Cornelis Johannes Kieviet

Cornelis Johannes Kieviet
Persoonsgegevens
Geboortedatum	Hoofddorp, 8 maart 1858
Geboorteplaats	Hoofddorp
Overlijdensdatum	Wassenaar, 12 augustus 1931
Overlijdensplaats	Wassenaar
Geboorteland	Nederland
Oriënterende gegevens
Jaren actief	1890-1931
Werken
Genre(s)	Jeugdliteratuur
Bekende werken	Dik Trom
Links
	Dbnl-profiel
	(en) IMDb-profiel
Portaal	Literatuur

Cornelis Johannes Kieviet (Hoofddorp, 8 maart 1858^[1] – Wassenaar, 12 augustus 1931) was een Nederlandse onderwijzer en schrijver van jeugdboeken. Publicerend onder de naam C. Joh. Kieviet was hij de schepper van de bekende kinderboekenfiguur Dik Trom.

Dik Trom

Kieviet schreef zo'n vijftig boeken. Zijn eerste boek De twee neven verscheen in 1890 bij G.B. van Goor in Gouda. Het was ontstaan in het Noord-Hollandse gehucht Etersheim, waar hij in 1883 was aangesteld op het juist geopende eenklassige schooltje, waar hij met assistentie van een juf les gaf aan de dorpskinderen van 6 tot 14 jaar. Zijn verhalen liet Kieviet door de oudere kinderen van zijn klas voorlezen aan de jongeren; aan hun reacties las hij af of wendingen succesvol zouden zijn.

In 1891 verscheen Uit het leven van Dik Trom bij Kluitman. Wegens het ondeugende karakter van hoofdpersoon Dik Trom had het Kieviet moeite gekost een uitgever te vinden. Pas na acht jaar was het uitverkocht. Aan de tweede druk werden tekeningen van Johan Braakensiek toegevoegd, en nu liep de verkoop veel beter.

Zaandam

Na de periode in Etersheim was Kieviet vanaf 1903 veertien jaar lang hoofd van de openbare lagere school in Zaandam. Hier schreef hij een vervolgdeel, ditmaal over Diks zoon Jan, dat in 1907 verscheen onder de titel De zoon van Dik Trom. In deze plaats schreef hij ook Toen Dik Trom een jongen was. Tien jaar later ging Kieviet vanwege zijn gezondheid vervroegd met pensioen. Hij verhuisde naar Wassenaar, waar de laatste drie delen van de Dik Trom-serie ontstonden. Hoofddorp (het eerdere Kruisdorp) is duidelijk te herkennen als plaats van handeling in de Dik Trom-boeken.

Behalve een half dozijn aan zijn held Dik Trom gewijde verhalen schreef Kieviet nog tal van andere jeugdromans, vaak ook in een samenhangende reeks, zoals De club "Van zessen klaar", Wilde Bob, De club op reis en De club in Valkenburg (1898-1915). Grote bekendheid kreeg ook het historische jeugdboek Fulco de Minstreel . Verder vervaardigde hij voor Patria, Hille, Kaiser en Kanis & Gunnink jeugdalbums, waarin bij de producten van deze bedrijven gespaarde plaatjes konden worden ingeplakt. De twee detectiveromans voor volwassenen, die hij in zijn latere jaren schreef, trokken minder aandacht.

Kinderboekenmuseum

Het voormalige dorpsschooltje van Etersheim is met de onderwijzerswoning in 2011 aangekocht door Stadsherstel Amsterdam, dat daarna bij het publiek fondsen heeft geworven voor een restauratie. In het gebouw is sinds maart 2013 het kinderboekenmuseum Het schooltje van Dik Trom gevestigd.

Bibliografie

De twee neven (1890) (Digitale versie)
Frans van Dorentil (1891) (Digitale versie)
Uit het leven van Dik Trom (1891) (Digitale versie)
Fulco de minstreel. Een historisch verhaal uit den tijd van graaf Jan I. Voor jongelieden (1892) (Digitale versie)
In woelige dagen (1894) (Digitale versie)
Nog niet te laat! (1894) (Digitale versie)
Het badreisje van Cor Slung (1895) (Digitale versie)
De jonge musicus (1896) (Digitale versie)
Het slot op den Hoef. Een verhaal uit den tijd van Ada van Holland (1897) (Digitale versie)
Jaepie-Jaepie (1897) (Digitale versie)
De Club "Van zessen klaar". Oorspronkelijk jongensboek (1898) (Digitale versie)
Uit de riddertijd. Een historisch verhaal uit de jaren 1195-1197 (1900) (Digitale versie)
Wilde Bob (1900) (Digitale versie)
Frits Wardland (1901) (Digitale versie)
Slaet opten trommele! Een verhaal uit het jaar 1572 (1901) (Digitale versie)
Ab en z'n vrienden. Een verhaal voor jongens (1903) (Digitale versie)
De Club op reis. Een jongensboek (1903) (Digitale versie)
Kieviet's geïll. historische bibliotheek (1904-1908)
- Jongens van Oudt Holland (1904) (Digitale versie) In "Den Otter" : een ware gebeurtenis uit het jaar 1813
- De Kennemer vrijbuiter (1905) (Digitale versie)
- In Den Otter. Historisch verhaal uit den tijd der Fransche overheersching (1908) (Digitale versie) 2e druk in 1913 uitgegeven o.d.t.: In "Den Otter". Een ware gebeurtenis uit het jaar 1813 (Digitale versie)
Okke Tannema (1904) (Digitale versie)
De hut in het bosch (1905) (Digitale versie)
Onder verschillende meesters (1905) (Digitale versie)
De twee broeders. Een Kennemer legende uit de jaren 1420-1436, W.J. Hofdijk; vrij naverteld door C.Joh. Kieviet. Gebaseerd op: Kennemer-legenden, gedramatizeerd door W.J. Hofdijk, 1858 (1906) (Digitale versie)
De zoon van Dik Trom (1907) (Digitale versie) In de WO II door de bezetter verboden jeugdboek vanwege hoofdstuk 11, waarin o.a. de tekst: "Weg met de Duitschers!" en "Leve de Koningin!"
Het vroolijke trio (1909) (Digitale versie)
Kleine Olle en zijn ekster (1909) (Digitale versie)
Vroolijke vertellingen (1909) (Digitale versie)
Pension Zonneduin (1910) (Digitale versie)
Gouden daden, naar verschillende bronnen bewerkt door C. Joh. Kieviet (1910) (Digitale versie)
Een Corsicaansche jongen (1912) (Digitale versie)
Toen Dik Trom een jongen was (1912) (Digitale versie)
Schetsen uit de geschiedenis van Zaandam (1912)
De Duinheks. Een verhaal uit den Franschen tijd (1913)
Uit het notulenboek van Dorus (1915) (Digitale versie) 2de druk o.d.t. De Club in Valkenburg (1920) (Digitale versie)
Het geheim van den Canadees (1917) (Digitale versie)
De geheimzinnige koepel (1918) (Digitale versie)
Een dozijn Hollandsche jongens (1919) (Digitale versie)
Dik Trom en zijn dorpsgenoten (1920) (Digitale versie)
Het tweede boek van Dik Trom en zijn dorpsgenoten (1923) (Digitale versie)
Mijnheer Vos (1923) (Digitale versie)
Strussy (1923) (Digitale versie)
De doosjesboekjes (1923)
- II: Juffrouw Beer; Juffrouw Polly; Juffrouw Stro Strompel; Kleine Pup; Knor; Mijnheer Vos
- III: Kees de springer; Langhals; Mijnheer Spekman; Pluimstaartje; Simmy; Strussy
- Floor Hanekukel (Digitale versie)
- Grootmoedertje Langneus (Digitale versie)
- Henk Kromsnavel (Digitale versie)
- Juffrouw Knibbel gaat verhuizen (Digitale versie)
- Kleine Pup moet van moeder af; Knor heeft vacantie; Mijnheer Slurf gaat een dagje uit (Digitale versie)
- Kwakkeltje gaat naar Amsterdam (Digitale versie)
- Mevrouw Snor geeft een kinderpartijtje (Digitale versie)
- Mevrouw Kakel en haar ondeugend zoontje (Digitale versie)
- Oom Floppel's hengelpartijtje (Digitale versie)
- Prikkie verdwaalt (Digitale versie)
- Puntsnoet gaat met zijn zoontje een dagje uit
- Witwolletje (Digitale versie)
De "Woelwater" (1924) (Digitale versie)
Het huisgezin van Dr. Forting (1924) (Digitale versie)
De rolprentboekjes, de avonturen van Flip en Flop (1926, 6 delen)
- 1: Flip en Flop thuis
- 2: Flip en Flop op school
- 3: De luchtreis
- 5: De autotocht
- 6: De bokkenwagen
De zeerover van Oostzaan (1927) (Digitale versie)
Pim en Kim (1927) (Digitale versie)
Haar chauffeur. Een avontuurlijk verhaal (1928, detectiveroman voor volwassenen) (Digitale versie)
Een vacantiereis langs den Rijn (ca. 1928) (Digitale versie)
Het kamp in 't spookbosch. De avonturen van vier Z.K.C-ërs (1929) (Digitale versie)
De moord bij den hertenkamp. Detective-roman (1930, detectiveroman voor volwassenen) (Digitale versie)
Avonturen van Dik Trom (1931) (Digitale versie)

