Oxidatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Oxidatie is een chemisch proces waarbij een stof (de reductor) elektronen afgeeft aan een andere stof (de oxidator), zodat het oxidatiegetal van de reductor toeneemt.

Vroeger definieerde men een oxidatie als een reactie met zuurstof. Voorbeelden zijn roesten en verbrandingsreacties. Het proces ontleent zijn naam dan ook aan het woord oxygenium, de Latijnse naam voor zuurstof. Zuurstof hoeft nochtans niet per se betrokken te zijn in een oxidatie, waardoor de vroegere definitie de facto te eng is. Een voorbeeld van een oxidatie is deze van tweewaardig (Fe2+) naar driewaardig ijzer (Fe3+):

Fe2+ is hier de reductor. Het staat één elektron af en wordt daarbij geoxideerd tot Fe3+.

Met een oxidatie gaat altijd een reductie gepaard. De afgestane elektronen moeten namelijk opgenomen worden door een andere stof (de oxidator), die dus gereduceerd wordt. De samengang van een oxidatie en een reductie wordt een oxidatie-reductiereactie of redoxreactie genoemd.

Roesten en corrosie[bewerken]

Roest, een oxidatieproduct van ijzer

Met roesten wordt in het gewone taalgebruik uitsluitend de reactie van ijzer met zuurstof bedoeld. In wetenschappelijke termen wordt dit corrosie genoemd. Ook de oxidaties van andere metalen worden corrosie genoemd.

(roesten/corrosie)
(corrosie)

Oxidatie schijnt dus een bepaalde vorm van slijtage te zijn. Dit kan door middel van verwering, maar ook het slijten van het edelmetaal zelf door middel van een ander soort stof of materie die het edelmetaal zelf niet bevat.

Oxidatie in de organische chemie[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Organische redoxreactie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de organische chemie levert de stapsgewijze oxidatie van een koolwaterstof water op en achtereenvolgens een alcohol, een aldehyde of keton, een carbonzuur en ten slotte een peroxycarbonzuur (perzuur). Deze stappen kunnen soms niet allemaal doorgaan. Dit verschil is te wijten aan het aantal waterstofatomen aan het koolstofatoom dat onmiddellijk aan de hydroxylgroep gebonden is. Verder speelt ook het type oxidator een belangrijke rol: sommige oxidatoren zijn zeer krachtig en laten directe oxidatie tot het carbonzuur toe (zoals het Jones-reagens), terwijl andere enkel oxidatie tot het aldehyde of keton toelaten (zoals Dess-Martin-perjodinaan).

Een primair alcohol zal via een aldehyde uiteindelijk naar een carbonzuur en zelfs een peroxycarbonzuur gaan. Een secundair alcohol zal uiteindelijk een keton vormen. Een tertiair alcohol zal meestal niet reageren. Onder bepaalde omstandigheden kan een organisch peroxide gevormd worden, of kan een omlegging van het koolstofskelet bekomen worden (bijvoorbeeld de Babler-oxidatie).

Zie ook[bewerken]

Icoontje WikiWoordenboek Zoek oxidatie op in het WikiWoordenboek.