Zaanse paskamermoord
De Zaanse paskamermoord is een moordzaak in Nederland uit 1984.
De 21-jarige Sandra van Raalten werd op 30 november 1984 rond 11 uur in de ochtend in een paskamer van kledingboetiek Manouk in Zaandam dood gevonden. Zij was die ochtend als enige verkoopster werkzaam in de kledingboetiek. Sandra van Raalten was gekneveld met reepjes stof van de paskamer. Haar mond was gesnoerd met een zakdoek en haar keel was doorgesneden.
In 1986 werd fietsenmaker Rob van Zaane (1953) door de politie in Zaandam gearresteerd op verdenking van de moord op Sandra van Raalten. Van Zaane en het slachtoffer kenden elkaar. Nadat het onderzoek naar de toedracht van de moord aanvankelijk was vastgelopen kwam de politie in Zaandam tot de conclusie dat Van Zaane geen sluitend alibi had. Tevens waren er enkele belastende verklaringen tegen Van Zaane afgelegd. De politie zocht het motief van de moord in een uit de hand gelopen sadomasochistisch spel.
De rechtbank Haarlem veroordeelde Van Zaane op 19 maart 1987 tot 12 jaar gevangenisstraf en TBS. Het Gerechtshof in Amsterdam sprak hem op 11 februari 1988 in hoger beroep vrij. Van Zaane werd in de hoger beroepszaak bijgestaan door de Utrechtse advocaat mr Piet Doedens. Doedens toonde aan dat de geurproef waarop het technisch bewijs was gebaseerd niet deugde. Het vonnis van de rechtbank werd in 1988 op grond hiervan vernietigd.
Tijdens het onderzoek naar de moord waren twee andere verdachten in beeld: Kemal Erol en Sukrija Taipovski. Beiden waren ten tijde van de moord in de buurt van de boetiek gezien en één van hen had krassen op zijn gezicht. Ook zou een van de twee zijn handen hebben gewassen in een emmer van een vrouw, die haar ramen aan het lappen was. Rechercheur Sjoerd Bos heeft in 1986 een brief naar de rechtbank geschreven dat volgens hem niet Van Zaane, maar Erol en Taipovski de moord hadden gepleegd. Bos werd op een zijspoor gezet en in 1986 ontslagen bij de Zaanse recherche.
In augustus 2000 vroeg de moeder van het slachtoffer in een brief aan de minister van justitie (Korthals) of al gebruik was gemaakt van de toen nieuwe DNA-technieken. Toen men dit deed kwam naar voren dat Rob van Zaane niet de moord gepleegd had maar de heroïneverslaafde Kemal Erol. Op het in 1984 in beslag genomen mes van Kemal bleek bloed van Sandra te zitten. Het Gerechtelijk Laboratorium had het mes niet geheel op bloed onderzocht. Kemal was in 1993 overleden aan de gevolgen van zijn verslaving. De andere verdachte, Tapovski, was in 1992 in Macedonië omgekomen bij een auto-ongeluk.
