Coen van Vrijberghe de Coningh

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Coen van Vrijberghe de Coningh
Coen van Vrijberghe de Coningh in 1978
Coen van Vrijberghe de Coningh in 1978
Algemene informatie
Volledige naam Coenraad Lodewijk Dirk van Vrijberghe de Coningh
Geboren 12 november 1950
Amsterdam
Overleden 15 november 1997
Almere
Land Vlag van Nederland Nederland
Werk
Beroep Acteur
Regisseur
Muzikant
Presentator
Producent
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Coenraad Lodewijk Dirk (Coen) van Vrijberghe de Coningh (Amsterdam, 12 november 1950Almere, 15 november 1997[1]) was een Nederlands acteur, muziekproducent, zanger, componist en presentator. Bij het grote publiek is hij vooral bekend als Johnnie Flodder uit de televisieserie Flodder.

Jeugd en privé[bewerken]

Coen was een zoon van de befaamde acteur Cruys Voorbergh (pseudoniem van Ernest van Vrijberghe de Coningh). Deze overleed toen Coen twaalf jaar oud was aan een hartstilstand. Zijn moeder was Ada (Aadje) van Geel. Zus van Coen was kunstenares Emmy van Vrijberghe de Coningh (Emmy Jacoba Maria) (1947–1992).

In 1967 was hij in het programma Monitor samen met Renate Dorrestein in gesprek als jeugdbestuurslid van Wild Life Rangerset met Prins Bernhard.

Na een jaar HAVO (dat volgens hem helemaal niet ging[2]) volgde hij van zijn dertiende tot achttiende jaar de jeugdopleiding gitaar aan het conservatorium. Vanaf 1967 studeerde hij aan de Kleinkunstacademie, die hij afrondde in 1972.[3] Na zijn opleiding was hij te zien als achtergronddanser en zanger in de twee musicals Wat een planeet en Nu naar bed van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink. Hij ging niet naar de toneelschool zoals zijn vader heeft gedaan, want Coen wilde niet gezien worden als "de gedoodverfde" junior. Tussendoor deed hij vier jaar lang klassiek ballet.

In seizoen 1975/1976 was hij te zien met zeven andere afgestudeerde kleinkunstenaars in de cabaretvoorstelling Blauw Maandag van Rients Gratama. Het idee om de groep en Rients bij elkaar te brengen kwam van toenmalig academiedirecteur en regisseur van de voorstelling Johan Verdoner.[4] Uit deze voorstelling ontstond vervolgens de theatergroep Splinter, waarvan Coen artistiek leider werd. In totaal verschenen er twee cabaretprogramma's van april 1977 tot en met maart 1979. Andere leden van de groep waren Robert ten Brink, Reinoud van Assendelft de Coningh, Selma Susanna, Maris Bij de Vaate en Herman Crebas.

Hij had tot zijn overlijden een relatie met Wivineke van Groningen. Ze woonden eerst samen op de Korte Leidsedwarsstraat. Van april 1995 tot aan zijn dood woonden ze samen in de Jordaan.[5][6]

Carrière[bewerken]

In 1977 maakte hij zijn grote televisiedebuut in het NCRV programma Showroom als presentator in de studio.[7] Hij werd uitgekozen na een screentest, nadat programmamaker Aart van Bergeijk hem had gezien in een voorstelling van theatergroep Splinter.[8] Dit bleef hij doen tot en met 1980. Het programma ging hierna de studio uit en op reportage het land in waardoor de rol van Coen verdween.[9]

Hij werkte vijf jaar lang bij platenmaatschappij Bovema (EMI) en produceerde platen van artiesten als Drukwerk zoals Je loog tegen mij. Ook was hij erbij toen André Hazes zijn eerste plaat inzong.[10] In 1984 was hij mede-initiatiefnemer van de theatergroep Sweat Produkties samen met Jaap Vrenegoor, Margrith Vrenegoor en Anne Affourtit. In de Teerketelsteeg in Amsterdam had de groep een pand (onder de naam United Sweat) met drie verdiepingen met daarin een kantoor, een geluidsstudio en een klein theatertje (voor ongeveer veertig bezoekers).[11] Er werden eigen producties gespeeld, vaak bewerkingen van bekende romans of verhalen. Na enige tijd vonden de premières van de voorstellingen plaats in de Brakke Grond, wat zorgde voor een groter publiek. In 1990 stopt de groep met theaterproducties door andere werkzaamheden (en geldgebrek).

