Draaiorgel de Arabier

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Vooraanzicht
Detail versiering
Detail versiering
Vooraanzicht
Vooraanzicht

Draaiorgel de Arabier is een van de bekendste Nederlandse straatorgels. Het is een 75-toets orgel en staat op de lijst van beschermd nationaal erfgoed.[bron?]

Levensloop[bewerken]

Het orgel werd rond 1925 gebouwd door Pierre Verbeeck uit Antwerpen. In het inwendige van het orgel bevinden zich echter ook onderdelen die naar de eveneens Antwerpse firma Gebroeders Decap wijzen.

In de eerste jaren van zijn bestaan was de heer Prins eigenaar. Herman Tokkie (Jode Herman) huurde het orgel en liep ermee in Amsterdam, Enkhuizen, Den Helder, Hoorn en IJmuiden. In 1933 werd er een accordeon op het orgel geplaatst, deze werd echter in 1935 alweer verwijderd.

In 1935 werd de heer Gijs Perlee sr. uit Amsterdam de eigenaar en verbouwde het orgel in 1935 en 1948. Hierbij werden onder meer trombonebassen en een nieuw bourdonregister en het karakteristieke stemregister door Karel Struijs aangebracht.

Het orgel naar Groningen[bewerken]

Vanaf 1952 tot 1977 was de heer Elderman de exploitant en speelde ermee in Groningen. In die tijd kreeg het orgel zijn grote bekendheid vanwege de vele grammofoonplaten die ervan gemaakt werden.

Elderman breidde het muzikale repertoire met vele kilometers boek uit. Door de wereldwijde verkoop van geluidsdragers en buitenlandse reizen wordt het orgel als Nederlands ambassadeur gezien.

In de tijd dat het orgel in Groningen speelde heeft het orgel zijn beelden gekregen. Deze waren afkomstig van oude orgels van Gasparini, Bruder en Limonaire. Toen bevatte het orgel vijf beelden. Er hebben zelfs een tijd negen beelden op het orgel gestaan; zeven beelden op het front en twee beelden op de achterkant.

Terugkomst naar Amsterdam[bewerken]

In 1977, na het overlijden van de heer Elderman ging het orgel weer terug naar de firma Perlee te Amsterdam. Het orgel wordt nog ingezet bij bijzondere gelegenheden.

Museum Speelklok[bewerken]

Sinds 2008 is het orgel te bewonderen in Museum Speelklok te Utrecht. In 2009 volgde de rest van de collectie van de familie Perlee.

In het nieuws[bewerken]

  • In 1996 kwam Michael Jackson aan op Schiphol voor een tournee in Nederland. Daar kwam hij oog in oog te staan met het orgel. Jackson was meteen onder de indruk van dit unieke instrument en gaf aan het te willen kopen. De familie Perlee wilde dit echter niet. Later bleek dat Jackson er een miljoen dollar voor over zou hebben gehad.
  • In 2007 kwam het orgel in het nieuws vanwege het feit dat de dochter van Elderman vond dat het orgel terug moest komen naar Groningen. Zij en vele andere Groningers hadden nog warme herinneringen aan de karakteristieke klank van het instrument. Ook zou het een eerbetoon aan haar vader zijn die een kwart eeuw met het draaiorgel door de stad trok.

Bronnen[bewerken]

  • Website van draaiorgelfamilie Perlee[1]
  • Boek: Glorieuze orgeldagen, F. Wieffering, 1965, blz. 145-146

Externe link[bewerken]