Het geel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Trichomonas gallinae
Taxonomische indeling
Rijk:Protista
Stam:Metamonada
Klasse:Parabasalia
Orde:Trichomonadia
Familie:Trichomonadidae
Geslacht:Trichomonas
Soort
Trichomonas gallinae
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Het geel, veroorzaakt door Trichomonas gallinae uit het trichomonas-geslacht, is een parasitaire protozoa aandoening van de bovenste luchtwegen die vooral duiven[1] en soms ook zangvogels[2] treft. Meestal komt het bij duiven voor door onderling snavelcontact. Zo nu en dan kunnen ook roofvogels en uilen geïnfecteerd worden als zij besmette prooien eten. Uiterlijk ziet het er uit als een kazig abces in de keelholte, de vogels komen in ademnood en sterven door verstikking of voedseltekort.

Symptomen bij vogels[bewerken]

  • Een groot geelkleurig abces, ter hoogte van de bovenste luchtwegen.
  • Verschijnselen van benauwdheid.
  • Vermagering.
  • Warrig verendek.
  • Besmette vogels sluiten zich af van de groep.

Let op: Al deze verschijnselen kunnen ook wijzen op een veel algemenere ziekte onder vogels, namelijk kanariepokken, ook wel Hapziekte genoemd. De Engelse wikipagina over kanariepokken heeft hierover informatie.

Duiven[bewerken]

De minst ernstige verschijnselen van deze ziekte zijn een iets te rode keel. Wordt de zaak ernstiger dan treden slijmdraden op. Gele punten in de keel zijn plaatsen waar de parasiet het weefsel heeft aangezet tot vorming van een kaasachtige substantie. Deze plekken kunnen zo uitgroeien dat ze de gehele keelholte innemen en niet alleen in de keelholte maar ook in het onderliggende weefsel de spieren en zelfs de botten van de kaak aantasten.

Een voorkeursplaats is ook de lever. In het begin zijn aan het oppervlak slechts kleine gele puntjes te zien, maar deze plaatsen kunnen uitgroeien tot wel vijf centimeter. In dit laatste geval zal de lever vernietigd worden. Ook om het hart kan een dikke schil ontstaan die de functie van het hart belemmert.

Bij de jonge duiven die door de ouders besmet zijn, kan de navel aangetast worden. Men voelt dan een harde dikke schijf (de naam van ’t steen) waarbij een streng, uitgaande van deze schijf, in het lichaam loopt.

Besmetting[bewerken]

De besmetting geschiedt voornamelijk door kropmelk of uitgebraakt voedsel. Soms ook via het drinkwater. Oude duiven zullen elkaar door middel van de drinkpot besmetten en des te gemakkelijker wanneer het drinkwater langere tijd in het hok heeft gestaan en de temperatuur hoog is.

Jonge duiven zullen besmet worden door de ouders wanneer ze met kropmelk gevoerd worden. Juist de kropmelk is een goede voedingsbodem voor deze parasiet. Wanneer besmette kropmelk in de dan nog niet volkomen gesloten navel komt, zal de trichomonas de navel ontsteken.

Zangvogels ontwikkelen over het algemeen alleen Trichomonosis wanneer de weerstand van de vogel laag is. Dit kan zijn door ouderdom, door ondervoeding of door andere oorzaken.

Medicatie[bewerken]

Het wordt afgeraden de gele woekeringen achter in de keel te verwijderen, want deze woekeringen gaan zo diep dat de kans om bloedvaten te raken, waarop verbloeding zou volgen, te groot is. Behalve medicijnen kan men de plaatsen met joodtinctuur bestrijken.

Wel moeten, zodra één duif de symptomen van en trichomonasaantasting heeft, alle duiven behandeld worden. Deze aandoening slaat zo snel van de ene duif op de andere, dat zodra één besmette duif gesignaleerd wordt, het zeker is dat reeds vele andere duiven besmet zijn.

Een enting tegen trichomanias bestaat niet. Wel kan voor de kweek en/of voor het vliegseizoen een drinkkuur gegeven worden om de eventueel in de keel voorkomende trichomonaden te doden.

Dinosauriërs[bewerken]

Volgens een artikel in PLoS kon de dinosauriër Tyrannosaurus rex ook geïnfecteerd raken en hier mogelijk zelfs aan sterven.[3]