Cartierheide

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Cartierheide
Natuurgebied
Cartierheide (Noord-Brabant)
Cartierheide
Situering
Land Vlag van Nederland Nederland
Locatie De Kempen
Coördinaten 51° 20′ NB, 5° 15′ OL
Dichtstbijzijnde plaats Hapert, Eersel
Informatie
Oppervlakte 1,72 km²
Beheer Staatsbosbeheer
Foto's
Cartierheide vanuit de lucht gezien.
Cartierheide vanuit de lucht gezien.
Informatiebord van de Cartierheide en Hapertse Heide.
Informatiebord van de Cartierheide en Hapertse Heide.

De Cartierheide (uitspraak: 'kartjeeheide' [kɑrˈtjeːˌɦɛidə]?)is een natuurgebied dat onderdeel uitmaakt van het Natuurgebied De Kempen en dat zich bevindt in de Nederlandse gemeente Bladel. Het gebied is 172 ha groot en ligt op 3 km afstand van de Belgische grens, ingeklemd tussen de weg van Eersel naar Postel en de snelweg A67/E34 ter hoogte van Hapert.

Etymologie[bewerken]

De naam van het gebied is ontleend aan jhr. Emile de Cartier de Marchiennes. Deze kocht in 1863 het nabij deze heide gelegen Duizels Hof en gebruikte de heide als jachtterrein. Hieraan is het te danken dat het gebied in de jaren 30 van de 20e eeuw niet werd ontgonnen. Aan de baron herinnert ook het zeldzame berkenlaantje wat langs een plas loopt die hij liet uitgraven, het ven genaamd het Pannegoor, een begroeid dijkje met een beschut pad tussen het water van het ven en de heide geflankeerd door berkenbomen noemt men de Pannegoor Passage, van hieruit kon men ongezien op de eenden en andere watervogels in de vennen jagen.

Ontstaan[bewerken]

Van oorsprong bestond Boswachterij De Kempen, voorheen Boswachterij Hapert, uit uitgestrekte heidegebied met onder andere: vennen, moerasgebieden en stuifduinen. De eerste bewoners van dit heidegebied bouwden hier hun boerderijen te midden van de grote open heidegebieden. De heide, wat toen ook wel bekend stond als de Hapertsche Heide werd in die tijd intensief geplagd voor de bemesting van de akkers. De boeren lieten hun kuddes koeien en schapen de heidegrond bemesten om zo de vruchtbaarheid te verhogen. Vanaf de jaren 1930 werd besloten om dit heidegebied, zoals vele andere Kempische bossen, te gaan bebossen met vooral, den, spar en lariks als leverancier van het benodigde stuthout voor de mijnbouw in Limburg. Mede doordat de zoon van de baron, die eveneens Emile heette, in 1932 het gebied aan Natuurmonumenten schonk wist men het heidegebied te behouden. Het zuidelijke gedeelte van de heide wordt nog altijd Hapertse Heide genoemd. Deze twee gebieden worden van elkaar gescheiden door het restant van de oude Bredasebaan, die beter bekend stond als de landweg van Luik naar Breda. Deze onverharde weg is door de eeuwen heen behouden gebleven en werd onder andere door Napoleon en zijn legers bewandeld.

Flora en fauna[bewerken]

Kenmerkend voor het gebied is de afwisseling tussen droge en natte delen. De Cartierheide bestaat uit een groot aantal vennen en wordt doorkruist door het Dalems Stroompje, waarvan de bovenloop in 1994 nog werd hersteld. Het stroompje ontspringt vanaf het Pannegoor ven en vind zijn weg uit eindelijk in de Grote Beerze. De variatie van deze natte en droge terreinen in open en gesloten landschappen, maakt de heide tot een belangrijke biotoop voor talloze planten- en diersoorten.

Op de Cartierheide komt een grote populatie van diverse unieke plantensoorten voor. Bijvoorbeeld de groei van de veenbies en de witte en bruine snavelbies. De groei van het pijpestrootje en de wilde gagel, wat duidt op de vochtige bodem. Ook de karakteristieke heideplanten als de ronde zonnedauw en klokjesgentiaan komen veelvuldig voor.

Mede door de begrazing van koeien, afkomstig van het Franse ras Bazadaise, uit Bazas in de Gironde, wordt de heide open gehouden. Wat van belang is voor een groot aantal vogels, waaronder de Nachtzwaluw, Wulp, Roodborsttapuit en de Boompieper. Ook de nodige reptielen worden aangetrokken door de heide, zoals de Gladde slang, Levendbarende hagedis en Hazelworm leven hier. Ook de Heikikker kan men er vinden.

Recreatie[bewerken]

De Cartierheide en de rest van het natuurgebied De Kempen zijn tevens een recreatiegebied die druk bezocht wordt door rust zoekende mensen. Zo zijn er diverse wandel- en fietsroutes die deze gebieden aan doen, meerdere picknickplaatsen, een natuurkampeerterrein, het nabij gelegen bungalowpark Het Vennenbos en de nabij gelegen camping Ter Spegelt. Ook zijn de nabij gelegen Kempen dorpen en zijn omgeving opgenomen in het wandel en fietsroutenetwerk.