaan.

Het is geen afkorting zoals de bekende bestandsformaten voor afbeeldingen: JPEG, GIF, PNG, BMP of TIFF maar betekent letterlijk 'rauw' in de zin van 'onbewerkt'.

Er is (nog) geen algemeen geaccepteerd Raw-bestandsformaat; de verschillende camerafabrikanten hebben elk hun eigen bestandsformaat om Raw-bestanden in op te slaan en vaak varieert dat ook nog per cameramodel. Voor een overzicht van de door verschillende fabrikanten gebruikte extensies zie de tabel onderaan dit artikel.

Software-fabrikant Adobe heeft een standaard voor Raw-bestanden geïntroduceerd: DNG (Digital Negative Specification), in 2007 zijn er al enkele camera's op de markt die DNG-bestanden kunnen schrijven.

Men heeft een computerprogramma nodig om van de gegevens een afbeelding te maken en deze op te slaan in een daarvoor bestemd bestandsformaat, zoals JPEG of TIFF.

[bewerk] Waarom

De gegevens afkomstig van de beeldsensor in de camera zijn niet rechtstreeks bruikbaar om in een normaal beeldbestand als JPEG, TIFF of BMP op te slaan. De meeste beeldsensoren hebben aparte pixels die elk de helderheid van slechts één enkele kleur (rood, groen of blauw) meten. Meestal wordt de waarde van elk pixel ook nog eens met een precisie van 12 bits (4096 helderheidsstappen) gemeten. Bij normale beeldbestanden heeft elk pixel drie kleurwaarden die in slechts 8-bits (256 helderheidsstappen) opgeslagen worden. De camera moet hiervoor de gegevens van de sensor bewerken waarbij informatie verloren gaat. Bewerkingen die uitgevoerd worden zijn:

  • interpolatie om in elk pixel kleurwaardes voor rood, groen en blauw te krijgen
  • verscherping en verwijderen van moiré-effecten.
  • ruisreductie, hetzij door filtering, hetzij door correctie door middel van een "zwartbeeld".
  • correctie voor de witbalans, contrast en kleurverzadiging
  • reductie van de precisie naar 8 bits per kleur

Het zo verkregen beeld heeft 3x8 bits per pixel, voor opslag als JPEG wordt hier ook nog eens een "lossy" datacompressie op toegepast.

Omdat deze bewerkingen in de camera net na de opname gebeuren kan achteraf geen andere keuze meer gemaakt worden. Ook omdat de kleurprecisie teruggebracht is naar 8 bits gaan kleine nuances in kleur en helderheid verloren, hierdoor is het bijvoorbeeld moeilijk of onmogelijk donkere of lichte details op de opname nog terug te halen in een beeldbewerkingsprogramma.

Bij Raw worden de bewerkingen die normaal in de camera bij de opname gedaan worden uitgesteld en kan de fotograaf achteraf bepalen wat de beste instellingen voor witbalans, scherpte, kleuren en contrast zijn.

Naast het ontbreken van gegevensverlies is een Raw-bestand ook nog eens kleiner dan een ongecomprimeerd 24-bits-per-pixel-formaat als TIFF of BMP. Er worden immers maar 12 bits per pixel opgeslagen.

Er blijven nog enkele nadelen zoals standaardisatie en bewerkingssnelheid. Vele camera's geven daarom meestal de mogelijkheid om afbeeldingen dubbel op te slaan (in JPEG en Raw), of kunnen in de camera zelf de Raw-bestanden alsnog omzetten naar JPEG.

[bewerk] Extensies

De door verschillende fabrikanten gebruikte bestandextensies, anders dan RAW, zijn de volgende:

Fabrikant extensie
universeel .DNG
Canon .CRW of .CR2
Fuji .RAF
Kodak .KDC
Minolta .MRW
Nikon .NEF
Olympus .ORF
Pentax .PTX of .PEF
Sony .ARW
Sigma .X3F

[bewerk] Programma's

Bij de meeste camera's waarmee Raw-bestanden kunnen worden opgeslagen wordt een programma meegeleverd waarmee deze bewerkt en omgezet kunnen worden. Vaak worden deze programma's ontwikkeld door externe bedrijven zoals het Japanse Ichikawa Soft Laboratory.

  • Adobe Photoshop Lightroom is een progamma waarmee fotoverzamelingen beheerd en bewerkt kunnen worden.
  • Adobe Photoshop ondersteunt "plugins" waarmee Raw-bestanden ingelezen kunnen worden.
  • Apple heeft het fotobewerkingsprogramma Aperture en iPhoto
  • Bibble Labs levert onafhankelijk Raw-omzetters.
  • Corel Paint Shop Pro een fotobewerkingsprogramma. Alleen de versie PHOTO X2 kan Raw-bestanden omzetten.
  • DxO
  • GIMP heeft plugins, zoals UFRaw, die Raw ondersteunen
  • Google Picasa is een programma om foto's te bewerken en te delen. Picasa importeert automatisch foto's uit digitale camera's, ook in RAW formaat.
  • IrfanView heeft plugins die Raw ondersteunen
  • Silkypix kan verschillende Raw-bestanden omzetten.
 
Persoonlijke instellingen