Voedselbank

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Voedselbank in de Verenigde Staten

Een voedselbank is een liefdadigheidsinstelling die kosteloos levensmiddelen verstrekt aan hen die financieel niet of nauwelijks in staat zijn om in hun levensonderhoud te voorzien en ter voorkoming van verspilling van voedsel. Aanbod van nog goed consumeerbaar voedsel (dat op het punt staat om vernietigd te worden) en vraag (gezinnen die het voedsel nodig hebben) worden op deze manier bij elkaar gebracht. Voedselbanken ontstonden in de jaren 70 in Amerika en werden via Frankrijk in 1984 geïntroduceerd in Europa. De European Federation of Food Banks (FEBA) telt 256 voedselbanken in 21 landen in Europa.

Voedselbanken in Nederland[bewerken]

In Nederland werd de eerste Voedselbank opgericht in 2002 door Sjaak en Clara Sies in Rotterdam. Eind 2008 is de Vereniging van Nederlandse Voedselbanken opgericht, meestal Voedselbanken Nederland genoemd, de landelijke koepelorganisatie waarbij eind 2014 ruim 155 voedselbanken en acht distributiecentra aangesloten zijn. Voedselbanken Nederland heeft als doel de lokale voedselbanken te ondersteunen bij hun kerntaken. Deze voedselbanken verdelen voedselpakketten via minimaal 475 uitgiftepunten. Minimaal 8300 vrijwilligers zijn actief bij de voedselbanken. Bij de laatste meting eind 2013 voedden de voedselbanken wekelijks 85.000 mensen en werden 1.8 miljoen voedselpakketten uitgeleverd aan 35.000 huishoudens. Het aantal huishoudens dat een beroep deed op de voedselbanken groeide in 2013 met 30% t.o.v. 2012.

In 2012 werd naar schatting zo’n 8.000 ton voedsel verdeeld dat anders vernietigd zou worden. Daardoor is ook 6 miljoen ton aan overbodige CO2-uitstoot voorkomen.

De operationele kosten om de pakketten bij de klanten te krijgen bedragen gemiddeld ongeveer € 3,60 per pakket. Dit betreft kosten van huisvesting, transport, koel- en vriescapaciteit, energie, enzovoort). Er zijn grote verschillen tussen de operationele kosten van voedselbanken. De ene voedselbank is rond de € 2 kwijt en de andere heeft € 10 aan kosten per pakket. Dit is vaak te herleiden naar de ondersteuning die de plaatselijke voedselbank al of niet krijgt van de gemeente, in de vorm van subsidie of giften in natura zoals gratis huisvesting. Elke week is dus ruim een ton euro aan geld nodig; op jaarbasis gaat het om een bedrag van € 5,6 M. Slechts ca. 40% van de voedselbanken ontvangt een vorm van ondersteuning door de gemeente waar de voedselbank actief is. Dit varieert van het niet hoeven betalen voor afvalverwijdering tot het voor de rekening nemen van de huisvestingskosten tot een subsidie. De subsidies lopen uiteen van € 500 tot € 60.000 per jaar.

De missie van Voedselbanken Nederland is het gratis verstrekken van verkregen voedsel aan de armste mensen in Nederland met uitsluitend vrijwilligers.

Om klanten van de voedselbank van voldoende eten te kunnen voorzien, werkt Voedselbanken Nederland samen met bedrijven, instellingen, overheden en particulieren. Zo zorgen zij er samen voor dat armoede wordt bestreden, voedseloverschotten verdwijnen en het milieu minder wordt belast.
 Om de zelfredzaamheid van klanten te vergroten, werkt Voedselbanken Nederland samen met lokale organisaties die klanten helpen om weer op eigen benen te staan. Voedselhulp moet immers altijd tijdelijk zijn.

De Nederlandse voedselbanken hanteren de volgende kernwaarden als maatstaf voor hun handelen:

  • Ze werken uitsluitend met vrijwilligers
  • Ze verstrekken voedsel dat door anderen gedoneerd wordt
  • Ze verstrekken zoveel mogelijk gezond voedsel
  • Ze verstrekken uitsluitend gratis voedsel
  • Ze verdelen het voedsel zo eerlijk mogelijk
  • Ze zijn neutraal en onafhankelijk (‘burgers voor burgers’)
  • Ze zijn transparant in hun verantwoording.

De Nederlandse voedselbanken hebben de volgende hoofddoelstellingen:

  • Het bieden van directe voedselhulp aan de armste mensen
  • Het voorkomen van verspilling van goed voedsel.

Voedselbanken in België[bewerken]

In België werd de eerste voedselbank opgericht in 1986. Tegenwoordig zijn er 9 voedselbanken in België, verenigd in de Belgische Federatie van Voedselbanken. De doelstellingen van voedselbanken zijn enerzijds verspilling van voedingswaren te voorkomen en anderzijds het direct helpen van mensen die onder een bepaald bestaansminimum leven, door het uitreiken van voedsel dat door derden beschikbaar is gesteld. Bij het bereiken van de algemene doelstellingen van de Belgische federatie van voedselbanken gelden de volgende uitgangspunten:

  • Voedselbanken mogen geen commerciële activiteiten ontplooien, kopen zelf in principe geen voedsel in en vragen geen vergoeding aan personen voor wie de levensmiddelen bestemd zijn: alles wordt gratis gekregen en gratis uitgedeeld.
  • Initiatieven om de doelgroep van de voedselbanken ook op andere terreinen te ondersteunen zullen niet plaatsvinden onder de naam van de voedselbank.
  • Voedselbanken zijn vrijwilligersorganisaties die geen salarissen of daarop lijkende vergoedingen aan haar vrijwilligers betalen.
  • Door het bestaan van de voedselbanken wordt aan armoede en verspilling een gezicht gegeven.

Voedselbanken zijn allemaal zelfstandige autonome stichtingen of vzw's.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties