Cornisch

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cornisch (Kernowek)
Sprekers 250-300 vloeiend[1], 3000 in totaal
Taalfamilie

Indo-Europees

Alfabet Latijns
Officiële status
Taalorganisatie Cornish Language Partnership
Taalcodes
ISO 639-1 kw
ISO 639-2 cor
ISO 639-3 cor
Portaal  Portaalicoon   Taal
Een tweetalige herdenkingsplaquette

Cornisch (Cornisch: Kernowek; Engels: Cornish) is een Keltische taal uit Cornwall. Deze taal is in de 18e of de vroege 19e eeuw uitgestorven[2], maar is in de 20e eeuw weer tot leven gewekt. Traditioneel wordt John Davey als de laatste spreker die nog enkele flarden Cornisch kende beschouwd; hij stierf in 1891.[3] Een uitgebreide zoektocht naar resterende sprekers in de 18de eeuw had slechts één persoon opgeleverd die vloeiend Cornish kon spreken: Dorothy Pentreath. Toen zij in 1777 overleed, werd dit lange tijd als de definitieve dood van de taal beschouwd. Dolly Pentreath kreeg om die reden een groot grafmonument. Rond 1900 ontwikkelde Henry Jenner zijn versie van wat hij het „eenheids-Cornisch“ noemde, zich baserend op een klein aantal middeleeuwse toneelstukken, hetgeen in 1958 resulteerde in een leerboekje Cornish for All, geschreven door diens navolger Robert Morton Nance.

Anno 2011 wordt de taal door enkele duizenden mensen in redelijke mate gesproken en een aantal mensen van onder de dertig is zelfs opgevoed met de taal. In de 21ste eeuw zijn ongeveer 300 mensen moedertaalsprekers van het Cornisch. Er bestaan radiozenders, kranten en films met gedeelten in het Cornisch (zij het zelden compleet in het Cornisch) en er bestaat een zekere hoeveelheid literatuur in de taal. An Gannas is het enige volledig Cornische tijdschrift. In 2002 heeft de Raad van Europa het Cornisch als officiële minderheidstaal erkend. In 2015 kreeg het politiebureau van Truro een tweetalig bord en werd er bekendgemaakt dat alle politiebureaus in Cornwall op termijn van tweetalige borden zou worden voorzien.[4]

Professor Glanville Price bekritiseerde de wederopstanding van deze taal met het argument dat ze misschien wel voor de helft verzonnen is; enerzijds spreekt het voor zich dat woorden voor hedendaagse apparatuur en producten moesten worden uitgevonden, anderzijds zijn de bronnen waarop men zich voor het opstellen van grammatica's baseerde, dusdanig gefragmenteerd, dat vele grammaticale vormen op waarschijnlijkheidsredeneringen en vergelijkingen met verwante talen berusten. Daarenboven reconstrueerde men de taal aan de hand van literatuur uit haar bloeitijd, dat wil zeggen teksten van vóór de teloorgang en marginalisering die reeds rond 1300-1350 moeten zijn ingezet. Tussen die periode en de dood van John Davey ligt een hiaat van een aantal decennia, gedurende welke bitter weinig tot geen Cornische literatuur werd voortgebracht. Dolly Pentreath, de laatste vloeiende spreekster, was zelfs reeds meer dan een eeuw overleden. Om deze reden spreekt Price, in plaats van Cornish, liever van Cornic.

Varianten[bewerken]

Er waren vier varianten van het Cornisch, voordat er een standaard schriftelijke vorm werd overeengekomen in 2008:

  • Verenigd Cornisch (Kernewek Unyes), werd ontworpen door Robert Morton Nance en A.S.D. Smith; een woordenboek werd in 1929 gepubliceerd.
  • Modern Cornisch (Kernuack Nowedga), door Richard Gendall in het begin van de jaren 1980; het gebruikt de op het Engels gebaseerde orthografie uit de 17e en 18e eeuw.
  • Gemeen Cornisch (Kernewek Kemmyn), door Ken George (1986).
  • Herzien Verenigd Cornisch (Kernowek Unys Amendys), een aanpassing aan nieuwere inzichten door Nicholas Williams in 1997.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Glanville Price (1985), The Languages of Britain. Londen: Hodder Arnold. ISBN 0713164522
  1. Lucy Cockroft, ‘Cornish language makes a comeback’, op: The Daily Telegraph, 21 mei 2008, geraadpleegd op 4 april 2015
  2. Encyclopaedia Britannica, 1978, 15th edition
  3. (en) "Local Facts".
  4. (en) Signs in Cornish language to be put up at every police station in the county. Mirror, 29 juli 2015. Geraadpleegd op 29 juli 2015
Indeling van het graafschap Cornwall
Districten: Cornwall · Scilly-eilanden
Steden: Bodmin · Bude · Camborne · Falmouth · Hayle · Helston · Launceston · Liskeard · Newquay · Penzance · Redruth · Saltash · St. Austell · St. Ives · Truro · Wadebridge
Onderwerpen: Vlag · Volk · Taal · Hertogdom · Mebyon Kernow · Cornish pasty