In 1987 richt hij samen met Theo Nijland en Han Oldigs de cabaret- en muziekgroep The Shooting Party op. Met het nummer Kaal wint de groep de Annie M.G. Schmidt-prijs 1995.[12]

In 1989 speelde hij een hoofdrol in de examenfilm Alaska (bekroond met een Gouden Kalf) van Mike van Diem. Voor de film componeerde hij ook de muziek. In hetzelfde jaar was hij met Karin Bloemen deelnemer aan het cabareteske gedeelte van het programma Spijkers met koppen.[13] Samen met Maarten Wansink maakt hij het satirische televisieprogramma Staten Generaal.[14]

In 1991 speelde Van Vrijberghe de Coningh een hoofdrol in de bioscoopfilm De onfatsoenlijke vrouw[15] en in 1994 een hoofdrol in de politieserie Kats en Co.[16]

Van Vrijberghe de Coningh is bij het grote publiek vooral bekend door zijn rol als Johnnie Flodder (als opvolger van Huub Stapel) in de televisieserie Flodder, waarin hij vanaf 1993 tot aan zijn dood speelde. Ook presenteerde hij in deze rol het programma rondom De kleine kinderkastprijs in 1994.[17] Coen leverde samen met zijn collega en vriend Stefan de Walle het idee voor de aflevering Egotrip uit seizoen 5.[18]

Op toneel maakte Van Vrijberghe de Coningh faam met de rol van Scrooge in de gelijknamige theatervoorstelling van Bruun Kuijt.[19] Ook speelde hij kort in de musical Eindeloos naast Liesbeth List. Hiernaast deed Van Vrijberghe de Coningh voice-overwerk. Zo is hij de stem van Buzz Lightyear in de Nederlandse versie van Toy Story. Arnold Gelderman koos Coen uit, omdat de rol vroeg om een uitzonderlijk goed acteur die in staat was een kwetsbare superheld te portretteren.[20] In 1997 was Coen nog kort te zien in het satirische televisieprogramma Nieuwsgier van Aad van den Heuvel.[21]

Overlijden[bewerken]

Coen van Vrijberghe de Coningh overleed aan een hartstilstand tijdens een Flodder-sketch op een besloten bedrijfsfeest voor een automerk in de First Floor Film Factory op 15 november 1997.[22] Er waren enkele honderden gasten aanwezig. Van Vrijberghe de Coningh, Stefan de Walle en Tatjana Šimić waren ingehuurd om scènes uit de serie na te spelen. Nadat de familie Flodder aan kwam rijden in de roze Chevrolet stapten zijn collega-acteurs de auto uit terwijl Van Vrijberghe de Coningh zelf op de motorkap sprong. Daarna viel hij achterover en bleef met gestrekte armen en benen liggen. Het publiek dacht aan een grap en klapte, maar zijn collega's hadden door dat het mis was en belden een ambulance. Reanimatiepogingen mochten niet meer baten en onderweg naar het ziekenhuis overleed hij.

Drie dagen daarvoor (op zijn verjaardag) waren de laatste filmopnames van nieuwe afleveringen van Flodder. Deze afleveringen werden postuum uitgezonden na toestemming van de nabestaanden en aan hem opgedragen.[23]

Er waren meer hartproblemen in de familie: zijn vader overleed op 64-jarige leeftijd aan een hartstilstand en zijn zus Emmy op 26 september 1992 op 44-jarige leeftijd in het ziekenhuis na een opening van een tentoonstelling.[24]

Postuum[bewerken]

Op 16 november 1997 werd zijn laatste televisieoptreden uitgezonden, dat enige dagen daarvoor was opgenomen. Dit was in het programma Koken met Sterren van Cas Spijkers. Hij was hierin te gast met andere castleden van de serie Flodder.

