Elisabeth Bas

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Elisabeth Jacobdr Bas door Govert Flinck?

Elisabeth Jacobsdr Bas (Kampen (?[1]), 1571 - Amsterdam, 2 augustus 1649) was sinds 1627 de weduwe van Jochem Heijndricksz. Swartenhondt (1566-1627) en is bekend geworden door een naar haar vernoemd schilderij en sigarenmerk.

Haar echtgenoot was kapitein bij de marine en een held sinds zijn tocht naar de kust van Noord-Afrika, waar hij slag leverde met de Barbarijnse zeerovers.

Het echtpaar had minstens drie kinderen.[2] Drie van hen stierven eerder dan hun moeder.

Mogelijk begon Swartenhondt al in 1606 samen met zijn vrouw in Amsterdam een taveerne of logement, genaamd de Prins van Oranje. De vorige eigenaar was Jan Claesz. Spiegel. De herberg was gevestigd op de hoek van de Nes en de Pieter Jacobszstraat en werd goed bezocht door politici, kunstenaars en schrijvers. De herberg is ook gebruikt als de stad grond in de verkoop bracht. Na de dood van haar man zette Elisabeth Bas de zaken voort. Ze werd rijk en liet het aanzienlijke kapitaal van 28.000 gulden na.

De oudste dochter, Maria [bron?], had drie kinderen toen zij overleed, zodat Elisabeth de zorg over hen moest overnemen.[3]

Schilderij[bewerken]

Een portretschilderij van haar waarvan men aannam dat Rembrandt het geschilderd had[4] , werd als 'beeldmerk' voor het sigarenmerk Elisabeth Bas gekozen.

In 1911 begon men te twijfelen over de werkelijke maker van het schilderij. De Rembrandtkenner Abraham Bredius was van mening dat het moest worden toegeschreven aan Ferdinand Bol. De verzamelaar en kunsthistoricus Cornelis Hofstede de Groot (1836-1930) vond dat een absurd idee. Het meningsverschil tussen de twee mannen liep hoog op. Tegenwoordig wordt het schilderij inderdaad toegeschreven aan Rembrandts leerling Ferdinand Bol.

Gero had een bestekset geïnspireerd op tafelzilver uit de Gouden Eeuw onder de naam Elisabeth Bas. In de advertenties prijkte ditzelfde schilderij in de vooroorlogse damesbladen.

Externe link[bewerken]