Giovanni Battista Pergolesi

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Giovanni Battista Pergolesi
Giovanni Battista Pergolesi
Giovanni Battista Pergolesi
Algemene informatie
Volledige naam Giovanni Battista Pergolesi
Geboren 4 januari 1710
Overleden 16 maart 1736
Land Vlag van Italië Italië
Werk
Genre(s) Klassiek
Beroep(en) Componist, violist, organist
Instrument(en) viool, orgel
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Giovanni Battista Pergolesi (Jesi, 4 januari 1710 - Pozzuoli, 16 maart 1736) was een Italiaans componist, violist en organist. Hij was de derde zoon van schoenmaker Francesco Draghi. Deze verhuisde in 1635 van Pergola naar Iesi en Giovanni Battista was de eerste die de achternaam Pergolesi kreeg (als samentrekking van beide steden).

Levensloop[bewerken]

Pergolesi studeerde in zijn geboorteplaats muziek bij Francesco Santini voordat hij in 1725 naar Napels trok om daar onder andere bij Gaetano Greco te studeren. Hij werkte vooral aan de Napolitaanse hoven.

Pergolesi was een van de belangrijkste vroege componisten van opera buffa (komische opera). Zijn opera seria Il prigioner superbo omvatte de populaire buffa-tweeakter intermezzo, La Serva Padrona (1733). Toen het stuk in 1752 werd opgevoerd in Parijs, vormde het de aanleiding voor de zogenaamde querelle des bouffons (ruzie van de komieken) tussen aanhangers van de serieuze Franse opera van componisten als Jean-Baptiste Lully en Jean-Philippe Rameau en aanhangers van nieuwe Italiaanse komische opera. Pergolesi diende als voorbeeld voor de laatste stijl tijdens deze ruzie die de muziekgemeenschap van Parijs twee jaar lang verdeeld hield.

Pergolesi schreef ook veel kerkmuziek, waaronder een mis in F. Het is echter zijn Stabat Mater (1736), voor (mannen)sopraan, alt (contratenor) en orkest, dat de meeste bekendheid geniet. Het werk is in opdracht geschreven ter vervanging van het Stabat Mater van Alessandro Scarlatti dat tot dan toe elke Goede Vrijdag in Napels was opgevoerd. Het werk bleef populair, werd het meest gedrukte werk van de achttiende eeuw, en werd bewerkt door verschillende andere componisten, onder wie Johann Sebastian Bach, die het gebruikte als basis voor zijn motet Tilge, Höchster, meine Sünden, BWV 1083.

Pergolesi schreef een aantal seculiere instrumentale werken, waaronder een vioolsonate en een vioolconcert. Een aanzienlijke hoeveelheid instrumentale en sacrale werken die ooit aan Pergolesi zijn toegeschreven, bleken later niet van zijn hand te zijn. Zo is van de Concerti Armonici tegenwoordig bekend dat zij zijn geschreven door Unico Wilhelm van Wassenaer.

Pergolesi stierf op 26-jarige leeftijd aan tuberculose.

Composities[bewerken]

Muziektheater[bewerken]

Opera's[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto
1731 La conversione e morte di San Guglielmo
1731 Salustia 3 bedrijven januari 1732, Napels, Teatro San Bartolomeo Sebastiano Morelli
naar "Alessandro Severo" van Apostolo Zeno
1732 Lo frate 'nnamorato (De verliefde broeder) 3 bedrijven 1e versie: 27 september 1732, Napels, Teatro San Giovanni dei Fiorentini;
2e versie: carnaval 1734, Napels
Gennaro Antonio Federico
1733 Il prigionier superbo 3 bedrijven 28 augustus of 4 september 1733, Napels, Teatro San Bartolomeo onbekende librettist
1734 Adriano in Siria (Hadriaan in Syrië) 3 bedrijven 25 oktober 1734, Napels, Teatro San Bartolomeo Pietro Metastasio
1734 La contadina astuta 25 oktober 1734, Napels, Teatro San Bartolomeo
1734 L'Olimpiade 3 bedrijven januari 1735, Rome, Teatro Tordinona Pietro Metastasio
1735 Il Flaminio 3 bedrijven herfst 1735, Napels, Teatro nuovo Gennaro Antonio Federico
1735 Il tempo felice
(2e deel samen met: N. Sabbatino)
2 december 1735, Torremaggiore
ter gelegenheid van het huwelijk van
Raimondo di Sangro,
Principe di Sansevero, met Carlotta Gaetani Dell'Aquila D'Aragona
Giuseppe Antonio Macri

Externe links[bewerken]