Vanaf januari 1998 werden de 26 nieuwe afleveringen van Flodder uitgezonden, waarvan de productie had plaatsgevonden van maart 1997 tot met november 1997. "Ik herinner me Coen, vlak voor zijn dood, keihard lachend om de Flodder-afleveringen die hij alvast op tape te zien kreeg. Hij stond voor de volle honderd procent achter zijn rol", aldus Sara Hohner van First Floor Features, het productiebedrijf van Flodder (Telegraaf, 18 januari 1998).

Hiernaast zou hij in januari 1998 opnames gehad hebben in Portugal voor een film van Irma Achten.

In februari 1998 verscheen de animatiefilm Anastasia. Dit was zijn laatste voice-overwerk, waarvan de laatste opnamen slechts twee dagen voor zijn dood plaatsvonden. Hij sprak de rol van Raspoetin in. De Filmkrant schreef: "De opvallendste interpretatie wordt geleverd door de onlangs overleden acteur Coen van Vrijberghe De Coningh. Zijn laatste rol, hij overleed twee dagen na het inspreken van de laatste tekstfragmenten, is er een om nooit te vergeten. Gemeen, maar wel met stijl: op een bijna aristocratische wijze weet hij een sluwe invulling aan Raspoetin te geven. Het zou gênant zijn als hem later dit jaar postuum een Gouden Kalf voor deze rol werd toegekend, maar dat hij deze onderscheiding verdient is zeker." [25]

In januari 2014 publiceerde Dick Maas op YouTube nooit eerder vertoond materiaal van Coen van Vrijberghe de Coningh waarin Coen zelf verslag deed van het doen en laten op de filmset van Flodder 3. Het materiaal was ooit bedoeld als eventuele promotie. Het filmpje van een halfuur werd een grote kijkcijferhit.[26]

Filmografie[bewerken]

