Bedrijfsspionage
Bedrijfsspionage is het zich als spion toe-eigenen van informatie over een bedrijf of over de activiteiten van dat bedrijf, met het doel die informatie ten voordeel te doen komen aan een ander bedrijf of een andere instantie.
Middelen
[bewerken | brontekst bewerken]Bedrijfsspionage kan op uiteenlopende manieren worden uitgevoerd. De middelen kunnen variëren van persoonlijke infiltratie tot geavanceerde elektronische technieken. Enkele voorbeelden:
- Een werknemer van een bedrijf wordt door de concurrent omgekocht en verschaft concurrentiegevoelige informatie. Een variant hierop is de sollicitant die zich in het bedrijf een vertrouwenspositie verwerft, maar vanaf het begin onder een hoedje heeft gespeeld met de spionerende concurrent.
- Een product van het bespioneerde bedrijf wordt geanalyseerd met het doel het productieproces, de broncode of andere bedrijfsgeheimen of gevoelige informatie te achterhalen. Zo kan men een product of een productieproces van een concurrent imiteren. Ook indien namaak achterwege blijft, kan de bedrijfsspionage toch een informatievoorsprong opleveren, of juist informatieachterstand elimineren. De spionerende instelling weet nu immers beter over welke expertise de concurrent beschikt.
- Allerlei elektronische middelen kunnen worden ingezet, van het observeren met videoapparatuur tot het afluisteren van telefoongesprekken. Een moderne methode is het infiltreren van het computernetwerk van de concurrent. Hiertoe worden vaak "Trojaanse paarden" (Trojan horses) ingezet: programmatuur speciaal bedoeld om ongemerkt informatie te verwerven.
Concurrentiebeding
[bewerken | brontekst bewerken]In arbeidsovereenkomsten wordt vaak een concurrentiebeding opgenomen: een clausule die (onder meer) bepaalt dat een werknemer na zijn ontslag bij een bedrijf, binnen een vastgestelde tijd niet in dienst mag treden bij een bedrijf in dezelfde branche. De bedoeling van deze bepaling is te voorkomen dat kennis en deskundigheid via deze (voormalige) medewerker naar de concurrent weglekt.
Voorbeelden
[bewerken | brontekst bewerken]Bedrijfsspionage komt voor in de profit-sector, maar ook bij not-for-profitinstellingen, in de sportwereld en bij semi-overheidsinstellingen.
- De stichting die de Staatsloterij organiseert, bleek over de jaren 2001 en 2002 de concurrerende Postcode Loterij te hebben bespioneerd.
- In de Formule 1-racewereld bleek in 2007 van bedrijfsspionage sprake te zijn.
- De Pakistaanse atoomfysicus Abdul Qadir Khan bleek in de jaren zeventig van de twintigste eeuw bedrijfsgegevens van het Nederlandse bedrijf Urenco te hebben gebruikt voor de vervaardiging van een Pakistaanse atoombom. Naar verluidt, zijn die gegevens nog altijd te koop. Bedrijfsspionage en internationale spionage gaan hier in elkaar over.
- Het Russische vliegtuig Toepolev Tu-144 zou mogelijk zijn nagebouwd van tekeningen van de Concorde die van de Fransen waren gestolen.
- Het ECHELON-programma zou misbruikt zijn voor industriële spionage tegen Europese bedrijven.
- Bij ASML werd broncode van het computer programma Tachyon, waarmee chipfabricage geoptimaliseerd wordt, gestolen voor China.[1][2]
- China is regelmatig beschuldigd van bedrijfsspionage in het Westen door de inzet van aan het Chinese ministerie voor Staatsveiligheid verbonden hackers.[3][4][5]
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Chinese spionnen stelen kostbare bedrijfsgeheimen van ASML, Het Financieele Dagblad, 11 april 2019. Gearchiveerd op 2 februari 2023.
- ↑ 'R&d-medewerkers stalen broncode van ASML en gaven die aan concurrent', Tweakers, 11 april 2019. Gearchiveerd op 30 december 2021.
- ↑ AIVD: Chinese geheime dienst hackt gevoelige info in Nederland, AD, 19 januari 2019
- ↑ Amerikanen waarschuwen voor onzichtbare Chinese spionage, Trouw, 25 mei 2023
- ↑ Chinese hackersgroep Salt Typhoon maakte ook Nederlandse slachtoffers, melden AIVD en MIVD, de Volkskrant, 28 augustus 2025