Predator

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Icoontje doorverwijspagina Zie Predator (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Predator.
Een slang jaagt op een anolis

Predator of natuurlijke vijand is in de ecologie de aanduiding voor een dier of een ander organisme dat zijn prooi actief bejaagt om die te doden. Dit wordt predatie genoemd. Een 'toppredator' of 'apexpredator' is een predator aan de top van de voedselpiramide.

Bij de zoogdieren is een groot aantal rovende soorten onder de orde roofdieren (Carnivora) ingedeeld. Er zijn echter vele andere groepen dieren die andere dieren eten, zoals insecten, vissen en vogels, bijvoorbeeld roofinsecten en roofvogels. Bij de insecten komen veel soorten voor die levende prooien eten, bijvoorbeeld bidsprinkhanen en mieren. Amfibieën zijn carnivoor, evenals veel reptielen; Alle spinnen zijn predators, al is er anno 2012 één vegetarische uitzondering bekend. Bekende roofvissen zijn haaien, piranha's, barracuda's en snoeken. Een aantal roofdieren zijn omnivoor of aaseter afhankelijk van de hoeveelheid plantaardig of dood materiaal op hun menu.

Een herbivoor (grazer) eet planten, maar de planten worden doorgaans niet gedood, ze worden gedeeltelijk gegeten (bijvoorbeeld: bladeren of vruchten) en blijven leven. Daarom zijn herbivoren geen echte predatoren.

Parasieten zijn geen predatoren, hoewel ze zich met levende dieren voeden. Parasieten zijn namelijk afhankelijk van het voortbestaan van hun gastheer. Een parasitoïde onderscheidt zich van een predator doordat de parasitoïde hooguit één enkele gastheer doodt.

Predatoren kunnen een gunstig effect hebben op de diversiteit aan soorten. Wanneer een roofdier een van twee concurrerende prooidiersoorten bejaagt, heeft de zwakkere soort, die niet of minder bejaagd wordt, ook kansen zich te handhaven. Die zwakkere soort zou zich niet kunnen handhaven zonder predator, dus is die predator in dat opzicht nuttig. Zeesterren eten bijvoorbeeld mosselen, waardoor eendenmosselen en algen zich kunnen handhaven.

Andere betekenis[bewerken | brontekst bewerken]

Een 'predator' is in de Engelse taal ook de benaming van een persoon of groep die andere mensen gebruikt, uitbuit of emotioneel of fysiek beschadigt.[1] Het meest bekende voorbeeld waarin de benaming wordt gebruikt is die van een 'seksuele predator', iemand die misbruik maakt van zijn positie of iemands vertrouwen om makkelijk aan seksueel genot te komen. 'Predatory pricing' is een Engelstalige term voor het verlagen van de prijzen onder de kostprijs in de wetenschap dat concurrenten dit minder lang of niet kunnen volhouden, zodat deze concurrenten uit de markt worden gedrukt.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Predation van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.