Vadem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Verhouding van een vadem (fathom) ten opzichte van andere maten

Een vadem of vaam is een oude lengtemaat, die vooral werd gebruikt om de waterdiepte aan te duiden. Het eenheidssymbool is ftm, van het Engelse fathom. Een vadem is de spanwijdte van de armen van een niet te kleine volwassen man, thans gestandaardiseerd op 6 voet, dus 1,8288 meter.

De waterdiepte werd vanouds gemeten door lood aan een touw in het water te laten zakken. Daarna werd het touw tussen de uitgestrekte armen afgepast ("opvamen"). Dat leverde direct de diepte in vadems.

De vadem wordt reeds genoemd in Handelingen 27:28. Op sommige Admiraltykaarten wordt de diepte nog steeds in vadems uitgedrukt.

Zeemans-woordeboek[bewerken]

Vadem, zelfstandig naamwoord: Maat, waarby al de lijnen by het zeewezen in gebruik gemeten worden. Twintig V-en touw. Op die plaats is de diepte twintig a dertig V-en. Groote V- (van 1.884 el), Middelbare V- (van 1.698 el). Kleine V- (van 1.570 el), Fransche V- (van 1.624 el), Deense V- (van 1.884 el), Griekse V- (van 1.758 el), Engelsche V- (van 1.829 el), Zweedsche V- (van 1.782 el), Spaansche V- (van 1.674 el), Portugeesche V- (van 1.627 el), Napelsche V- (van 1.624 el), Russische V- (van 1.832 el).[1]

VOC[bewerken]

Dikwijls werd één vadem afgekapt tot zes voet (6 x 0,2831 m). Zo rekende men in die tijd een Amsterdamse vadem als zijnde 1698 mm.[2]

Trivia[bewerken]

De Amerikaanse schrijver Mark Twain heeft zijn pseudoniem ontleend aan dieptemetingen. De naam is jargon voor "markering twee" wat zoveel wil zeggen als "twee vadem waterdiepte". Hij had jaren op de Mississippi gevaren.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. [1] Zeemans-woordeboek door Jacob van Lennep, 1856
  2. Amsterdamse vadem VOCsite.nl, bezocht 6-8-2012