Biotische factor

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Biotische milieufactoren zijn in een ecosysteem de organismen van andere soorten die invloed kunnen uitoefenen op het leven en de populatie van een soort. Daarnaast kunnen andere individuen van dezelfde soort een biotische factor zijn. De biotische factoren zijn van invloed op de overlevingskansen van het individu of populatie en op het verloop van de evolutie van de soort. Biotische factoren hebben, in tegenstelling tot abiotische factoren, altijd een biologische oorsprong.

Een voorbeeld: Er is een populatie konijnen. Een populatie vossen eet deze konijnen. Het aantal vossen hangt af van het aantal beschikbare prooidieren, in dit geval de konijnen. Als er een afname komt van het aantal konijnen, komt er ook een afname van het aantal vossen. Dit komt doordat de vossen te weinig konijnen hebben om te overleven. De konijnen zijn in dit geval de beperkende factor voor de groei van de populatie vossen.

Biotische factoren reguleren, en abiotische factoren selecteren.

De biotische omgevingsfactoren[bewerken]

Schematische weergave van een ecosysteem
aanbod van voedsel
  • kwaliteit
  • hoeveelheid
abiotische milieufactoren:
geografische
factoren
populatie van één soort:
populatiebiologische parameters:
↑ immigratie
↓ emigratie
biotische milieufactoren:
(populaties van andere soorten)
· aspecifieke vijanden
· specifieke vijanden

In een levensgemeenschap (bos, zee, enz.) zijn er verschillende soorten. Er zijn prooien, predatoren, soortgenoten e.d. Wat vaststaat is dat elk organisme interactie voert met een ander en met elk dier al dan niet rechtstreeks in contact komt.

Intraspecifieke interactie[bewerken]

Intraspecifieke interactie (interacties tussen individuen van eenzelfde populatie) zijn:

Biotische factoren bepalen het wel of niet voortbestaan van een soort

Interspecifieke interactie[bewerken]

Tot de interspecifieke interacties (interacties tussen individuen van verschillende soorten) rekent men concurrentie, predatie en symbiose.

Concurrentie[bewerken]

  • verschillende soorten gebruiken dezelfde hulpbronnen, wat leidt tot concurrentie,
  • kan leiden tot afname in aantallen of het uitsterven van een soort.

Predatie[bewerken]

  • interactie roofdier-prooi
  • er zijn in verhouding altijd meer prooien dan predatoren en die verhoudingen zijn meestal ongeveer gelijk
  • er zijn vaak populatieschommelingen
  • deze oscillaties na verschillende jaren worden voornamelijk veroorzaakt door biotische factoren, zoals ziekte, en door abiotische factoren, zoals het klimaat.

Respons van de prooien:

  • planten verdedigen zich door gif af te scheiden en door zich op te stellen in defensieve structuren
  • dieren doen aan mimicry, camoufleren zich, zorgen voor een stank of vluchten gewoon

Symbiose[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Symbiose voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Vormen van symbiose, met voorbeelden:

Invloed van de mens[bewerken]

Vaak wordt de invloed van de mens op de levensgemeenschappen apart benoemd. Hiertoe behoort onder andere, veelal op de vegetatie en begroeiing gerichte achtiviteiten: