Cruys Voorbergh

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cruys Voorbergh
Cruys Voorbergh (m.) met Mieke Verstraete en John Leddy (1960)
Cruys Voorbergh (m.) met Mieke Verstraete en John Leddy (1960)
Algemene informatie
Geboortenaam Ernest Pieter Coenraad van Vrijberghe de Coningh
Geboren 14 oktober 1898
Overleden 3 september 1963
Land Vlag van Nederland Nederland
Werk
Beroep Acteur
Stemartiest
Filmregisseur
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Cruys Voorbergh, pseudoniem van Ernest Pieter Coenraad van Vrijberghe de Coningh (Bagoe (Nederlands-Indië), 14 oktober 1898Den Haag, 3 september 1963) was een Nederlands acteur, cabaretier, publicist, regisseur en couturier. Zijn pseudoniem koos hij op grond van de naam van zijn tekenleraar die Kruijs Voorberge heette.

Voorbergh werd geboren op Java, waar zijn vader directeur was van een suikerfabriek. In 1900 verhuisde het gezin naar Amsterdam. Aanvankelijk studeerde Voorbergh medicijnen. Hij voelde echter meer voor een artistieke loopbaan. Zijn ouders waren echter tegen en als alternatief begon hij de studie muziek (viool). Voorbergh verbond zich in 1918 bij het Groot Toneel onder Albert van Dalsum, waar hij debuteerde. De omstandigheden waren ongunstig en Voorbergh werkte daarna twee maanden op kantoor, om vervolgens naar een school te gaan om zijn acte te halen als tekenleraar. In 1925 keerde hij terug op de planken bij het Nieuw-Nederlandsch Toneel. In september 1927 ging hij naar het gezelschap van Rika Hopper, om zich in 1929 aan te sluiten bij het Oost-Nederlands toneel (wederom onder Van Dalsum). In 1942 was Voorbergh regisseur bij de Amsterdamse opera en een jaar later vormde hij een eigen gezelschap. Na de bevrijding richtte hij in 1952 een cabaret op.

In 1962 vierde hij zijn veertigjarig jubileum als artiest met het toneelstuk Voor het laatst Lady Barker van Hans Keuls, waarin hij drie rollen vertolkte. Hij werd vervolgens benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. De laatste jaren was Voorbergh niet meer vast aan een toneelgroep verbonden. Hij vertolkte meestal gastrollen zoals bij Toneelgroep Centrum.

Zijn werk als expert in de kostuumkunde en zijn eigen verzameling, die hij zelfstandig restaureerde, waren de aanleiding tot het stichten van het Kostuummuseum in Den Haag. Hij schreef zelf een boek over kledingdrachten met als titel Erfenis van eeuwen. In het NCRV-televisieprogramma Vrouwenprogramma besprak hij regelmatig kledij.

Op 3 september 1963 overleed Voorbergh in het Rode Kruisziekenhuis in Den Haag, waar hij eind augustus werd opgenomen, na een hartaanval bij de repetities van het toneelstuk Panggilan waarin hij de hoofdrol vertolkte (regie Walter Kous). Op 9 september werd hij gecremeerd in Driehuis (Velsen). Bij de inleiding van de televisiefilm Schuld en boete werd stilgestaan bij zijn dood. Hij heeft samengewerkt met namen als Richard Flink, Hans Keuls, Caro van Eyck, Walter Kous, Robert de Vries en Paul Steenbergen.

Voorbergh was de vader van Coen van Vrijberghe de Coningh (1950-1997) en Emmy van Vrijberghe de Coningh (1947-1992). Tot juli 1951 was Voorbergh gehuwd met Ada van Geel.

Filmografie[bewerken]

Externe link[bewerken]