Trögers base

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Trögers base
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van Trögers base
Structuurformule van Trögers base
Configuratie van de twee enantiomeren: de (5S,11S)-(–)-vorm (boven) en de (5R,11R)-(+)-vorm (onder)
Configuratie van de twee enantiomeren: de (5S,11S)-(–)-vorm (boven) en de (5R,11R)-(+)-vorm (onder)
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C17H18N2
IUPAC-naam (±)-2,8-dimethyl-6H,12H-5,11-methanodibenzo[b,f][1,5]diazocine
Molmassa 250,34 g/mol
SMILES
CC1=CC2=C(C=C1)N3CC4=C(C=CC(=C4)C)N(C2)C3
InChI
1S/C17H18N2/c1-12-3-5-16-14(7-12)9-18-11-19(16)10-15-8-13(2)4-6-17(15)18/h3-8H,9-11H2,1-2H3
CAS-nummer 529-81-7
PubChem 196981
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Schadelijk
Waarschuwing
H-zinnen H315 - H319 - H335
EUH-zinnen geen
P-zinnen P261 - P305+P351+P338
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Smeltpunt 133-136 °C
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Trögers base, genoemd naar haar ontdekker Julius Tröger (1862-1942), is een heterocyclische verbinding met als brutoformule C17H18N2.

Synthese[bewerken]

Julius Tröger bereidde de verbinding voor het eerst in 1887, vertrekkende van p-toluïdine en formaldehyde in zuur milieu.[1]

Synthese van Trögers base

De correcte structuurformule van de verbinding werd echter pas in 1935 gevonden.[2]

In plaats van formaldehyde kan ook een andere methyleenbron gebruikt worden, zoals hexamethyleentetramine. Al deze methoden leveren een racemisch mengsel op van de twee enantiomeren.

Structuur en eigenschappen[bewerken]

Trögers base is een symmetrische verbinding met vier zesringen, waarvan er twee aromatisch zijn. Ze bevat twee piramidale stikstofatomen. De methyleenbrug ertussen verhindert een piramidale inversie van de stikstofatomen, zodat de molecule een stabiele configuratie heeft, namelijk een starre V-vorm. De twee aromatische ringen staan daardoor bijna loodrecht op elkaar. Het hoekpunt van de V vormt een hydrofobe caviteit.

Doordat geen piramidale inversie mogelijk is, vormen de stikstofatomen elk een chiraal centrum. Er bestaan twee stabiele enantiomeren van deze base, de (R,R)- en de (S,S)-vorm. De enantiomeren kunnen gescheiden worden langs chromatografische weg. Dit gebeurde voor het eerst in 1944 door Prelog en Wieland.[3]

Derivaten en analogen[bewerken]

Derivaten van Trögers base kunnen bekomen worden door functionele groepen in te voeren op de methyleenbruggen of door elektrofiele aromatische substitutie op de aromatische ringen. De synthese van niet-symmetrische analogen is mogelijk in een stapsgewijze procedure, uitgaande van twee verschillend gesubstitueerde anilinederivaten. Er zijn vele van deze analogen bekend, waaronder ook macrocyclische verbindingen. Ze kunnen onder meer in de synthese van metaalliganden, bij asymmetrische katalyse, of als gastheermoleculen in de supramoleculaire chemie gebruikt worden.[4]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Julius Tröger. "Ueber einige mittelst nascirenden Formaldehydes entstehende Basen". Journal für Praktische Chemie (1887), vol. 36, pp. 225-245. DOI:10.1002/prac.18870360123
  2. M. A. Spielman. "The Structure of Troeger's Base." J. Am. Chem. Soc. (1935), vol. 57 nr. 3, pp. 583-585. DOI:10.1021/ja01306a060
  3. Prelog, V.; Wieland, P. "Über die Spaltung der Tröger'schen Base in optische Antipoden, ein Beitrag zur Stereochemie des dreiwertigen Stickstoffs". Helvetica Chimica Acta (1944), vol. 27 nr. 1, pp. 1127–1134. DOI:10.1002/hlca.194402701143
  4. Ögmundur Vidar Rúnarsson, Josep Artacho, Kenneth Wärnmark. " The 125th Anniversary of the Tröger’s Base Molecule: Synthesis and Applications of Tröger’s Base Analogues." European Journal of Organic Chemistry (2012), pp. 7015-7041. DOI:10.1002/ejoc.201201249