Dermatofyt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Microsporum canis

Een dermatofyt (van het Griekse "δέρματος" (dermatos), genitief van "δέρμα" (derma), "huid" en met het achtervoegsel -fyt, van "phutón", "plant") is een schimmel die parasitaire infecties veroorzaakt op de huid, haar of nagels. De meeste dermatofyten behoren tot de orde Eurotiales, een orde van zakjeszwammen. Er zijn ongeveer 300 dermatofyte soorten behorend tot de geslachten Trichophyton, Microsporum en Epidermophyton.[1][2]

Bij de mens veroorzaken vooral dermatofyten als Trichophyton rubrum, T. tonsurans, T. mentagrophytes en Microsporum canis besmettingen van de huid (dermatofytose, ringworm), haar (trichomycose, tinea capitis) en de nagels (onychomycose, kalknagel). Dit dankzij hun capaciteit om voedingsmiddelen uit keratinemateriaal te verkrijgen. De organismen koloniseren de keratineweefsels en de ontsteking wordt veroorzaakt door reactie op metabolische bijproducten.

Een bekende besmetting is ringworm. De dermatofyten dringen gewoonlijk geen levende weefsels binnen, maar koloniseren de buitenlaag van de huid. Nu en dan vallen de organismen onderhuidse weefsels binnen, resulterend in kerionontwikkeling.

De laboratoriumdiagnostiek vindt plaats op het mycologisch laboratorium op de afdeling medische microbiologie.

Transmissie[bewerken]

Dermatofyten worden overgebracht door direct contact met een besmette (menselijk of dierlijke) gastheer of door direct of indirect contact met besmette afgebladderde huid of haar in kleding, kammen, haarborstels, theaterzetels, kappen, meubilair, bedlinnen, handdoeken, hoteldekens en vloeren van kastruimte. Afhankelijk van de soort kan het organisme maximaal 15 maanden leven. Er is een verhoogde gevoeligheid voor besmetting wanneer er reeds een bestaande verwonding aan de huid is, zoals littekens, brandwonden, of bij koorts.

Soorten[bewerken]

Soorten dermatophyten[3]

Anamorf (ongeslachtelijk stadium) Teleomorf (geslachtelijk stadium)
Geslacht Trichophyton Geslacht Arthroderma
T. concentricum*
T. equinum†
T. gourvilii*
T. megninii* (syn. T. rosaceum)
T. mentagrophytes†
(syn. T. mentagrophytes var. mentagrophytes)
T. interdigitale*
(syn. T. mentagrophytes var. interdigitale† [onjuist])
A. vananbreuseghemii
T. erinacei†
(syn. T. mentagrophytes var. erinacei)
A. benhamiae
T. verrucosum† (syn. T. ochraceum)
T. rubrum*
T. schoenleinii*
T. simii† A. simii
T. soudanense*
T. tonsurans*
T. violaceum*
T. yaoundei*
Geslacht Microsporum
M. audouinii*
M. canis† A. otae
M. equinum†
M. ferrugineum* A. fulva
M. fulvum§
M. gallinae†
M. gypseum§ A. gypsea en A. incurvata
M. nanum† A. obtusa
M. persicolor† A. persicolor
M. praecox§
M. racemosum§
M. vanbreuseghemii§ A. grubyi
Geslacht Epidermophyton
E. floccosum*

*Anthrofiele soorten (op mensen); †Zoöfiele soorten (op dieren); §Geofiele soorten (in de grond) bij mensen gevonden

Bij dieren[bewerken]

Bij dieren meest voorkomende dermatofyten zijn:

Diersoort Meest voorkomende dermatofyten
Kat[4] Microsporum canis (98 %), selten: Trichophyton mentagrophytes, Microsporum gypseum
Hond[5] Microsporum canis, Trichophyton mentagrophytes
Konijn[6] Trichophyton tonsurans, Trichophyton mentagrophytes, zelden: Microsporum canis
Huiscavia[6] Trichophyton mentagrophytes, zelden: Microsporum ssp.
Rund Trichophyton verrucosum
Paard[7] Microsporum canis, Microsporum equinum, Microsporum gypseum, Trichophyton equinum, minder vaak: Trichophyton verrucosum, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton quinckeanum
Goudhamster[6] Trichophyton mentagrophytes, zelden: Microsporum ssp.
Huismuis[6] Trichophyton mentagrophytes
Mongoolse renmuis[6] Microsporum gypseum, Microsporum audouinii, minder vaak: Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton verrucosum, Trichophyton rubrum, Trichophyton schönleinii
Chinchilla's[6] Trichophyton mentagrophytes, zelden: Microsporum ssp.
Fret[6] Microsporum canis
Egel[6] Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton schönleinii, Trichophyton erinacei, Microsporum cookei
Vogel[8] Trichophyton gallinae
Schildpad[6] Trichophyton beigelii

Frequentie van voorkomende soorten[bewerken]

Bij vee en huisdieren is het soortenmengsel heel anders.