Archeoloog

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Archeologen aan het werk op het Forum Romanum, Rome (2007)
Portal.svg Portaal Archeologie

Met archeoloog of oudheidkundige wordt in het gewone spraakgebruik een persoon aangeduid die zich professioneel met archeologie bezighoudt. Archeologie is een wetenschap; de professionele archeoloog heeft dan ook vaak een wetenschappelijke opleiding (universitaire studie) gevolgd. Ook mensen die als amateur (vanuit hobby) een bijdrage leveren aan archeologisch onderzoek, zoals leden van de Archeologische Werkgemeenschap Nederland (AWN), worden wel archeologen genoemd. ‘Archeoloog’ is geen beschermde titel; in principe kan iedereen zich archeoloog noemen.

Werkterrein[bewerken]

Wie archeologie bedrijft, houdt zich in reguliere zin bezig met de studie van menselijk handelen in het verleden, de materiële resten die dit heeft achtergelaten (aardewerk, vuursteen, etcetera), de landschappelijke omgeving (vegetatie, klimaat, bodem, geografie) en de sociale en immateriële belevingswereld (culturen, uitwisseling, migraties). Hij of zij wil het menselijk verleden reconstrueren en duiden en via publicaties, lezingen en tentoonstellingen de opgedane kennis en inzichten delen met vakgenoten en het grote publiek. Een kenmerkend verschil met andere specialisten die zich met het menselijk verleden bezighouden, zoals historici, is dat in het archeologisch onderzoek materiële overblijfselen (artefacten, architectonische resten, enzovoorts) doorgaans een relatief prominente rol spelen. Dit betekent overigens niet dat de archeoloog uitsluitend voorwerpen en monumenten bestudeert, of dat zijn onderzoek zich enkel op schriftloze culturen richt; om wetenschappelijke vragen zo goed mogelijk te kunnen beantwoorden gebruikt hij vaak verschillende soorten bronnen (historische documenten, inscripties en dergelijke) en methodes. Opgraven is een belangrijke manier om nieuwe gegevens te genereren, maar vormt slechts een deel van het archeologisch onderzoek – sommige archeologen verrichten zelfs helemaal geen veldwerk – en is geen doel op zich. Een groot deel van de arbeid gebeurt aan de schrijftafel. Naast archeologen die zich bezig houden met het verre verleden zijn er ook steeds meer mensen die studie doen aan het recente verleden onder de noemers historische archeologie en contemporaine archeologie.

De meeste archeologen zijn werkzaam bij archeologisch adviesbureaus. Andere archeologen zijn werkzaam bij overheden of overheidsdiensten (bijvoorbeeld de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed), musea, stichtingen, of bij universiteiten en/of andere onderzoeksinstellingen.In tegenstelling tot de professionele archeologen hebben amateurarcheologen geen universitaire of hbo scholing in de archeologie gehad. Vaak beschikken zij, gedreven door een passie voor het verleden en de archeologische praktijk, over grote kennis en vaardigheden. Vroeger vervulden de amateurs een belangrijke rol in de archeologie, bijvoorbeeld als vrijwilligers bij archeologische opgravingen. Door de professionalisering en commercialisering in de archeologie vanaf de jaren 90 is die rol sterk verminderd, maar de laatste jaren is de roep om ruimere mogelijkheden voor amateurs toegenomen. Een bewijs daarvoor is bijvoorbeeld de algemene wettelijke vrijstelling voor metaaldetector-amateurs tot 30 cm diep. Deze verandering is ingevoerd bij de overgang van de Monumentenwet naar de Erfgoedwet.

Bekende archeologen[bewerken]

Bekende fictieve archeologen zijn de door Harrison Ford gespeelde Indiana Jones uit de gelijknamige films van Steven Spielberg en Lara Croft uit het computerspel Tomb Raider en de daarop gebaseerde films.

Zie ook[bewerken]

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek