Help:Zoeken

Overzicht beheerpagina's
Overzicht navigatie

Op deze pagina vind je een aantal mogelijkheden om naar informatie op en buiten Wikipedia te zoeken.

Navigatiemiddelen

Op Wikipedia kan op meerdere manieren genavigeerd worden - dat is een van de dingen die Wikipedia uniek maakt. De hoofdpagina is een goede plek om de navigatie te beginnen; er staan onder meer een aantal etalageartikelen uitgelicht en worden enkele recente gebeurtenissen genoemd. Verder staat op elke pagina in de linkermarge een navigatiemenu.

Categorieën

Een omvangrijk navigatiemiddel zijn de categorieën, onder andere te bereiken via "Categorieën" in het navigatiemenu. Elk artikel op Wikipedia staat in een of meerdere categorieën, en vergelijkbaar met portalen zijn ook categorieën onderverdeeld in subcategorieën. Bijvoorbeeld:

Categorie:Alles → ... → Categorie:Europa → Categorie:Geografie van Europa → Categorie:Land in Europa → Categorie:Duitsland → Categorie:Duits persoon → Categorie:Duits wetenschapper → Categorie:Duits natuurkundige → Albert Einstein

Via de link "Vind een artikel" in het navigatiemenu kom je op het Navigatie-portaal terecht, waarvandaan je op veel manieren verder kunt navigeren, zoals de artikelindex (voor paginaoverzichten in alfabetische volgorde).

Zoeken voor beginners

Zoekvak

Op elke wikipediapagina is in een kader een zoekvak Doorzoek Wikipedia, waarmee naar artikelen kan worden gezocht.

Zodra je in het zoekvak begint met typen, verschijnt er een lijstje zoeksuggesties: artikelen die met de zoekterm beginnen. Onderaan is een link Zoek naar pagina's met de tekst die naar een scherm met zoekresultaten leidt, waaronder pagina's met de zoektermen in de titel en pagina's die de zoektermen in de tekst hebben.

Mocht de informatie niet bestaan, dan kun je eventueel het artikel zelf aanmaken.

Uitleg over de zoekfunctie

Als je een aantal woorden invoert, zul je alle pagina's krijgen die al die woorden bevatten.
De zoekfunctie houdt geen rekening met hoofdletters/kleine letters. Of je nu zoekt naar ‘Eerste Kamer’, ‘eerste kamer’ of zelfs ‘EERSTE KAMER’, het maakt niet uit.
Je krijgt in de resultaten twee lijsten met pagina's te zien: de eerste bevat de artikelen die de gezochte woorden in de titel hebben, de tweede de artikelen die de gezochte woorden in de tekst hebben. Bij een zoekopdracht met verschillende woorden (bijv. ‘Eerste Kamer’) worden dus niet alleen items gevonden met de letterlijke tekenreeks, maar ook die met niet naast elkaar staande zoekwoorden: de zoekopdracht ‘Eerste Kamer’ levert dus ook het artikel Camera op wegens zijn tekstfragment ‘het eerste woord van de oorspronkelijke uitdrukking camera obscura (donkere kamer)’.
Het is niet mogelijk op een deel van een woord te zoeken.
Het is niet mogelijk woorden van minder dan twee lettertekens te zoeken.
Het zoeken is ongevoelig voor diakritische tekens: zoeken op financien levert ook de artikelen met financiën.
Onderaan de zoekpagina staat een iets uitgebreidere zoekfunctie. Normaal gesproken wordt er alleen in de artikel-naamruimte gezocht, en niet naar pagina's waarvan de naam met "Overleg:", "Gebruiker:", "Wikipedia:" enzovoort begint. In deze zoekfunctie kun je zelf aangeven welke naamruimtes wel en niet doorzocht moeten worden. Ook kun je ervoor kiezen om geen pagina's in je lijst te krijgen die redirects zijn naar een andere pagina.
Als je een geregistreerde gebruiker bent, kun je de vorm van de zoekresultaten in je voorkeuren (link rechtsboven op de pagina) bijstellen. De keuzes zijn:
- Het aantal resultaten dat maximaal wordt getoond
- Het aantal regels waarin wordt gezocht naar de gevraagde woorden (behalve de titel van de pagina krijg je ook een lijst van fragmenten van de pagina waarin de zoekterm(en) te vinden is (zijn)). Als je dit aantal laag kiest, zul je bij sommige pagina's in sommige zoekresultaten helemaal geen tekst vinden; als je het hoog kiest, zal het bij sommige artikels in sommige zoekresultaten een erg lange lijst worden.
- De maximale lengte van de getoonde fragmenten.

Interne links

Soms stuit je op begrippen waar je meer over zou willen weten. Over vele van deze begrippen zijn artikelen geschreven. In een papieren encyclopedie zijn die woorden vaak aangeduid met een pijl (→) of een sterretje (*). In Wikipedia gaat dat wat anders: je kunt door een link direct naar het artikel klikken. In Wikipediateksten zie je twee kleuren voor de links:

Blauwe links: Deze verwijzen naar een reeds bestaand artikel. Links naar artikelen, die je al hebt bezocht zijn iets donkerder van kleur. Voorbeeld voor een bestaande link: Wikipedia.
Rode links: Deze verwijzen naar een artikel, dat nog niet is geschreven. Als je toevallig iets over dat thema weet, kun je op de rode link klikken en vervolgens op het bewerkscherm tekst over het onderwerp schrijven. Voorbeeld: Niet-bestaand artikel.
Links met een pijl: Deze leiden naar een website die buiten het domein van de Nederlandstalige Wikipedia valt. Voorbeeld: Wikibooks (leerboeken met vrije inhoud).

Doorverwijspagina

Als je bij het zoekveld een artikel ingeeft, kom je soms op een zogenaamde doorverwijspagina uit. Een doorverwijspagina geeft aan dat er meerdere betekenissen zijn van dat begrip. Kies dan het gewenste begrip uit om het artikel te lezen.

Zoeken voor gevorderden

Via de toolserver kun je geavanceerd zoeken in categorieën:

Cat Scan biedt de mogelijkheid te zoeken naar artikelen die in twee categorieën zitten, die een bepaald sjabloon hebben of recente wijzigingen in een categorie.
Talk page category intersect biedt de mogelijkheid te zoeken naar overlegpagina's in een categorie bij pagina's in een andere categorie.

Zoeken buiten Wikipedia

Handige hulpmiddelen:
Bibliografie status quaestionis

Om informatie over een bepaald onderwerp te zoeken, kun je het beste de volgende stappen uitvoeren:

Vat het onderwerp samen in kernbegrippen of ‘trefwoorden’. Deze trefwoorden kunnen je naderhand helpen om bruikbare informatie te vinden in een catalogus.
Zoek naar informatie in een bibliotheek en op het internet.
Beoordeel de betrouwbaarheid van de gevonden informatie op de volgende wijze:
- Ga na of de auteur van de informatie betrouwbaar is;
- Ga na in welk jaar de informatie (voor het laatst) is vastgelegd. Meestal is de recentste informatie ook de relevantste.

Zie ook Help:Gebruik van openbare bronnen (welke online-bronnen bevinden zich in het publieke domein?) en Wikipedia:Betrouwbaarheid van bronnen (een lijst van te mijden bronnen!). Hoe je de bronnen invoegt, lees je op Help:Referenties en voetnoten.

Online zoeken

Van sommige lexica of encyclopedia kan men oudere versies online vinden, bijvoorbeeld Encyclopædia Britannica¹¹ (1911), Meyers Konversations-Lexikon⁴ (1885-1892)’. Deze dienen met de nodige voorzichtigheid te worden gebruikt! Sommigen zijn echter wél onder een vrije licentie beschikbaar, zoals het Cultureel woordenboek.

Als men wil zoeken op het internet, kan men naast de gewone internetzoekmachines gespecialiseerde zoekmachines gebruiken, die zoeken in wetenschappelijk verantwoorde sites en databanken met wetenschappelijke artikels. Hierdoor moet je minder grasduinen in de resultaten die je krijgt met een gewone zoekmachine.

Op het internet kan men ook digitale bibliotheken vinden, die boeken in digitaal formaat aanbieden. Sommige hiervan zijn helemaal of voor een deel gratis toegankelijk en kunnen handig zijn voor het snel opzoeken van informatie. Digitale bibliotheken bieden immers een zoeksysteem aan waarmee je door hun hele digitale boekenaanbod kan zoeken. Dit is in een traditionele bibliotheek niet mogelijk.

Tot slot zijn er nog andere databanken die soms gratis kunnen worden geraadpleegd. Een voorbeeld hiervan is E-thesis, een databank van meer dan 770 Nederlandstalige scripties. Met wat geluk zit jouw onderwerp hier ook tussen.

Online-lexica en -encyclopedia

(ru) Brockhaus en Efron Encyclopedisch Woordenboek (Cultinfo.ru)
(en) Citizendium (Citizendium.org)
(en) De Imperatoribus Romanis (Roman-Emperors.org)
(nl) Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland (knaw.nl - Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland)
(en) Digital Universe (DigitalUniverse.net)
(en) EH.Net (The EH.Net Encyclopedia of Economic and Business History)
(en) Encyclopædia Britannica van 1911 (theodora.com/encyclopedia)
(en) Encyclopaedia of the Orient (LexicOrient.com)
(de) Meyers Konversations-Lexikon (oude publieke domeinversie: Meyers-KonversationsLexikon.de; huidige versie: Lexikon.Meyers.de)
(de) Numispedia (Numispedia.de)
(en) NumisWiki (NumisWiki.org)
(de) Münzen Lexikon (www.muenzen-lexikon.de)
(en) Spartacus Encyclopaedia of British History (Spartacus.schoolnet.co.uk)
(en) Stanford Encyclopedia of Philosophy (Plato.Stanford.edu)

Gespecialiseerde zoekmachines

–

Online-bibliotheken

Andere databanken

E-thesis (E-thesis (ethesis.net))
Kennisbank Filosofie in Nederland (poortman.kb.nl/)
NARCIS (NARCIS.info) (geeft toegang tot 157.005 openaccesspublicaties, 2.124 datasets en informatie over onderzoekers (expertise), onderzoeksprojecten en onderzoeksinstellingen in Nederland.)

Offline zoeken

Bibliotheek

Gedrukte lexica en encyclopedia zijn dikwijls niet zo actueel, maar zijn meestal betrouwbaarder dan hun online-collega's.^[bron?] Sommige gedrukte lexica of encyclopedia hebben ook een online-versie; denk maar aan Encyclopædia Britannica, Meyers Konversations-Lexikon of Microsoft Encarta.

Niets gevonden?

Als je op de Nederlandstalige Wikipedia niets hebt kunnen vinden, kun je overwegen om op de pagina's van onze collega's te kijken. Een zeer gemakkelijke manier om dit te doen is via de Global Wikipedia Article Search. Deze zoekt de Wikipedia's af naar een artikel met de naam die je opgeeft.

Nog steeds niets gevonden? Dat is jammer, maar het kan gebeuren. Gelukkig is Wikipedia NL niet de enige bron van informatie; op het internet zijn nog talloze andere encyclopedieën en andere bronnen te vinden:

De zoekhulp encyclopedieën;
Je favoriete zoekmachine.

Als je gevonden hebt wat je zocht, maar niet op Wikipedia NL, schrijf dan gerust een artikel over dat onderwerp als je even tijd hebt. Zie ook Help:Tips voor het schrijven van een goed artikel.

Voorbehoud

Deze internetencyclopedie wordt geschreven door het publiek. Hoewel vrijwel iedereen die deelneemt serieus probeert correcte informatie te verstrekken, kan er wat dat betreft geen garantie gegeven worden. Raadpleeg ook andere bronnen, zoals boeken en andere websites, zodat de op Wikipedia vertoonde informatie kan worden geverifieerd.

Vragen

Als je nog vragen hebt, kun je bijvoorbeeld terecht op:

De helpdesk voor vragen over allerlei zaken;
Contact opnemen met Wikipedianen op een van de chatkanalen;
Je mentor om hulp vragen. Wie dat is, zie je op de startpagina voor beginners of in het welkomstbericht op je overlegpagina.