Escape room

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een escape room (ook wel escape challenge, escape game, exit game, ontsnappingsspel of ontsnapkamer) is een interactief spel waarbij een groep mensen in een of meerdere kamers wordt opgesloten. De deelnemers moeten door middel van het zoeken naar sleutels, codes en aanwijzingen, en door het oplossen van puzzels en raadsels de kamer(s) binnen een bepaalde tijd (meestal een uur) proberen te verlaten. Veel escape rooms hebben een thema uit het horror-, detective- of misdaadgenre. Er zijn escape rooms in onder andere een bus, een auto, een onderzeëer, een kluis, een bank, een gevangenis en een boerderij.[1]

Geschiedenis[bewerken]

Utrecht, Escape Room the Loophole

Het idee is gebaseerd op dat van escape games, een genre computerspellen dat als een subgenre van het adventure-genre kan worden beschouwd. In 2006 werd door softwareontwikkelaars in Silicon Valley de eerste fysieke 'ontsnappingskamer' gecreëerd, die al snel een toeristische attractie werd. Hierna werd het speltype populair in Hongkong en Japan en vanaf de jaren 2010 sloeg het over naar Europa en de rest van de wereld. In Boedapest (Hongarije) zijn meer dan 80 escape rooms in dezelfde stad gevestigd.

Nederland en België[bewerken]

In 2013 opende de eerste escape room in Nederland en in 2014 en 2015 kwamen er vele tientallen in België en Nederland bij waardoor er gesproken werd van een hype of rage.[2][3] De vele escape rooms die openden leidden tot gespecialiseerde reviewwebsites.

Medio 2015 is er een aangepaste vorm van een escape room in Nederland geopend naar een spelconcept uit Zweden, genaamd "Prison Island". Dit is een combinatie van Fort Boyard en een escape room aldus de bedenkers van het concept. Op dat moment (medio 2015) waren daarvan wereldwijd acht locaties. De eerste Nederlandse locatie werd in 2015 in Winterswijk gerealiseerd. Op 17 december van datzelfde jaar opende DeFabrique in Utrecht de tweede escape room naar het "Prison Island"-concept in Nederland(te vinden in de Kartfabrique).[4]

Eind 2015 wordt in Nederland de eerste Escape Room van het jaar verkiezing georganiseerd. Bij deze jaarlijkse verkiezing wordt een top 10 samengesteld op basis van de meeste positieve recensies. Vervolgens kan men stemmen op hun favoriete Escape Room. De winnaar mag zich vervolgens een jaar lang 'Beste Escape Room van Nederland' noemen.[5]

Ook in de zorg wordt het concept ingezet om interdisciplinaire samenwerkingsvaardigheden te trainen en om thema's die binnen een zorginstelling leven te oefenen.[6] De escape room van het Spaarne Gasthuis won de Planetree Innovatie Award 2017.[7]

Media en populaire cultuur[bewerken]

In de aflevering van De Wereld Draait Door van 8 september 2014 werd een demonstratie gegeven van een escape room,[8] voor veel mensen in Nederland was dit de eerste kennismaking. In de uitzending van 18 januari 2015 van het populaire televisieprogramma Boer zoekt Vrouw werd een escape room bezocht.[9] In de aflevering "The Intimacy Acceleration" van de komische televisieserie The Big Bang Theory, bezoeken vier personages een escape room; doordat de personages erg intelligent zijn hebben ze binnen een paar minuten alle puzzels opgelost. 15 september 2015 werd een aflevering van Goede tijden, slechte tijden uitgezonden waar enkele van de personages in een escape room werden opgesloten.[10] in 2017 en 2019 werd op NPO 3 het programma The Big Escape uitgezonden, waarbij BN-ers uit speciaal voor de tv opgezette escape rooms moeten proberen te ontsnappen. Op 4 januari 2019 verscheen de bioscoopfilm "Escape Room" waarin zes personen voor een prijs van $ 10.000,- moeten proberen te ontsnappen uit een levensgevaarlijke Escape Room. Verder organiseerde de Nederlandse radiozender Qmusic in de week van 8 april 2019 de Q Escape Room. De dj's Mattie, Marieke en Domien werden op 8 april opgesloten in een Escape Room waarbij ze drie ultrakorte muziekfragmenten kregen, waarvan ze de artiest en de titel moesten zien te raden om te kunnen ontsnappen. Hiervoor moesten ze met behulp van luisteraars allerlei puzzels en raadsels oplossen. Hieruit kwamen aanwijzingen die moesten leiden naar de juiste oplossing. Ondertussen maakten ze tussen 6:00 uur en 0:00 uur live-radio vanuit de Escape Room, waarbij ze tweemaal per dag de gelegenheid kregen om drie titels en artiesten in te voeren. Na drie dagen wisten ze de muzikale code te kraken en uit de Escape Room te ontsnappen.

Controverse[bewerken]

In maart 2016 opende in een ondergrondse bunker in Valkenswaard een escape room met als thema Het Achterhuis van Anne Frank. Het lukte Anne Frank zelf niet om uit het Achterhuis te ontsnappen, maar in deze escape room kunnen mensen proberen om hier wel in te slagen. Dit thema valt niet bij iedereen in goede aarde. De Anne Frank Stichting heeft laten weten hier niet blij mee te zijn. Ze vindt het thema te kwetsend voor een spel omdat het Achterhuis één van de plekken van de Jodenvervolging is. Het thema wekt volgens de stichting de indruk dat onderduiken, zoals Anne Frank dat deed, een spannend spel is, wat historisch onjuist is en dat het kwetsend is voor mensen die de Jodenvervolging in levenden lijve hebben ondervonden.[11][12]

Veiligheid[bewerken]

In januari 2019 werd in Polen een grootschalig onderzoek naar de escape rooms gestart, nadat vijf tienermeisjes bij een brand in een escape room in Koszalin ingesloten waren geraakt en waren omgekomen. Een groot deel van de onderzochte ruimtes bleek niet aan de veiligheidsnormen te voldoen.[13]