Slachthuis vijf

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Slachthuis 5 (Slaughterhouse-Five, or The Children's Crusade) is een roman van Kurt Vonnegut (gepubliceerd in 1969) en geldt als een voorbeeld van metafictie. De roman vertelt het verhaal van Billy Pilgrim, die ongewapend en zonder uitrusting als assistent aalmoezenier in de Slag om de Ardennen belandt, gevangen genomen wordt en uiteindelijk in Dresden dwangarbeid moet verrichten vlak voordat Dresden gebombardeerd wordt.

Inhoud[bewerken]

De roman begint met een inleiding door de auteur, die zich ook elders in de roman soms direct tot de lezer richt, waarin deze verklaart waarom hij het boek geschreven heeft en opent met de verzekering "Dit is allemaal min of meer waar gebeurd". Hij schrijft het werk met de opmerking van een uitgever in zijn achterhoofd dat het schrijven van een anti-oorlogsboek net zoiets is als het schrijven van een antigletscherboek, een frase die eveneens meermaals in het boek voorkomt. Het meest wordt de roman echter gekenmerkt door "so it goes", zo gaat dat, waarmee iedere teleurstelling, iedere zinloze wreedheid, iedere wrede dood wordt becommentarieerd.

De protagonist, Billy Pilgrim, optometrist te Ilium[1], is "losgeraakt van de tijd". Hij is een "tijds-spasticus" en reist op willekeurige momenten naar willekeurige momenten in zijn verleden zodat de roman een caleidoscopische blik op zijn leven biedt, waarin vele buitenissige personages figureren. De vreemdste hiervan zijn zonder twijfel de inwoners van Tralfamadore, die de tijd niet zien als een vlietende stroom momenten, maar als een gebergte met toppen en dalen, mooie plaatsen en lelijke. Zij weten dat het universum uiteindelijk vernietigd zal worden door een van hun experimenten met een nieuwe brandstof en accepteren dat lot gelaten, "zo is dat moment gestructureerd".

Hoewel de roman vooruitblikt naar latere episoden uit Pilgrims leven, vertelt hij in min of meer chronologische vorm het verhaal van een groep gedemoraliseerde Amerikaanse krijgsgevangenen die, geplaagd door honger en uitputting, gaandeweg hun vermogen tot medeleven en menselijke waardigheid verliezen. Parallel daaraan wordt verteld, eveneens min of meer chronologisch, hoe Pilgrims leven na de oorlog in een neerwaartse spiraal belandt als hij in een radio-uitzending over zijn ontmoetingen met Tralfamadorianen vertelt, en in toenemende mate zijn grip op de werkelijkheid verliest.

Ontvangst[bewerken]

De roman was in literaire kringen een doorslaand succes en geldt nog steeds als Vonneguts beste werk. In behoudende kringen in de VS was de reactie minder lovend en het boek werd in vele openbare bibliotheken en op scholen verboden. Tegenwoordig geldt het werk als een klassieker.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. de latijnse naam voor Troje