Ferdinand Bol

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ferdinand Bol
Zelfportret, ca. 1669.
Zelfportret, ca. 1669.
Persoonsgegevens
Geboren Dordrecht, 24 juni 1616 (doop)
Overleden Amsterdam, 24 juli 1680 (begrafenis)
Geboorteland Noordelijke Nederlanden
Beroep(en) Schilder, etser, tekenaar
Signatuur Signatuur
Oriënterende gegevens
Jaren actief Ca. 1635-1680
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Ferdinand Bol (Dordrecht, gedoopt 24 juni 1616Amsterdam, begraven 24 juli 1680) was een Nederlands kunstschilder, etser en tekenaar. Hij vervaardigde portretten en historische (en Bijbelse) taferelen. Het werk van Bol hangt vaak in openbare gebouwen. Zijn portretten bleven veelal in het bezit van de families.

Biografie[bewerken]

De regenten van het Oudezijds Huiszittenhuis, 1675

Over het geboortejaar van Bol bestaan twijfels. Zijn vader was meesterchirurgijn in Dordrecht. Bol was in de leer bij Jacob Cuyp en Abraham Bloemaert in Utrecht. Vanaf omstreeks 1631 of 1635 was hij als leerling werkzaam in het atelier van Rembrandt te Amsterdam. Hij volgde zijn leermeester zo goed na, dat veel van Bols werken lange tijd werden toegeschreven aan Rembrandt zelf. Rembrandt verkocht ook werken die door Bol waren geschilderd. Rembrandt schilderde zijn vader Balthasar Bol, toen deze in Amsterdam bij zijn zoon op bezoek kwam. Na de dood van zijn vader in 1641 vestigde Ferdinand Bol zich als zelfstandig schilder.

In 1652 liet Bol zich inschrijven als poorter van Amsterdam. In 1653 huwde hij de koopmansdochter Elisabeth Dell en woonde op de Oudezijds Voorburgwal, naast de Stadsbank van Lening. In 1655 werd hij hoofdman van het schildersgilde. Ferdinand Bol leverde stukken aan de Admiraliteit van Amsterdam en het Amsterdamse stadhuis (nu het koninklijk paleis op de Dam). In 1660 stierf zijn vrouw.

In 1669 trouwde hij opnieuw, dit keer met Anna van Erckel. Het paar verhuisde naar Keizersgracht 672, in een pand ontworpen door Adriaan Dortsman. Tegenwoordig zit daar het Museum Van Loon. Zijn vrouw was zo vermogend dat hij nauwelijks meer heeft geschilderd. Bol hield zich bezig met een bestuursfunctie in het Leprozen- en Huiszittenhuis [1] en is in 1675 samen met Isaac Commelin geschilderd door Pieter van Anraedt. Aan het einde van zijn leven woonde Bol bij zijn zoon Elbert, een advocaat op de Herengracht. Hij ligt begraven in de Zuiderkerk, waar ook een schilderij van hem hing.

Schilderstijl[bewerken]

Portret van Michiel de Ruyter, 1667

De werken van Ferdinand Bol behoren tot de barok en hij was een van de Oude Hollandse Meesters. In de stadhuizen van Leiden, Gouda en Enkhuizen hangt werk van hem.

Het vroegste door Bol gesigneerde werk dateert uit 1642. In Amsterdam werd hij na 1650 een zeer succesvol portretschilder. Hij maakte onder andere portretten van Michiel en Engel de Ruyter, Jacob van Campen en David de Wildt. Zijn beste werk kwam tot stand tussen 1650 en 1669. Het portret van Elisabeth Jacobsdr. Bas (Rijksmuseum Amsterdam) - ooit onderwerp van een heftige controverse - vertoont sterke invloed van Rembrandt. Er zijn veel portretten van Bol bekend; sommige zijn zelfportretten.

Rond 1645 veranderde hij van stijl. Zijn werk werd pathetischer, hoewel de invloed van Rembrandt steeds merkbaar bleef, met name in de toepassing van het clair-obscur en het kleurgebruik (roze). Het licht en de rekwisieten herinneren aan Rembrandt.

Musea[bewerken]

Werken van Ferdinand Bol zijn onder andere te vinden in:

In de burgemeester- en Schepenzaal van het Paleis op de Dam (voormalige stadhuis) hangen schoorsteenstukken van hem. De schilderijen in Zeemagazijn zijn bij de brand in 1791 verloren gegaan. In de Noenzaal in het gebouw van de Eerste Kamer aan het Binnenhof in Den Haag hangt het grote werk De grootmoedigheid van Scipio (Publius Cornelius Scipio Africanus maior).

Lijst van werken[bewerken]

Titel Datering Type Verblijfplaats Afbeelding
Portret van Elisabeth Bas 1640-1645 Schilderij Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam Ferdinand Bol - Elisabeth Bas.jpg
Koning David instrueert op zijn sterfbed Salomo 1643 Schilderij National Gallery of Ireland, Dublin Bol David's dying charge to Solomon.jpg
Een vrouw aan haar toilettafel 1643-1647 Schilderij Museum of Fine Arts, Houston Ferdinand Bol - Woman at her Dressing Table - Google Art Project.jpg
Jacobs droom met de hemelladder 1644-1650 Schilderij Staatliche Kunstsammlungen Dresden, Gemäldegalerie Alte Meister Ferdinand Bol - Jacob's Dream - WGA02362.jpg
Portret van een jonge man, vermoedelijk Louis Trip junior 1652 Schilderij Mauritshuis, Den Haag Ferdinand Bol 007.jpg
Portret van Otto van der Waeyen in Pools kostuum 1656 Schilderij Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam Ferdinand Bol.jpg
Aeneas bij Latius Ca. 1662 Schilderij Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam Bol-aeneas.jpg
Portret van een man 1663 Schilderij Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam Portret van een man Rijksmuseum SK-A-43.jpeg
Drie regentessen van het Leprozenhuis te Amsterdam Ca. 1668 Schilderij Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam Portretten van drie regentessen van het leprozenhuis in Amsterdam Rijksmuseum SK-C-367.jpeg
Zelfportret Ca. 1669 Schilderij Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam Ferdinand Bol.Self-portrait.jpg