Common pool resources

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Common-pool resources (CPR) zijn goederen die niet uitsluitbaar, maar wel rivaliserend zijn, ook 'gemeenschappelijke middelen' genaamd. Niet uitsluitbaar betekent dat er geen beperkingen kunnen worden opgelegd aan het gebruik, zoals het betalen van een prijs, bijvoorbeeld omdat er geen personeel of technische voorziening aanwezig is om dit af te dwingen; er kunnen per individuele consument wel beperkingen zijn, bij het bezoeken van een afgelegen strand is dit bijvoorbeeld de moeite er te komen, bij een ergens gratis aangeboden voorwerp kan naast de moeite er te komen ook de moeite om het mee te nemen een beperking zijn.

Anders dan bij pure publieke goederen kan zich hierbij het probleem voordoen van overmatig gebruik. Voorbeelden zijn: het (over)bevissen van de zee, overbegrazing, een druk strand bij mooi weer, overmatig gebruik van rivierwater waardoor er stroomafwaarts een tekort ontstaat. Als een goed goedkoop is kan het ook bij benadering gelden, zoals met waterleidingwater tuinen en akkers besproeien op warme dagen.

Mancur Olson heeft over deze vorm van economische goederen geschreven in zijn boek The Logic of Collective Action: Public Goods and the Theory of Groups, voor het eerst uitgebracht in 1965. Daarnaast heeft Garrett Hardin over deze goederen geschreven in zijn boek (1968): The Tragedy of the Commons. Zij beschreven het overmatig gebruik van deze goederen door individuen, waardoor het collectief een minder maximale uitkomst kreeg en er schadelijke gevolgen voor het milieu kunnen ontstaan.

Uitsluitbaar Niet uitsluitbaar
Rivaliserend Private goederen:
bijv. voedsel, kleren, speelgoed, auto's
Common pool resources:
bijv. water, vis, bos
Niet rivaliserend Clubgoederen:
bijv. computerbestanden, kabeltelevisie
Publieke goederen:
bijv. defensie, straatverlichting