Uitgaven i.s.m. fabrikanten

In den dierentuin (1925) Koek- en beschuitfabriek v/h G. Hille & Zoon (Digitale versie)
Jachtavonturen met oom Theo en Aboe Do (1926) Koek- en beschuitfabriek v/h G. Hille & Zoon (Digitale versie)
Benito, de jonge zwerver. N.V. Paul C. Kaiser Biskwie-, Koek- en Beschuitfabrieken (1930-1933)
- Deel 1 (1930) (Digitale versie)
- Deel 2 (1932) (Digitale versie)
- Deel 3 (1933) (Digitale versie)
Een dagje vacantie. Biscuitfabriek "Patria" (1936) (Digitale versie)

Verder publiceerde hij rolprentjes, doosjesboekjes (dierenverhaaltjes in miniboekjes), plaatjesalbums en vrije bewerkingen van klassieken (Gullivers Reizen, Tijl Uilenspiegel).

Vertalingen

De avonturen van Tijl Uilenspiegel. Naar: Till Eulenspiegels Streiche, naar de Duitsche uitgave van Johannes Nickol; versierd met lustige prenten van Georg Barlösius, 1903; bewerkt onder toezicht van C.Joh. Kieviet (1904)
Gulliver's reizen, uit het Engels van Jonathan Swift, 1726. Vert. van: Gulliver's travels; bew. onder toezicht van C.Joh. Kieviet (1907) (Digitale versie)
Gulliver's reis naar Lilliput. Bewerking van het verhaal van Jonathan Swift (tussen 1930 en 1940) (Digitale versie)

Literatuur

Els Hoekstra-Levenga: C. Joh. Kieviet. 's-Gravenhage, Nederlands Bibliotheek en Lektuur Centrum, 1979 ISBN 90-6252-723-X
Henk van Gelder: 't Is een bijzonder kind, dat is ie. Kinderboekenschrijvers van toen. Bussum / Antwerpen, 1980
Ton van der Lee. Kieviet. Biografie van de schrijver van Dik Trom. Amsterdam, Ambo|Anthos, 2019 ISBN 978-90-263-4352-0

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

↑ Aangiftes geboorte Haarlemmermeer, maart 1858. Gearchiveerd op 10 april 2022. Geraadpleegd op 28 februari 2020.

[1] Aangiftes geboorte Haarlemmermeer, maart 1858. Gearchiveerd op 10 april 2022. Geraadpleegd op 28 februari 2020.

[1]