Behoefte

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ebenezer Scrooge ontmoet "Onwetendheid" en "Behoeftigheid" in A Christmas Carol van Charles Dickens

Behoefte kan gedefinieerd worden als het zich bewust zijn van een ontbering en begeren wat ontbreekt.

Behoeften in de economische wetenschap[bewerken]

De mens heeft uiteenlopende behoeften. Een vaak gebruikte indeling is:

  1. Primaire behoeften: zuurstof (meestal gratis beschikbaar en dan in economische context niet van toepassing), water, voedsel, urineren, defecatie, bescherming tegen onder meer kou en hitte (zoals kledij en onderdak), en onderling contact (zoals communicatie en intimiteit). Deze behoeften zijn verzadigbaar en veranderen met de beschavingsgraad, de leeftijd, het ras, het geslacht.
  2. Secundaire behoeften (=sociale behoeften): onderwijs, cultuur, sport. Deze behoeften zijn afhankelijk van de beschavingsgraad; ze zijn aanstekelijk, onderling vervangbaar en heel vaak irrationeel. In onze samenleving tenderen de sociale behoeften van het individuele naar het collectieve. Het betreft niet alleen de behoefte aan veiligheid, aan infrastructuur, aan recreatie, steeds meer is in de zorg voor bijvoorbeeld verpleging of pensioen, een tendens naar individualisering ontstaan.
  3. Tertiaire behoeften (=luxebehoeften): verre reizen, auto, boot.

Behoeften kunnen ook toekomstig zijn. Te denken valt aan zaaigoed of aan voorzieningen voor de oude dag.

Kenmerken:

  1. Aantal is onbegrensd, bijv. technologische vooruitgang
  2. Verzadigbaar, bijv. primaire behoeften → voeding
  3. Veranderlijk, bijv. leeftijd, geslacht, afkomst, klimaat
  4. Vervangbaar of substitueerbaar, bijv. keuze → concurrentie, reclame

Behoeften in de psychologische wetenschap[bewerken]

Basisbehoeften[bewerken]

In de psychologie wordt gezocht naar de basisbehoeften van de mens. Dit zijn behoeften die fundamenteel zijn aan het mens-zijn en die aan de basis liggen van het menselijk gedrag. Belangrijke theorieën over de menselijke basisbehoeften zijn bijvoorbeeld de behoeftehiërarchie van Abraham Maslow en de zelfbeschikkingstheorie. Verschillende mogelijke basisbehoeften die de mens bijvoorbeeld heeft zijn de behoeften naar competentie, erkenning, verbondenheid maar ook eten en veiligheid.

"Natuurlijke behoefte doen"[bewerken]

Onder "natuurlijke behoefte doen" wordt soms verstaan urineren en defecatie, bijvoorbeeld in een gemeentelijke verordening waarin wordt aangegeven waar dit niet mag. In de Nederlandse model-APV staat "Het is verboden binnen de bebouwde kom op een openbare plaats zijn natuurlijke behoefte te doen buiten daarvoor bestemde plaatsen".

Zie ook[bewerken]