Milieu

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het milieu is het geheel van voorwaarden en invloeden van de natuurlijke omgeving, waardoor het leven mogelijk is.

Onder milieu (omgeving) wordt het geheel van voorwaarden en invloeden verstaan die voor het leven van organismen (zoals mens, dier, plant) en voor levensgemeenschappen van essentieel belang zijn. Het is de omgeving waarin de organismen leven.

Het begrip milieu verwijst onder andere naar de fysieke omgeving, het natuurlijke milieu. De relaties tussen organismen, populaties of levensgemeenschappen en hun omgeving is het centrale thema van de ecologie. Bij de studie van deze voorwaarden en invloeden kunnen biotische en abiotische milieufactoren worden onderscheiden. Lourens Baas Becking formuleerde met betrekking tot het voorkomen van organismen in 1934 de hypothese "Alles is overal, maar het milieu selecteert".

Het begrip milieu verwijst ook naar de relaties binnen populaties van een soort, de intraspecifieke afhankelijkheidsbetrekkingen. De populatiebiologie houdt zich onder andere bezig met de studie hiervan.

Milieufactoren[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Milieufactor voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Ecosystemen zijn op te delen in twee elkaar beïnvloedende componenten: de levensgemeenschap (het levende of biotische deel) en de biotoop (het fysico-chemische of abiotische deel). Bij de bestudering van het milieu, als onderdeel van een ecosysteem kan onderscheid gemaakt worden tussen biotische milieufactoren (de organismen van andere soorten die invloed kunnen uitoefenen op het leven en een populatie en de andere individuen van dezelfde soort) en abiotische milieufactoren (externe factoren die geen biologische oorsprong hebben).

Abiotisch milieu[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Abiotische factor voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bij de abiotische milieufactoren onderscheidt men verder:

Biotisch milieu[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Biotische factor voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bij de biotische milieufactoren denkt men aan intraspecifieke interactie (= afhankelijkheidsbetrekkingen tussen individuen van verschillende soorten) zoals:

Mens en milieu[bewerken]

Ecosystemen en landschappen zonder noemenswaardige invloed van de mens heten natuurlijke natuurlandschappen en wildernis.

De mens en zijn activiteiten vormen wereldwijd de meest overheersende biotische milieufactoren, omdat de mens zijn omgeving aanpast aan zijn behoeften en doelstellingen. Tot deze antropogene factoren behoren onder andere ontwateren, ontsluiten, perceleren, kappen, maaien, begrazing, grond bewerken, bebouwen. Gebieden waar de mens zijn directe of indirecte invloed doet gelden heten cultuurlandschap, zoals landbouwgebied (bijvoorbeeld voor akkerbouw, tuinbouw, veeteelt, bosbouw) stedelijk gebied en industriegebieden.

In de betekenis van 'leefomgeving' of 'leefmilieu' van de mens, is het milieu het gedeelte van de natuurlijk omgeving (levende en niet levende natuur) waarin het menselijk leven en het menselijk bestaan mogelijk is en plaatsvindt. Daarbij is een belangrijk aspect de relaties binnen de samenleving en tussen de mensen onderling. Het begrip milieu kan dus verwijzen naar de sociale omgeving of de sociale klasse. Er zijn verschillende specialismen die de relatie tussen mens en zijn milieu onderzoeken, zoals de milieuwetenschappen, milieueconomie, milieusociologie en milieufilosofie.

Milieuschade[bewerken]

Menselijk handelen is voor een deel gericht op het veranderen van zijn natuurlijke omgeving. Ook het niet-doelbewuste handelen kan leiden tot verschillende vormen van schade aan het milieu en natuur:

  • Het kan leiden tot uitputting van natuurlijke hulpbronnen.
  • Het kan leiden tot milieuverontreiniging.
  • Het kan leiden tot aantasting van het milieu, dat wil zeggen een structurele of onomkeerbare wijziging in het landschap of het globale ecosysteem met als gevolg een vermindering van de diversiteit of kwaliteit daarvan.

Beperking van milieuschade[bewerken]

Verschillende partijen spelen een rol bij de beperking van de milieuschade, waaronder:

  • Overheid. Omdat het milieu een collectief goed is, en omdat aan het gebruik van milieugoederen en aan de verontreiniging van het milieu geen prijs hangt, is het een taak van de overheid om het leefmilieu te beschermen. Daarvoor voert zij een milieubeleid uit met behulp van verschillende instrumenten, zoals milieueducatie, voorschriften, belastingen en subsidies. De mate waarin overheden moeten ingrijpen in de markt en andere onderdelen van de samenleving om het milieu te beschermen is onderwerp van veel discussies. Liberale partijen willen dat de overheid de markt zo veel mogelijk met rust laat, terwijl Groene partijen zo veel mogelijk willen doen om het milieu te beschermen.
  • Maatschappelijke organisaties. Behalve overheden houden ook maatschappelijke organisaties zich bezig met de bescherming van het milieu en de voorlichting daarover. Het geheel van deze organisaties wordt de milieubeweging genoemd.
  • Het bedrijfsleven.
  • Consumenten.

Andere betekenissen[bewerken]

  • De sociale omgeving of milieu is het geheel van sociale, culturele, economische, religieuze factoren dat van invloed is op het gedrag.
  • In het Frans duidt milieu simpelweg op een midden, maar vaak verwijst men er ook specifiek mee naar de criminele onderwereld. "Milieu" is daarmee een zogeheten valse vriend.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek