Geleytsbeek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Geleytsbeek op de Franstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.


Geleytsbeek
Keyenbemptweide (2019)
Lengte 3 km
Stroomgebied 8.13 km²
Bron bron Vronenerodepark
Monding Zwartebeek
Stroomt door Ukkel
Geleytsbeek
Portaal  Portaalicoon   Geografie
Aan de voet van de Kauwberg, de rooster laat U toe om het fytozuiveringsbekken op de Geleytsbeek te zien
De wadi of "regentuin". Zijn retentiebekken
De Geleytsbeek in de Keyenbempt na het maaien

De Geleytsbeek is een waterloop in Ukkel (Sint-Jobsesteenweg, Horzelplein, Keyenbempt [1] ). De Geleytsbeek mondt uit in de Zwartebeek die op haar beurt uitmondt in de Zenne [2]. Sinds 2018 stroomt ze, na werkzaamheden die gezamenlijk door Leefmilieu Brussel en de gemeente Ukkel zijn uitgevoerd, over een groot deel van haar opnieuw aan open lucht. Ze loopt door of langs meerdere Natura 2000 en/of ander beschermde natuurgebieden.

plaatsnaamkunde[bewerken | brontekst bewerken]

De naam Geleytsbeek (komt van 'glat', helder, fris). 'Glatbeke' werd reeds anno 1110 vermeld, een van de oudste toponiemen in de regio. In de loop van de tijd is de naam veranderd in "Geletbeke", uiteindelijk "Geleytsbeek", maar de rivier kreeg ook de naam "Molenbeek" (beek met molen.s) op kaarten van de negentiende eeuw [3] .

De beek mag nu opnieuw 'helder' en 'fris' genoemd worden, aangezien de wateren van de Geleytsbeek hun vroegere kwaliteit hebben herwonnen, dit dankzij de werken die sinds het midden van de jaren 1990 werden uitgevoerd.

verloop[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Ukkel stelt een interactieve kaart van het blauwe netwerk ter beschikking. [4]

Infofiches of afbeeldingen zijn dus project per project toegankelijk voor zowel de Geleytsbeek als voor de Ukkelbeek of de Verrewinkelbeek (ook wel Linkebeek genoemd).

De bron van de Geleytsbeek bevindt zich in het Vronerodepark [5] waar ook de Roybeek [5] in de Geleytsbeek uitmondt. Al het water vloeit er momenteel (oktober 2022) in de riool. [2] :8. De mogelijkheid om de verbinding tussen het Vronerodepark en de Kauwberg te herstellen, hetzij via een bestaande leiding onder de wijk "Dolez-Wansijn", hetzij via de aanleg van een gescheiden riolering aan de Dolezlaan, wordt momenteel bestudeerd [4] (kies het project waterhuishouding Dolez-Wansijn).

Gevoed door bronwater en afvloeiingswater mondt het 2de deel van de Geleytsbeek uit in de open lucht aan de voet van de Kauwberg. De hele zone werd er in 2020 heringericht in een ruime publiekvriendelijke open plein voorzien van een roosterpad in vochtig natuurgebied . Op de heuvels die gericht zijn naar het zuiden wordt er in deze vallei wijn geproduceerd.

Na het passeren van de spoorbrug loopt de Geleytsbeek in de open lucht langs de Sint-Jobsteenweg. Onderaan de Diepestraat ontvangt deze water uit de Spellemans/Coudenborrebron via een vijver [5]. Het loopt verder door in de open lucht tot aan het kruispunt St Job / Eikenbos / Diepe. Na dit kruispunt duikt de Geleytsbeek weer in de riolering. Een scheidingsleiding met helder water wordt bestudeerd om de continuïteit van he beekje [4] te waarborgen (selecteer de Hellevelt waterleiding project).

Een nieuw openluchtgedeelte begint bij de bushalte aan de voet van de Helleveltlaan. Het volgt verder de steenweg tot achter het gemeenschappelijke depot, vloeit verder onder de Papenkasteel straat [2] :6. Het kruist het prachtige pand met dezelfde naam en zijn vijver en sluit vervolgens aan bij de Engelandstraat

Tussen de Papenkasteelstraat en het kruispunt Engeland wordt de St. Jobsesteenweg geflankeerd door een wadi of "regentuin" die het water van de daken en de weg opvangt. Deze wadi voedt de grondwatertafel en de overloop ervan staat in verbinding met de Geleytsbeek. [6] :47

Iets verderop, in de Engelandstraat, ontvangt de Geleytsbeek het water van de Groelstbeek [2] :5 [7] en haar zijbeekjes, de Kinsenbeek en de Gaasbeek. Dit water is van uitstekende kwaliteit; het is afkomstig uit de natuurgebieden Kinsendael, Kriekenput [8] , het domein Herdies en de Gaasbeekvallei [6] :36-38

De Geleytsbeek kruist de Gulden Kasteelstraat en komt opnieuw tevoorschijn in het Horzelplein [2] :3. De naam 'Gulden Kasteel' verwijst naar het kasteeltje dat op deze plaats stond. De molen en de aangrenzende brouwerij werden in 1971 afgebroken om plaats te maken voor het zuidelijke deel van de Ring R0 [3] [9]

De Geleytsbeek vervolgt haar openluchtparcours door het Keyenbempt park. De Nekkersgatmolen, die sinds 2011 gerenoveerd is, was ondanks de kleine hoogteverschillen een zeer belangrijke molen in Ukkel dankzij de grote hoeveelheden beschikbaar water. Destijds mondde de Linkebeek immers uit in de Geleytsbeek net vóór de Nekkersgatmolen. [10] :9. Het is de laatste van de 11 molens die in 1686 10 langs de Geleytsbeek [2] :2 werden geregistreerd.

De Geleytsbeek eindigt in de openlucht bij de Melkriekvijver. Daarna gaat ze onder de Sterstraat door en loopt in een tunnel langs het eindpunt van tram 4 naar haar ondergrondse samenvloeiing met de Zwartebeek net voorbij de Stallestraat (het zogenaamde Menhir-kruispunt). Het project "Parking Stalle" plant het openleggen van de beek. 5 (selecteer het hydrologisch project Parking Stalle)

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]