Zinksulfaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zinksulfaat
Structuurformule en molecuulmodel
Zn2+ + Sulfate.svg
Zinksulfaat (watervrij)
Zinksulfaat (watervrij)
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
ZnSO4
IUPAC-naam zinksulfaat
Andere namen voor heptahydraat: witte vitriool, zinkvitriool, goslariet
Molmassa 161,43 g/mol
SMILES
[O-]S(=O)(=O)[O-].[Zn+2]
CAS-nummer 7733-02-0 (watervrij); 7446-19-7 (monohydraat); 7446-20-0 (heptahydraat); 13986-24-8 (hexahydraat)
EG-nummer (alle vormen) 231-793-3 (alle vormen)
PubChem 24424
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Corrosief Schadelijk Milieugevaarlijk
Gevaar[1]
H-zinnen H302 - H318 - H400[1]
P-zinnen P273 - P280 - P305+P351+P338 - P309+P311[1]
Hygroscopisch? ja (vormt hydraten)
EG-Index-nummer 030-006-00-9 (alle vormen)
VN-nummer 3077
ADR-klasse Gevarenklasse 9
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur kleurloos
Dichtheid (watervrij) 3,54 g/cm³
Smeltpunt geen: ontbindt bij ca. 680 °C
Vlampunt (niet brandbaar) °C
Oplosbaarheid in water (bij 20°C) 220 g/L
Goed oplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Zinksulfaat is het zink-zout van zwavelzuur. In watervrije vorm komt het voor als kleurloze, hygroscopische kristallen; het commercieel product is het heptahydraat ZnSO4.7H2O (molecuulmassa: 287,6; het neemt dus meer dan driekwart van het eigen massa op aan water). Deze witte kristallijne stof werd vroeger ook wel "witte vitriool" genoemd en is ook bekend als het mineraal goslariet.

Vorming[bewerken]

Door zink of zinkoxide in verdund zwavelzuur op te lossen, verkrijgt men zinksulfaat:

\mathrm{Zn + H_2SO_4\ \longrightarrow ZnSO_4 + H_2}
\mathrm{ZnO + H_2SO_4\ \longrightarrow ZnSO_4 + H_2O}

Men verkrijgt het ook door zink toe te voegen aan een oplossing van het sulfaat van een zwaar metaal:

\mathrm{Zn + CuSO_4\ \longrightarrow ZnSO_4 + Cu}
\mathrm{Zn + FeSO_4\ \longrightarrow ZnSO_4 + Fe}

Zinksulfaat ontstaat ook door de oxidatie van zinksulfide (zinkblende):

\mathrm{ZnS + 2 \ O_2\ \longrightarrow ZnSO_4}

Toepassingen[bewerken]

Het heptahydraat wordt o.a. gebruikt bij het bedrukken van katoenweefsels; bij de productie van rayon; in de houtconservering; in diervoeding; in elektroplating; en bij de bereiding van verscheidene zinkverbindingen.

In de geneeskunde werd vroeger "witte vitriool" gebruikt als braakmiddel.

Eigenschappen en gevaren[bewerken]

Zinksulfaat vormt hydraten met water. Bij verhitting komt het kristallisatiewater vrij:

  • bij 39°C wordt hexahydraat gevormd;
  • bij 70°C wordt monohydraat gevormd;
  • bij 240°C wordt watervrij zinksulfaat gevormd.

Bij verder verhitten begint de stof te ontbinden bij ca. 680°C. Boven 930°C blijft zuiver zinkoxide over.

Zinksulfaat is erg irriterend voor de ogen en irriteert ook de luchtwegen en het maag-darmstelsel. Na inslikken kan buikpijn, diarree, misselijkheid of braakneigingen ontstaan.

Zinksulfaat reageert heftig met sterke oxidatiemiddelen. De oplossing in water is een zwak zuur. Zinksulfaat is zeer toxisch voor waterorganismen, en men moet vermijden dat de stof in het milieu terechtkomt.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c MSDS Sigma Aldrich zinksulfaat heptahydraat, Versie 4.0, Herzieningsdatum 12-3-2010