Civil parishes in het ceremoniële graafschap Cornwall:
Advent · Altarnun · Antony · Blisland · Boconnoc · Bodmin · Botusfleming · Boyton · Breage · Broadoak · Bryher · Bude-Stratton · Budock · Callington · Calstock · Camborne · Camelford · Cardinham · Carharrack · Carn Brea · Chacewater · Colan · Constantine · Crantock · Crowan · Cubert · Cuby · Cury · Davidstow · Deviock · Dobwalls and Trewidland · Duloe · Egloshayle · Egloskerry · Falmouth · Feock · Forrabury and Minster · Fowey · Germoe · Gerrans · Grade-Ruan · Grampound with Creed · Gunwalloe · Gweek · Gwennap · Gwinear-Gwithian · Hayle · Helland · Helston · Illogan · Jacobstow · Kea · Kenwyn · Kilkhampton · Ladock · Landewednack · Landrake with St. Erney · Landulph · Laneast · Lanhydrock · Lanivet · Lanlivery · Lanner · Lanreath · Lansallos · Lanteglos · Launcells · Launceston · Lawhitton Rural · Lesnewth · Lewannick · Lezant · Linkinhorne · Liskeard · Looe · Lostwithiel · Ludgvan · Luxulyan · Mabe · Madron · Maker-with-Rame · Manaccan · Marazion · Marhamchurch · Mawgan-in-Meneage · Mawgan-in-Pydar · Mawnan · Menheniot · Mevagissey · Michaelstow · Millbrook · Morvah · Morval · Morwenstow · Mullion · Mylor · Newquay · North Hill · North Petherwin · North Tamerton · Otterham · Padstow · Paul · Pelynt · Penryn · Penzance · Perranarworthal · Perranuthnoe · Perranzabuloe · Philleigh · Pillaton · Porthleven · Portreath · Poundstock · Probus · Quethiock · Redruth · Roche · Ruanlanihorne · Saltash · Sancreed · Sennen · Sheviock · Sithney · South Hill · South Petherwin · St. Agnes (Scilly-eilanden) · St. Agnes (Cornwall) · St. Allen · St. Anthony-in-Meneage · St. Blaise · St. Breock · St. Breward · St. Buryan · St. Cleer · St. Clement · St. Clether · St. Columb Major · St. Day · St. Dennis · St. Dominick · St. Endellion · St. Enoder · St. Erme · St. Erth · St. Ervan · St. Eval · St. Ewe · St. Gennys · St. Germans · St. Gluvias · St. Goran · St. Hilary · St Issey · St Ive · St. Ives · St. John · St. Juliot · St Just · St. Just-in-Roseland · St Keverne · St Kew · St. Keyne · St Levan · St. Mabyn · St. Martin-by-Looe · St Martin-in-Meneage · St. Martin's · St. Mary's · St. Mellion · St Merryn · St Mewan · St. Michael Caerhays · St. Michael Penkevil · St Michael's Mount · St. Minver Highlands · St. Minver Lowlands · St Neot · St. Newlyn East · St. Pinnock · St. Sampson · St Stephen-in-Brannel · St. Stephens by Launceston Rural · St. Teath · St. Thomas the Apostle Rural · St Tudy · St Veep · St. Wenn · St Winnow · Stithians · Stokeclimsland · Tintagel · Torpoint · Towednack · Tregoney · Tremaine · Treneglos · Tresco · Tresmeer · Trevalga · Treverbyn · Trewen · Truro · Tywardreath and Par · Veryan · Wadebridge · Warbstow · Warleggan · Week St. Mary · Wendron · Werrington · Whitstone · Withiel · Zennor

Wikipedia-logo-v2.svg Zie de Cornische uitgave van Wikipedia.
Icoontje WikiWoordenboek Zoek Cornish op in het WikiWoordenboek.