Discotheek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Discotheek (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Discotheek.
Een drukke discotheek

Een discotheek (van het Oud-Griekse δισκος (discos) = plaat en τιθεναι (tithenai) = plaatsen, leggen) is een uitgaansgelegenheid waar men kan dansen op muziek van platen of dj's.

Een kleine discotheek of een café met een dansgelegenheid wordt vaak een dancing genoemd. Een discotheek die tot laat in de nacht open is en/of een wat meer exclusief karakter heeft noemt men ook wel een nachtclub en daarvan afgeleid is club ook vaak een synoniem voor discotheek.

Geschiedenis[bewerken]

De naam discotheek komt van de uitgaansgelegenheid La Discothèque aan de Rue de la Huchette in Parijs, die in 1941 openende. Het bijzondere was dat hier geen gebruik werd gemaakt van livemuziek om op te dansen, maar van langspeelplaten.

In de jaren vijftig werd het principe van discotheken populairder, ook al zal het tot de jaren zeventig duren alvorens de naam discotheek wereldwijd in zwang kwam. De muziekstroming disco, die begin jaren zeventig ontstond is afgeleid van het woord discotheek.[1] Hoewel disco begin jaren tachtig aan populariteit verloor, bleven de discotheken toch overeind, omdat deze hun muziek aanpasten aan de tijd. In de jaren negentig gingen bijvoorbeeld veel discotheken over op het draaien van housemuziek.

In de jaren negentig kwamen bezoekers vaak speciaal voor een bepaalde discotheek en wat die zelf programmeerde, maar dat is steeds meer verschoven naar een voorkeur voor feesten die door externe organisatoren op wisselende locaties gehouden kunnen worden.[2] Bezoekers zijn daarom minder loyaal aan een specifieke club, wat versterkt wordt doordat jongeren elkaar sinds de opkomst van sociale media snel kunnen informeren over de nieuwste feesten. Daarnaast is er concurrentie gekomen van een toenemend aantal muziekfestivals en uitgaansavonden bij cafés, restaurants en culturele instellingen. [3]

Het aantal discotheekbezoekers nam voorts af door de invoering van het rookverbod in 2008, de economische crisis, strengere regels voor studiefinanciering, waardoor studenten minder tijd en geld hebben om uit te gaan, en in 2014 de verhoging van de alcoholleeftijd naar 18 jaar. Door deze factoren daalde het aantal clubs in Nederland van 326 in 2007 naar 187 in 2015 en 178 in 2016. In de laatstgenoemde jaren werden echter ook weer nieuwe clubs geopend, waarbij met name zaken die zich al dan niet als pop-up op "industriële" locaties vestigen of combinaties vormen met een restaurant of een festival succesvol blijken.[3]

In Amsterdam werden bovendien 24-uursvergunningen ingevoerd, waardoor daar relatief veel nieuwe uitgaansgelegenheden openden. Ook in andere steden kwamen in 2015 en 2016 nieuwe discotheken, maar buiten de Randstad en op het platteland moesten discotheken sluiten als gevolg van de dalende bezoekersaantallen.[3]

Bekende discotheken[bewerken]

Enkele bekende Nederlandse discotheken waren de vroegere Richter, RoXY, iT en Trouw in Amsterdam en Now&Wow en de Hollywood Music Hall in Rotterdam.

Enkele bekende nog bestaande discotheken in Nederland zijn Tivoli en Woolloomooloo in Utrecht, Bob's Party Palace in Uitgeest en Harder's Plaza in Harderwijk. Time-out in Gemert heeft een capaciteit van zo'n 5000 personen en geldt daarmee als de grootste discotheek van Nederland.

Enkele bekende Belgische discotheken zijn Fuse in Brussel, Carré, Versuz en Kokorico in Oost-Vlaanderen, alsmede de homodisco Red & Blue (tegenwoordig: Cargo Club) in Antwerpen.

Kenmerken[bewerken]

Vrouwelijke dj draaiend in een discotheek

De doelgroep van een discotheek zijn vandaag de dag vaak jongeren tussen de 18 en 25 jaar. Er bestaan echter ook discotheken voor andere doelgroepen, zoals zaken die gespecialiseerd zijn in jaren tachtig-muziek, en daardoor vaak (ook) ouder publiek trekken. Daarnaast zijn er nog aparte homodiscotheken.

In een disco wordt voornamelijk muziek waar men makkelijk op kan dansen gedraaid door een diskjockey (dj). Er wordt ook gewerkt met belichting en soms special effects, dit wordt meestal verzorgd door een lightjockey (lj) meestal met behulp van een lichttafel. Grafische beelden welke worden geprojecteerd, worden gemaakt door een video jockey of visual jockey (vj).

Inrichting[bewerken]

In grotere discotheken bevinden zich vaak een of meer danszalen. Iedere danszaal heeft dan zijn eigen muziekstijl. Als er één danszaal is, is dit meestal top 40 (populaire muziek). Andere stijlen zijn bijvoorbeeld R&B en Nederlandstalig.

Naast de dansvloeren zijn er vaak aparte ruimtes voor een of meer bars, een aparte rookruimte, een garderobe en wc's vaak met een toiletjuffrouw. In homodiscotheken is er bovendien vaak nog een darkroom.

Kritiek[bewerken]

Discotheken zijn soms negatief in het nieuws vanwege het al dan niet vermeende gebruik van XTC en of andere drugs en vanwege het harde geluid, waardoor jongeren gehoorbeschadiging in de vorm van oorsuizen of tinnitus kunnen oplopen.

Ter preventie hiervan werd per 1 januari 2013 in Vlaanderen het maximum muziekvolume beperkt tot 100 dB(A) - LAeq,60min een bijkomende voorwaarde is dat de exploitant kosteloos gehoordoppen voor éénmalig gebruik ter beschikking stelt aan de bezoekers.[4]

In Nederland werd in 2012 bij diverse uitgaansgelegenheden geëxperimenteerd met gratis oordoppen en een maximaal geluidsniveau van 103 decibel.[5]