Xanana Gusmão

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Xanana Gusmão
Xanana Gusmão
Xanana Gusmão
Volledige naam Kay Rala Xanana Gusmão
José Alexandre Gusmão
Geboren Laleia (Manatuto), 20 juni 1946
Land Vlag van Oost-Timor Oost-Timor
Functie Premier
Handtekening Handtekening
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Xanana Gusmão, geboren als José Alexandre Gusmão (Laleia (Manatuto), 20 juni 1946) is de huidige premier van Oost-Timor.

Levensloop[bewerken]

Gusmão, van oorsprong journalist, koos in 1975 de kant van het verzet tegen de Indonesische inval en annexatie van Oost-Timor. Hij werd leider van de uiterst linkse verzetsbeweging Fretilin en streed vanuit de bergen tegen het Indonesische leger.

Nadat Oost-Timor zich in 2002 onafhankelijk had verklaard stelde Gusmão zich verkiesbaar voor het presidentschap. Op 17 april dat jaar werd hij uitgeroepen tot winnaar van de verkiezingen: hij had bijna 83 procent van de stemmen gekregen. Zijn enige tegenstander Francisco Xavier do Amaral kwam niet verder dan 17 procent.

Gusmão trad aan op 20 mei 2002. Als president, een vooral ceremonieel ambt in Oost-Timor, ijverde hij voor verzoening met het grote buurland Indonesië. Met dat doel bracht hij dat land een officieel bezoek.

In eigen land had hij grote moeite met de regering van het Fretilin onder leiding van Marí Alkatiri. Maar als president kon hij niet voorkomen, dat de voor- en tegenstanders van die regering elkaar in het voorjaar van 2006 naar het leven stonden.

Gusmão stelde zich in 2007 niet herkiesbaar. Op 20 mei 2007 werd hij opgevolgd door José Ramos-Horta, die de presidentsverkiezingen had gewonnen. Gusmão trad vervolgens in de politieke arena als lijsttrekker van een nieuwe partij: de CNRT. Deze won de parlementsverkiezingen.

Op 8 augustus 2007 werd Gusmão benoemd tot minister-president van Oost-Timor, wat er op neerkwam dat hij en Ramos-Horta van plaats hadden gewisseld.

Begin 2008 werd een aanslag gepleegd op Gusmão, hij bleef ongedeerd. Ook op Horta werd een aanslag gepleegd. Deze raakte daarbij zwaargewond.

Op 5 februari 2015 diende Gusmão het ontslag in van zijn regering en van zichzelf als premier. Het ontslag moet nog door de president worden aanvaard.

Privé[bewerken]

Gusmão is in juli 2002 getrouwd met de Australische Kirsty Sword.

Onderscheidingen[bewerken]

In 1999 ontving Gusmão de Sacharovprijs voor de Vrijheid van Denken van het Europees Parlement. De Sacharovprijs is bestemd voor personen en organisaties die zich wijden aan de bescherming van de rechten en fundamentele vrijheden van de mens.[1]

In 2002 werd hij onderscheiden met de Félix Houphouët-Boigny-Vredesprijs van de UNESCO.

Voorganger:
Sérgio Vieira de Mello (VN)
President van Oost-Timor
2002-2007
Opvolger:
José Ramos-Horta
Voorganger:
Estanislau da Silva
Premier van Oost-Timor
2007-heden
Opvolger:
(zetelend)
Voorganger:
Ibrahim Rugova (1998)
Sacharovprijs 1999 Opvolger:
¡Basta Ya! (2000)
Bronnen, noten en/of referenties
  1. (nl) Europees Parlement (2005) Sacharovprijs