Hartslag

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De hartslag is de pompbeweging van het hart. Ook wordt de frequentie waarmee het hart slaat in slagen per minuut wel hartslag genoemd.

Deze laatste heet ook wel polsslag, of kortweg pols omdat de hartslag zeer goed aan de pols te meten is.

In één hartslag worden achtereenvolgens de boezems en vervolgens kamers samengetrokken door de hartspier.

Menselijke hartslag[bewerken]

Geluid van 110 hartslagen per minuut
Vista-kmixdocked.png
(download·info)

De hartslag van de mens in rust is tussen ruwweg 60 en 80 slagen per minuut (30-40 voor sporters in topconditie; 70 is een gemiddelde waarde).

De maximaal bereikbare normale hartslag van de mens is afhankelijk van de leeftijd, en is voor volwassenen ruwweg in te schatten met de formule van Tanaka:

  • HF,max = 208 - 0,7*Leeftijd.... [1]

Hierbij is geen onderscheid te maken tussen mannen en vrouwen. Ook wordt het maximum niet beïnvloed door training. Er is een grote variatie mogelijk in de maximale hartslag binnen een groep mensen van dezelfde leeftijd waardoor de waarde van deze formule beperkt is. De formule is dus alleen bruikbaar als richtlijn indien de maximum hartslag niet gemeten is.

(Er wordt nog veel gebruik gemaakt van de formule HFmax = 220 - Leeftijd, maar deze formule is te onnauwkeurig gebleken)


Trainingsniveau op basis van maximum hartslag[bewerken]

De hartslag wordt zeer veel gebruikt om trainingsintensiteit te meten en om met een bepaald doel te trainen. Zo neemt men aan dat de conditie verbetert vanaf ongeveer 50% van de maximale hartslag. Ideaal voor conditietraining is echter tussen de 70-80% van de maximale hartslag. Indien het doel van de training hoofdzakelijk gericht is op vetverbranding dan is de beste trainingszone tussen de 60-70%. Echter wordt er bij een hogere intensiteit absoluut gezien meer vet verbrand ook al is de verhouding vet-koolhydraten dat gebruikt wordt minder. Over de stelling dat er pas na 30 minuten vet wordt verbrand zijn veel meningsverschillen.

Intensiteit van training aan de hand van hartslagreserve[bewerken]

De formule van Karvonen bepaalt de trainingsintensiteit TI aan de hand van de hartslagreserve en is met name geschikt voor goed getrainde mensen met een rusthartslag lager dan 60.

TI=(HFinspan - HFrust) / ( HFmax - HFrust)
HFinspan = hartfrequentie tijdens de inspanning
HFrust = hartfrequentie in rust
HFmax = maximale hartfrequentie

De door Karvonen aanbevolen trainingszones zijn:

Hersteltraining (H) 45% - 60%
Rustige duurtraining (D1) 60% - 70%
Intensieve duurtraining (D2) 70% - 80%
MLSS-training (D3) 80% - 90%
Weerstandstraining (W) 90% - 100%

Voorbeeld voor 40-jarige man met een rustfrequentie van 70 slagen per minuut die aan het trainen is aan met een hartfrequentie van 115.

HFmax wordt geschat op = (208-0,7*40 = 180
HFres = 180 - 70 = 90
TI = (115 - 70) / 90 = 50%

Onregelmatige hartslag[bewerken]

Met een onregelmatige hartslag of hartritmestoornis wordt een verstoring van het ritme van het hart bedoeld. Overigens is ook bij gezonde mensen een zekere geringe onregelmatigheid normaal. Die normale onregelmatigheid wordt hartritmevariabiliteit (HRV) genoemd.

Hartslag van zoogdieren[bewerken]

Van kleine zoogdieren is de hartslag meestal veel sneller dan van grote zoogdieren. De totale gemiddelde levensduur van een zoogdier is ongeveer omgekeerd evenredig met de hartslag. Uitzonderingen (zoals de vleermuis) daargelaten.

Referenties[bewerken]

[1] Tanaka, H., Monhan, K.D., Seals, D.G., Age-predicted maximal heart rate revisited. Am Coll Cardiol 2001; 37:153-156.

Zie ook[bewerken]