Filmografie als acteur
Jaar Titel Rol Opmerkingen
Films
1996 Marie Antoinette is niet dood Journalist genomineerd voor VPRO Tiger Awards
1995 Flodder 3 Johnnie Flodder 410.808 bezoekers
1993 Ik verlaat je nooit onbekend korte film
1991 De onfatsoenlijke vrouw Charles Internationale titel: The Indecent Woman, inzending European Film Academy
1990 Het nadeel van de twijfel Simon korte film, nominatie Gouden Kalf
1989 Alaska Mario winnaar Gouden Kalf, winnaar Studenten-Oscar
1989 Wilde Harten visser/afficheplakker Internationale titel: Wild hearts
1989 De kassière Ted Internationale titel: Lily was Here
Televisie
1997 De Nieuwsgier verschillende rollen satirisch televisieprogramma, 4 afleveringen
1997 Zeeuws meisje hypnotiseur aflevering: Zeeuwse bommen
1996 12 steden, 13 ongelukken Ruud Erkels aflevering: Smash
1995 Bruin Goud Haddert Halma aflevering 4: De Stille Knijpe
1994 Kats & Co Paul Kats 6 afleveringen
1993–1998 Flodder Johnnie Flodder 62 afleveringen, laatste 26 afleveringen postuum uitgezonden
1993 In voor- en tegenspoed makelaar seizoen 2, aflevering 8: Ramen lappen
1993 Pleidooi Harry Govers aflevering 2: Noodweer
1992 Watt?! verschillende rollen educatief kinderprogramma
1992 Recht voor z'n raab architect Paul Esders aflevering: De schim
1991 Staten Generaal verschillende rollen satirisch televisieprogramma, 6 afleveringen (met Maarten Wansink)
1990 Familie Oudenrijn Hank 1 aflevering
1988 Prettig geregeld onbekend seizoen 2 afl 9: Wordt er nog aan het milieu gedacht?, aangeduid als Coen van Vrijberghe
1988 Switch Martin de platenproducer 10 afleveringen
Voice-over
2002 Muis presenteert – Het kerstverhaal Verteller postuum (verhaal van Scrooge)
1998 Anastasia Raspoetin postuum (NL release)
1997 101 Dalmatiërs Jasper (NL release)
1996 Toy Story Buzz Lightyear (NL release)
1996 Dribbels betoverend Kerstfeest onbekend (NL release)
1995 Flodder de TV-serie Whisky aflevering: De Hondlanger
1992 Meneer Rommel spier genomineerd voor de Grote Kinderkast
1991 De Reddertjes in Kangoeroeland Jake (NL release)
1990 Vakantiehuis in Zweden Joop de Wolf Hoorspel van de AVRO
Theater
1999 Caulfield Courage (muziekschrijver) postuum
1997 Dinner for one Freddie Frinton (acteur) Na overlijden afgelast.
1997 Scrooge Scrooge Reprise, Theatercombinatie Bellevue / Nieuwe de la Mar (acteur) Na overlijden afgelast.
1997 Eindeloos Als de vier mogelijke vaders Bergen Theatre (acteur)
1996 Greatest hits zichzelf als The Shooting Party (in 1999 postuum uitgebracht als cd)
1996 Krapuul Vader van Guido Theatergroep De Gebroeders Flint (acteur)
1995 Wild zichzelf als The Shooting Party
1995 David Copperfield Meneer Murdstone, Daan Peggotty en Tungay Theatercombinatie Bellevue / Nieuwe de la Mar (acteur)
1995 Anna Karenina onbekend Festival van het Ongespeelde Stuk (acteur)
1994 Scrooge Scrooge Reprise, Theatercombinatie Bellevue / Nieuwe de la Mar (acteur)
1994 Gegijzeld Stichting De Jungle (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1993 Scrooge Scrooge Theatercombinatie Bellevue / Nieuwe de la Mar (acteur)
1993 V.S.O.P. zichzelf als The Shooting Party
1991 Het bittere kruid Toneelgroep De Kompaan (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1990 Je kan wel gek worden Erna Sassen (uitvoerende muziek)
1990 Master of Hounds Tour zichzelf als The Shooting Party
1990 Het koekoeksnest Stalles Theater Produkties (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1989 Beste maatjes Paul de Leeuw (muziekschrijver)
1989 Het Ratteplan RO theater (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1989 Het ware westen onbekend Sweat Produkties (muziekschrijver, uitvoering muziek, acteur)
1989 Toekomstmuziek onbekend Mithras Produkties BV (muziekschrijver, uitvoering muziek, acteur)
1989 Alles roest aan de kust Sweat Produkties (muziekschrijver)
1989 Saltimbank(*) onbekend Stadsschouwburg Amsterdam (acteur)
1988 The Shooting Party zichzelf als The Shooting Party
1988 Biljart onbekend Sweat Produkties (muziekschrijver, uitvoering muziek, acteur)
1988 De wasserette Sweat Produkties (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1988 No Exit Utrechtse Theater Initiatieven (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1987 De Bokser en de Dood onbekend Sweat Produkties (muziekschrijver, uitvoering muziek, acteur)
1987 De vrouw met de vogelkop Sweat Produkties (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1986 Van Muizen en Mensen onbekend Sweat Produkties (muziekschrijver, uitvoering muziek, acteur)
1984 Ruïne Muziektheater Da Capo (muziekschrijver)
1979 Sinds 1900 zichzelf cabaretvoorstelling als theatergroep Splinter
1977 Splinternieuw zichzelf cabaretvoorstelling als theatergroep Splinter
1975 Blauwe maandag zichzelf cabaretvoorstelling van Rients Gratama (muziekcomponist, acteur).[27]
1973 Wat Een Planeet achtergronddanser/zanger Planeet producties (Musical van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink)
1972 En nu naar bed achtergronddanser/zanger Planeet producties (Musical van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink)

(*)registratie toneelstuk in het programma Avondvoorstellingen uit 1990 afl. 5

Producent[bewerken]

Als producer werd hij vaak aangeduid met Coen van Vrijberghe.

Album Artiest Jaar Opmerking
Trappen op Don Quishocking 1978
Romantiek met mayonaise Youp van 't Hek 1978 1–12, 14
Zie de mannen vallen Orkater 1979
Maskerade Jos Brink 1979
Conny Stuart Zingt Annie Schmidt Conny Stuart 1980
Het is altijd Kerstmis Jos Brink 1980 Tevens de muzikale leiding in deze musical.
Dark Side Of The Line L Seven 1981
Heel bijzonder Johnny Lion 1981
Drukwerk Drukwerk 1981
Tweede Druk Drukwerk 1982
(N)iemand Wint Drukwerk 1983
Komp Bij Utreg Pleps 1983
Live In Het Concertgebouw Drukwerk 1984
Bal Masque Flairck 1984
De Gigo Humo Show Diverse Uitvoerenden 1984 met Jacques Klöters
Ho stil, wacht stop! Drukwerk 1984
De Vete Dynastie Van Oer 1984
Wind En Zeilen / Vergeten Splitsing 1985
'n Deel Van Jou Drukwerk 1985
Petje Af Voor Sonneveld Drukwerk 1986
Jenny Arean Jenny Arean 1986
Streetwhys Palm 3 1988
Blokkendoos Boem Jaap van de Merwe 1988
The Shooting Party The Shooting Party 1991 met Boudewijn de Groot
VSOP The Shooting Party 1993
Wildlive The Shooting Party 1995
Adem uit Maarten van Roozendaal 1997 tevens gastmuzikant

Graf[bewerken]

Een foto van voren van het graf van Coen van Vrijberghe de Coningh op begraafplaats Zorgvlied in februari 2013.
Een foto van voren van het graf van Coen van Vrijberghe de Coningh op begraafplaats Zorgvlied in februari 2013.
Het naambordje dat op het graf van Coen van Vrijberghe de Coningh staat op begraafplaats Zorgvlied in februari 2013.
Het naambordje dat op het graf van Coen van Vrijberghe de Coningh staat op begraafplaats Zorgvlied in februari 2013.

Coen van Vrijberghe de Coningh zijn begrafenis vond plaats op 20 november 1997 op begraafplaats Zorgvlied. Aanvankelijk stond er op zijn graf een dukdalf met daarop het familiewapen en zijn initialen C.L.D. Tegenwoordig staat er een anker op het graf. Voordat hij werd begraven was er een twee uur durende afscheidsplechtigheid in de DeLaMar voor vrienden en kennissen.

Citaten[bewerken]

Over Flodder: Erg leuk om te spelen, want wat is er nou mooier dan legaal allerlei dingen te mogen doen die God verboden heeft? Dat is toch een jongensdroom die de fantasie prikkelt. (Algemeen Dagblad, 1997)

Over Flodder: Bij Flodder moest ik zeven takes lang in de ijzel liggen en doen of het lekker weer is. Het is fenomenaal, als dat lukt. (Volkskrant, 1997)

Over acteren: Als ik Johnny Flodder speel of in David Copperfield voor duizend mensen sta, is dat geen centje pijn. Dan speel ik een rol waarachter ik me kan verschuilen. Met The Shooting Party sta ik als Coen in mijn blote kont, met een gitaar een liedje te zingen. (Volkskrant, 1996)

Over acteren: Ik zou graag doorstoten in film en dat bedoel ik dan vakmatig, maar daar is in Nederland nauwelijks sprake van. Er wordt te weinig gemaakt. En met goed acteren kom je in het theater een heel eind, maar bij televisie en film gelden hier andere criteria. (Algemeen Dagblad, 1997)

Trivia[bewerken]

  • Mike van Diem droeg zijn Oscar voor de film Karakter op aan Coen van Vrijberghe de Coningh tijdens de uitreiking in maart 1998.[28]
  • Wivineke van Groningen, de vriendin van Coen, speelde een gastrol in de televisieserie Flodder in de aflevering Vormfouten als de vriendin van Johnnie.[29]
  • Volgens Tatjana Šimić in een interview uit 1998 deed Coen op de set van Flodder vaak na hoe de komiek Tommy Cooper dood neerviel op het podium. Ook stond hij volgens haar erom bekend dat hij tijdens de repetities van opnames ieders tekst kende.
  • Hij was fan van Frank Zappa.

Externe links[bewerken]

Voorganger:
Bram Vermeulen
voor Een doodgewone jongen
Annie M.G. Schmidt-prijs
1995
voor Kaal
Opvolger:
Jurrian van Dongen
Martin van Dijk
Jenny Arean
en Lucretia van der Vloot
voor Halleluja, Amen